Research Article

TÜRK İDARE HUKUKUNDA YETKİ DEVRİ KAVRAMI

Volume: 4 Number: 1 April 30, 2024
EN TR

TÜRK İDARE HUKUKUNDA YETKİ DEVRİ KAVRAMI

Öz

İdari makamların idari işlem yapabilmeleri için hukuk kuralları tarafından yetkilendirilmeleri gerekir. İdari makamların yetkileri kişi, konu, yer ve zaman bakımından sınırlandırılmıştır. İdare adına irade açıklamasında bulunmaya yetkili kişiler ve organlar ile bu kişi ve organların yapabilecekleri idari işlemler konu bakımından da sınırlandırılmıştır. İdare içinde yetki düzeni, idarenin kanuniliği ilkesi gereği kural olarak kanunlarla belirlenmektedir. 2017 Anayasa Değişikliği sonucunda Türk hukukuna Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) adında yeni bir kamusal işlem türü girmiş ve birçok tartışmayı da beraberinde getirmiştir. Yürütmenin asli düzenleme yetkisinin örneğini teşkil eden bu işlem türünün birçoğunda idari makamlara yetkilerini devretmelerine imkan tanıyan hükümler sevk edilmiştir. Bu çalışmada, öncelikle idari işlemin yetki ögesi incelenecek, ardından Türk idare hukukunda yetki devri kavramına ilişkin klasik kabuller “geçerlilik koşulları”, “hukuka uygun yetki devrine bağlanan hukuki sonuçlar”, “hukuka aykırı yetki devrine bağlanan hukuki sonuçlar” ve “yetki devrinin sona ermesi” olmak üzere dört ana başlıkta değerlendirilecektir. Yürürlükteki kanunlar ve CBK’ler üzerinden yetki devri kavramının hukuki rejiminin ortaya koyulması gerektiğini ve öğretinin bu konudaki klasik kabullerinin pozitif hukuku açıklayamayabileceğini ileri süren bu çalışmanın sonuç bölümünde, idari makamlara CBK ile idari işlem yapma yetkisinin tanınmış olsa dahi kanuni yetkilerin CBK’lerde yer alan yetki devri normlarına dayanılarak devredilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Kanuni yetkilerin CBK ile devredilemeyeceğini öngören veya devredilebilecek yetkileri CBK’lerde tanınanlarla sınırlandıran CBK hükümleri kanuni yetkilerin hukuka aykırı olarak devredilmesini engelleyebilecektir.

Anahtar Kelimeler

idari işlem , yetki ögesi , yetki devri , cumhurbaşkanlığı kararnamesi

References

  1. Akbulut, Emre. Türk İdare Hukukunda Kanuni İdare İlkesi, İstanbul: Beta Yayınları, 2013.
  2. Akgüner, Tayfun ve Kahraman Berk. İdare Hukuku, İstanbul: Der Yayınları, 2017.
  3. Akyılmaz, Bahtiyar, Murat Sezginer ve Cemil Kaya. Türk İdare Hukuku, Ankara: Seçkin Yayınları, 2023.
  4. Akyılmaz, Bahtiyar. İdari Usul İlkeleri Işığında İdari İşlemin Yapılış Usulü, Ankara: Yetkin Yayınları, 2000.
  5. Ardıçoğlu, M. Artuk. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi”, Ankara Barosu Dergisi, 3 (2017): (s.21-51).
  6. Aslan, Volkan. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlara Uygunluğunun Denetimi ve Çeşitli Hususların Kararname İle Düzenleneceğinin Kanunlarda Belirtilmesi Üzerine”, Anayasa Yargısı Dergisi, 36/1 (2019): (s.139-161)
  7. Aytürk, Nihat. “Yönetimde Yetki Devri ve İmza Yetkileri”, Amme İdaresi Dergisi, 33/1 (2000): (s.79-110).
  8. Chapus, Rene. “Droit administratif général T.1”, Paris: Montchrestien, 1996.
  9. Çağlar, Selda. “Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasaya Uygunluk Denetimi ve Anayasa Mahkemesi Kararlarının Değerlendirilmesi”, Prof. Dr. Fazıl Sağlam’a Armağan (ed. Ece Göztepe, Ozan Ergül, Selda Çağlar), Ankara: Seçkin Yayınları, 2022.
  10. Çakır, Hüseyin Melih. “Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Cumhurbaşkanı- Bakan İlişkisi”, Cumhurbaşkanlığı Sisteminde Yürütme Sempozyum Bildiri Kitabı, İstanbul: Marmara Üniversitesi Yayınevi, 2019.
Chicago
Acun, Barış. 2024. “TÜRK İDARE HUKUKUNDA YETKİ DEVRİ KAVRAMI”. Kırıkkale Hukuk Mecmuası 4 (1): 91-121. https://doi.org/10.59909/khm.1408397.