Research Article

Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü

Volume: 10 Number: 1 Early Pub Date: December 25, 2025
TR EN

Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü

Abstract

Yeni bir kavram olan öz eleştirel ruminasyon, zihinde tekrarlayan olumsuz öz eleştirel süreçleri içermektedir ve sınırlı sayıda çalışmaya konu olmuştur. Çalışmanın amacı, değersizlik negatif temel inancı ile öz eleştirel ruminasyon arasındaki ilişkide narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolünü incelemektir. Çalışma 18 yaş ve üstü, 498 kadın (%83,4), 97 erkek (%16,2) ve diğer seçeneğini işaretleyen 2 katılımcıdan (%0,03) oluşan 597 kişilik bir katılımcı grubu ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada demografik bilgi formu, Öz eleştirel Ruminasyon Ölçeği, Olumsuz Çekirdek İnanışlar Ölçeği ve Coolidge Eksen II Plus Envanteri kullanılmıştır. Narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin öz eleştirel ruminasyon ve değersizlik negatif temel inancı arasındaki ilişkide aracılık rollerini incelemek için SPSS Process makrosu kullanılmıştır. Analizler sonucunda, değersizlik negatif temel inancı, narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin öz eleştirel ruminasyonu pozitif yönde yordadığı; değersizlik negatif temel inancı ile öz eleştirel ruminasyon arasındaki ilişkide hem narsisistik hem de borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracılık rolü olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmanın sonuçlarına göre, psikoterapi sürecini ve sonuçlarını son derece olumsuz etkileyen öz eleştirel ruminasyon ile çalışırken değersizlik negatif temel inancı, narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimleri ile de çalışmanın gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir proje desteği almamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma, Fatih Sultan Mehmet Vakfı Üniversitesi tarafından etik açıdan uygun bulunmuştur (Tarih: 07.12.2023; Karar No: 30/10).

Thanks

Bu çalışma, FK danışmanlığında sorumlu yazar KNÇK'nın doktora tezinden türetilmiştir.

References

  1. Allaert, J., De Raedt, R., Sanchez-Lopez, A., September, H. ve Vanderhasselt, M. A. (2023). Reduced attention towards accomplishments mediates the effect of self-critical rumination on regret. Cognitive Therapy and Research, 47(3), 399-411.
  2. Amerio, A., Natale, A., Gnecco, G. B., Lechiara, A., Verrina, E., Bianchi, D., ... veAguglia, A. (2023). The role of gender in patients with borderline personality disorder: Differences related to hopelessness, alexithymia, coping strategies, and sensory profile. Medicina, 59(5), 950.
  3. Arora, A., Gupta, A. ve Sidana, A. (2025). Negative beliefs in emerging adults with childhood trauma experiences. Indian Journal of Social Psychiatry, 41(3), 262-268.
  4. Banzhaf, A., Ritter, K., Merkl, A., Schulte-Herbrüggen, O., Lammers, C. H. ve Roepke, S. (2012). Gender differences in a clinical sample of patients with borderline personality disorder. Journal of Personality Disorders, 26(3), 368-380.
  5. Beck, A. T. (1964). Thinking and depression: II. Theory and therapy. Archives of General Psychiatry, 10, 561–571. Beck, A. T. ve Alford, B. A. (2009). Depression: Causes and treatment. University of Pennsylvania Press.
  6. Beck, A.T., Freeman, A., Davis, D.D. (2004). Cognitive Therapy of Personality Disorders (1st ed.). New York, NY: Guilford Press.
  7. Beck, J. S. (2005). Cognitive therapy for challenging problems: What to do when the basics don’t work. New York, NY: Guilford Press.
  8. Beck, J. S. (2020). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond. Guilford Publications.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Psychology

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

December 25, 2025

Publication Date

-

Submission Date

January 15, 2025

Acceptance Date

April 9, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Çömlekçi Korkmaz, K. N., & Kumova, F. (2026). Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. Journal of Clinical Psychology Research, 10(1), 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355
AMA
1.Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. JCPR. 2026;10(1):26-40. doi:10.57127/kpd.26024438.1620355
Chicago
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur, and Filiz Kumova. 2026. “Değersizlik Temel Inancı Ve öz Eleştirel Ruminasyon Ilişkisinde Narsisistik Ve Borderline Kişilik Bozukluğu Eğilimlerinin Aracı Rolü”. Journal of Clinical Psychology Research 10 (1): 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355.
EndNote
Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F (January 1, 2026) Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. Journal of Clinical Psychology Research 10 1 26–40.
IEEE
[1]K. N. Çömlekçi Korkmaz and F. Kumova, “Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü”, JCPR, vol. 10, no. 1, pp. 26–40, Jan. 2026, doi: 10.57127/kpd.26024438.1620355.
ISNAD
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur - Kumova, Filiz. “Değersizlik Temel Inancı Ve öz Eleştirel Ruminasyon Ilişkisinde Narsisistik Ve Borderline Kişilik Bozukluğu Eğilimlerinin Aracı Rolü”. Journal of Clinical Psychology Research 10/1 (January 1, 2026): 26-40. https://doi.org/10.57127/kpd.26024438.1620355.
JAMA
1.Çömlekçi Korkmaz KN, Kumova F. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. JCPR. 2026;10:26–40.
MLA
Çömlekçi Korkmaz, Kübra Nur, and Filiz Kumova. “Değersizlik Temel Inancı Ve öz Eleştirel Ruminasyon Ilişkisinde Narsisistik Ve Borderline Kişilik Bozukluğu Eğilimlerinin Aracı Rolü”. Journal of Clinical Psychology Research, vol. 10, no. 1, Jan. 2026, pp. 26-40, doi:10.57127/kpd.26024438.1620355.
Vancouver
1.Kübra Nur Çömlekçi Korkmaz, Filiz Kumova. Değersizlik temel inancı ve öz eleştirel ruminasyon ilişkisinde narsisistik ve borderline kişilik bozukluğu eğilimlerinin aracı rolü. JCPR. 2026 Jan. 1;10(1):26-40. doi:10.57127/kpd.26024438.1620355