Başarakavak neighborhood, located within the borders of Selçuklu district of Konya province, has been home to many civilizations throughout history. In documents from the Byzantine, Roman, and Hellenistic periods, the settlement is referred to as ‘Beşare’. In Ottoman archives, it is recorded as ‘Beşşere’, ‘Beşere’, and ‘Beşerekavak’. With the Seljuk State's conquest of Konya and its surroundings, Başarakavak became part of Turkish territory. Based on available data, it appears that the neighborhood's name changed to ‘Başarakavak’ in the XIX. century. Besides containing information about the deceased and prayer phrases, gravestones are important documents reflecting the socio-cultural and artistic characteristics of their era. With their formal characteristics, ornamentation, and iconographic elements, gravestones offer valuable resources for art historians in analyzing the aesthetic understanding and cultural structure of the period. This study focuses on gravestones located in the Başarakavak Cemetery, dating from between 1209 and 1933. A total of 39 gravestones were identified within the scope of the research. 37 are headstones and two are footstones. Of the headstones examined, 25 belong to men and six to women. The main aim of the study is to reveal the typological and ornamental characteristics of the gravestones in the Başarakavak Cemetery and to ensure their documentation.
Konya ili Selçuklu ilçesi sınırlarında yer alan Başarakavak Mahallesi, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bizans, Roma ve Helenistik dönemlere ait belgelerde yerleşim yeri “Beşare” adıyla anılmaktadır. Osmanlı arşivlerinde ise “Beşşere”, “Beşere” ve “Beşerekavak” biçimlerinde kaydedilmiştir. Selçuklu Devleti’nin Konya ve çevresini fethetmesiyle Başarakavak, Türk topraklarına dahîl olmuştur. Mevcut veriler ışığında mahallenin adının XIX. yüzyılda ‘Başarakavak’ olarak değiştiği anlaşılmaktadır. Bu tarihsel arka plan, dönemin kültürel ve sanatsal özelliklerini yansıtan birer tarihi belge olması açısından mezar taşlarının değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Mezar taşları, ölen kişiye ait kimlik bilgilerini ve dua kalıplarını içermesinin yanı sıra, ait oldukları dönemin sosyo-kültürel ve sanatsal özelliklerini yansıtan önemli belgelerdir. Biçimsel özellikleri, süslemeleri ve ikonografik öğeleriyle mezar taşları, sanat tarihçileri açısından dönemin estetik anlayışını ve kültürel yapısını çözümlemede değerli kaynaklar sunmaktadır. Bu nedenle mezar taşlarının incelenmesi ve kataloglanması, sanat tarihi disiplini açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Başarakavak Mahallesi mezarlığında yer alan ve 1209-1933 yılları arasına tarihlenen mezar taşları ele alınmıştır. Araştırma kapsamında toplam 39 mezar taşı tespit edilmiştir. Bu taşlardan 37’si baş, ikisi ayak taşıdır. İncelenen baş taşlarının 25’i erkek, altısı kadınlara aittir. Çalışmanın temel amacı, Başarakavak Mezarlığı’ndaki mezar taşlarının tipolojik ve süsleme özelliklerini ortaya koymak ve bu taşların belgelenmesini sağlamaktır.