Research Article
BibTex RIS Cite

DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE

Year 2022, Volume: 8 Issue: 4, 996 - 1013, 31.10.2022
https://doi.org/10.20322/littera.1168657

Abstract

İnsanın sınırsız hayal dünyasını, duyarlılıklarını, sezgilerini ifade etmede dil göstergeleri yetersiz kalabilir. Gündelik konuşma dilini, şiire özgü iletişim dili haline getirmede dildeki sözcüklere yeni anlam, ses ve söyleyiş değerleri yüklemeye ihtiyaç duyulur. Bu durum mevcut dilin malzemeleriyle yeni bir dil kurmayı gerektirir. Bir sözcüğün anlam çerçevesi sadece temel ve yan anlamla sınırlı değildir. Sözcükler bunların yanı sıra birtakım tasarımlar ve duygu değerlerinin de odağı, yansıtıcısıdırlar. Bir şiirin gücü, içten anlatımı ve özgün imgelerinin yanı sıra zengin tasarımlar yaratacak, duyguları harekete geçirecek sözcükleri seçmesiyle de artar. Sözcüklerin özgün benzetmeler, aktarmalar ve alışılmamış bağdaştırmalarla şiirdeki etki gücü artırılır. Şairler; duygularını, zihinlerindeki imgeleri şiire aktarırken sözcükleri yeni anlamlarla kullanabilmekte, onlara yeni değerler yükleyebilmektedirler.
Bu çalışmada gündelik hayatta sıkça kullanılan “defter” göstergesinin Klasik Türk şiirinde, temel (düz) anlamının yanı sıra farklı tasarımların etkisiyle çeşitli kavram ve olgularla ilişkilendirilerek kazandığı anlamlar üzerinde durulacaktır. Klasik edebiyat şairleri, “defter”le kurulan ilgi ve ilişkilendirmelerde şekil bakımından “düzlük, iki kapaktan oluşma, kapakların açılıp kapanması, yapraklardan oluşma, belli bir dizgeden oluşma, yazılma/kayda geçme, hacimli olma; renk bakımından “beyazlık, siyahlık, parlaklık”; soyut bakımdan “içerik, okuma, anlama/anlamlandırma, mesaj verme, etkileme, silinme/değersizlik, sonu gelme, abartı, çokluk, değerli olma vb.” tasarımları devreye sokarak anlatım imkânlarını genişletmişlerdir.

References

  • Akerson, Fatma Erkman (2005). Göstergebilime Giriş. İstanbul: Multilingual. Aksan, Doğan (2004). Cumhuriyet Döneminden Bugüne Örneklerle Şiir Çözümlemeleri. Ankara: Bilgi Yayınevi. Metin Bankası ve Kültür Bakanlığı e-kitap Projesinde Yer Alan Divanlar: (http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78354/divanlar.html),(https://groups.yahoo.com/neo/groups/metinbankasi Adlî Divanı (hzl. Yavuz Bayram). Âgâh Divanı (hzl. Şerife Akpınar). Ahmed Paşa Divanı (hzl. Ali Nihat Tarlan). Ahmedî Divanı (hzl. Yaşar Akdoğan).
Year 2022, Volume: 8 Issue: 4, 996 - 1013, 31.10.2022
https://doi.org/10.20322/littera.1168657

Abstract

References

  • Akerson, Fatma Erkman (2005). Göstergebilime Giriş. İstanbul: Multilingual. Aksan, Doğan (2004). Cumhuriyet Döneminden Bugüne Örneklerle Şiir Çözümlemeleri. Ankara: Bilgi Yayınevi. Metin Bankası ve Kültür Bakanlığı e-kitap Projesinde Yer Alan Divanlar: (http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78354/divanlar.html),(https://groups.yahoo.com/neo/groups/metinbankasi Adlî Divanı (hzl. Yavuz Bayram). Âgâh Divanı (hzl. Şerife Akpınar). Ahmed Paşa Divanı (hzl. Ali Nihat Tarlan). Ahmedî Divanı (hzl. Yaşar Akdoğan).
There are 1 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Makaleler
Authors

Nazmi Özerol 0000-0001-9583-2165

Publication Date October 31, 2022
Submission Date August 30, 2022
Published in Issue Year 2022 Volume: 8 Issue: 4

Cite

APA Özerol, N. (2022). DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 8(4), 996-1013. https://doi.org/10.20322/littera.1168657
AMA Özerol N. DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. October 2022;8(4):996-1013. doi:10.20322/littera.1168657
Chicago Özerol, Nazmi. “DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 8, no. 4 (October 2022): 996-1013. https://doi.org/10.20322/littera.1168657.
EndNote Özerol N (October 1, 2022) DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 8 4 996–1013.
IEEE N. Özerol, “DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, vol. 8, no. 4, pp. 996–1013, 2022, doi: 10.20322/littera.1168657.
ISNAD Özerol, Nazmi. “DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 8/4 (October 2022), 996-1013. https://doi.org/10.20322/littera.1168657.
JAMA Özerol N. DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2022;8:996–1013.
MLA Özerol, Nazmi. “DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, vol. 8, no. 4, 2022, pp. 996-1013, doi:10.20322/littera.1168657.
Vancouver Özerol N. DEFTER GÖSTERGESİNİN KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE KULLANIMI ÜZERİNE. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2022;8(4):996-1013.
Makaleler sisteme yüklenmeden önce intihal yazılımı aracılığıyla taranıp intihal raporu ile birlikte sisteme yüklenmelidir. Rapordaki benzerlik indeksinin %20'nin altında olması gerekmektedir.

İlgi, katkı ve desteğiniz için teşekkür eder, iyi çalışmalar dileriz.