This article evaluates European energy profile with a special reference to the international political system. Because the framework of this study is based on neorealist approach, the foreign and energy policies of major EU powers are examined. This study also refers to the impact of energy policies of other major international powers on European energy security. From this point of view, the foreign and energy policies of major European powers are severely affected by theunipolar structure of international system. The recent arguments on the questioningof unipolarity help to explain shifts in foreign energy policies of major Europeanactors. Moreover, Turkey’s role of a bridge between energy sources and Europehas become a debated issue as far as the accelerating importance of energysecurity in world politics is considered. To sum up, this study reminds that energysecurity is a very critical issue for the major European powers who might beseeking for becoming one of the poles in a future multipolar structure as well asTurkey’s strategic position for Europe by providing a solution to the current energysecurity concerns.
Bu makale temelde Avrupa’nın enerji alanındaki durumunu uluslararası yapının sistemsel etkileri üzerinden incelemektedir. Analiz düzeyinde tercih edilen neo-realist yaklaşım gereği özellikle Avrupa Birliği’ne yön veren büyük devletlerin politikaları kapsam içine alınmıştır. Uluslararası sistemin etkisi gereği –ABD, Rusya ve Çin gibi– diğer büyük güçlerin enerji alanındaki politikalarının Avrupa’nın enerji güvenliğine yaptığı etkiler de yine çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Bu çerçeveden bakıldığında uluslararası sistemin tek kutuplu yapısının Avrupalı büyük devletlerin dış politikalarını ve enerji politikalarını Soğuk Savaş’ın sonundan bu yana etkilemekte olduğu ve tek kutupluluğun sorgulanması ile paralel bir şekilde enerji politikalarında da belirgin değişiklikler olduğu gözlemlenmektedir. Enerjinin giderek önem kazandığı bir uluslararası sistemde enerji kaynakları ile Avrupa’nın ortasında yer alan Türkiye’nin rolü de güncel tartışmalar arasındadır. Sonuç olarak bu çalışma, dünya siyasetinde daha etkin olmak isteyen AB’nin büyük üyeleri için enerji güvenliğinin çok kritik bir konu olduğunu ve Avrupa ile potansiyel enerji sağlayıcıları arasında bulunan Türkiye’nin de Avrupa ülkelerinin enerji güvenliğini sağlamada stratejik bir rol üstlendiğini ileri sürmektedir.Anahtar Kelimeler: Enerji güvenliği, Çok Kutuplu Sistem, Neo-realizm, Petrol ve Doğalgaz, Boru Hatları, Hazar Havzası.