meujfe Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1306-7850 Mersin University Öğretmen Adaylarının “Matematik Öğretmeni”, “Matematik” ve “Matematik Dersi” Kavramlarına İlişkin Sahip Oldukları Metaforik Algılar Şahin Baki 04 21 2013 9 1 313 321 04 21 2013 Copyright © 2005, Mersin University Journal of the Faculty of Education 2005 Mersin University Journal of the Faculty of Education

Teacher Candidates’ Metapforic Perceptions Related with “Mathematics Teacher”, “Mathematics”and “Math Lesson” Concepts. The aim of this research is to determine the metaphors that construct perceptions of preservice teachers at Mugla University about the concepts of “mathematics teacher”, “mathematics”, and “mathematics lessons.”Seventy six preservice teachers from two programs participated in the study during the survey item construction phase and 1185 preservice teachers from 9 different programs completed the constructed survey. According to the findings, the perceptions of preservice teachers about the 3 concepts differed based on their programs. The “mathematics teacher” concept was mostly perceived as “knowledgeable” and “authoritarian” metaphors. The “mathematics” concept was related to “intelligence”, “elegant”, “necessary”, “ability”, “difficult”, and “success” metaphors. The least chosen metaphors were “unnecessary”, “easy”, and “authority.” Regarding the concept of “mathematics lessons”, preservice teachers’ perceptions were classified into 3 groups based on their programs. Preservice teachers in the science education, elementary education, and early childhood education programs related the “mathematics lessons” concept with positive metaphors; preservice teachers in the German education, English education, and Turkish education programs related the “mathematics lessons” concept with partly positive perceptions, but with negative perceptions during the secondary education time period; preservice teachers in the music education, art education, and social sciences education programs related the “mathematics lessons” concept with negative perceptions, in particular during the secondary education time period.

Bu araştırmanın amacı Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesinde okuyan öğretmen adaylarının “Matematik Öğretmeni”, Matematik” ve “Matematik” dersi kavramlarına yönelik algılarını oluşturan metaforları belirlemektir. Araştırmaya anket maddelerinin oluşturulma sürecinde iki branştan toplam 76 ve oluşturulan anket maddelerini cevaplandırmak için de dokuz farklı branştan toplam 1185 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel ölçme araçları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre üç kavramda da öğrencilerin algılarının branşlara göre farklılaştığı görülmüştür. “Matematik Öğretmeni” kavramı en çok “Bilgili” ve “Otoriter” metaforlarıyla algılanmaktadır. “Matematik Öğretmeni” kavramı, ilköğretim matematik öğretmeni ve lise matematik öğretmeni olarak iki farklı şekilde düşünüldüğünde, algılanan metaforların da değiştiği fark edilmiştir. “Matematik” kavramı “Zeka”, “Zevkli”, “Gerekli”, “Yetenek”, “Zor”, “Başarı” metaforlarıyla ilişkilendirilmiştir. En az tercih edilen metaforlar ise, “Gereksiz”, “Kolay” ve “Otorite” olmuştur. Matematik Derslerini algılama metaforları açısından anabilim dalları öğrencilerinin üç gruba ayrıldığını göstermektedir. Fen, Sınıf ve Okul Öncesi Öğretmenli öğrencileri “Matematik Dersi” kavramını olumlu metaforlarla ilişkilendirmekte; Almanca, İngilizce ve Türkçe Öğretmenliği öğrencileri kısmen olumlu, özellikle lise yıllarında olumsuz algı oluştururken; Müzik, Resim ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği öğrencileri en olumsuz, özellikle de lise yıllarında matematik dersini olumsuz algılamışlardır.

 Matematik öğretmeni matematik matematik dersi metafor Mathematics teacher mathematics mathematics math lesson metaphor Afacan, Ö (2011). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının “Fen” ve “Fen ve Teknoloji Öğretmeni” Kavramlarına Yönelik Metafor Durumları, e-Journal of New World Sciences Academy, 6(1) Baykul, Y. (2009). İlköğretimde Matematik Öğretimi, Pegem Akademi, Ankara Bloom, B. S. (2012). İnsan Nitelikleri ve Okulda Öğrenme (Çev. Durmuş Ali Özçelik), Pegem Akademi, Ankara. Cerit, Y. (2006). Öğrenci, Öğretmen ve Yöneticilerin Okul Kavramıyla İlgili Metaforlara İlişkin Görüşleri, Kuramdan Uygulamaya Eğitim Bilimleri, 6(3):669-699. Forceville, C. (2002). The İdentification Of Target And Source İn Pictorial Metaphors. Journal Of Pragmatics, 34, 1-14. Güveli E., İpek, A. S., Atasoy, E., Güveli, H. (2011). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Matematik Kavramına Yönelik Metafor Algıları , Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 2(2), 140159 Lakoff, G. & Johnson, M. (2005). Metaforlar Hayat, Anlam ve Dil (Çev:Gökhan Yavuz Demir),Paradikma Yayınları,İstanbul. Levine, P. M. (2005). Metaphors and Images of Classrooms, Kappa delta Pi Record, 41(4), 172-175. MEB (2005). İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programı ve Klavuzu (1-5), Ankara Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage. Noyes, A. (2004). (Re) Producing Mathematics Teachers: A sociological perspective. Teaching Education, 15(3), 243–256. Pektaş, M., Kıldan, A. O. (2009). Farklı Branşlardaki Öğretmen Adaylarının “Öğretmen” Kavramı ile İlgili Geliştirdikleri Metaforların Karşılaştırılması, Erzincan Eğitim fakültesi Dergisi, 11(2), 271-287. Perry, C., Cooper, M. (2001). Metaphors Are Good Mirrors: Reflecting On Change For Teacher Educators. Reflective Practice, 2(1), 41-52. Senemoğlu, N. (2005). Gelişim Öğrenme Ve Öğretim Kuramdan Uygulamaya. Ankara: Gazi Kitabevi. Saban, A. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğrenci Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Vol. 7, No.2, 281-326 Ş eyihoğlu, A., Gençer, G. (2011). Hayat Bilgisi Öğretiminde “Metafor” Tekniğinin Kullanımı, Türk Fen Eğitimi Dergisi, 8(3), 83-100.