One of the important phases of the process of language and literature education is the education of the literary and informative text types. Learning the features of the text types and giving examples from these text types is expected to the students in language and literary lessons. The essay is regarded as a problematic text type in text classifications of text linguistics because of its semantic and formal features. Essay is included in narrative types in some classifications and also it is included in informative types in some of. The reason of this confusion is hidden in the definition of the essay. In the general description of the essay, the author tries to adopt an idea to reader in question without proof. The author gives examples from his/her own experiences and life in the process of accepting his/her thought; this case directs the author towards explaining or informing something about his/her thought. So the essay turns into a complex text type. Above all, trying to construct a subjective thought and ascribe this thought to himself / herself and to reader is expected to the author. The researches that how the authors succeed this is not enough in the literature. In this research, under cover of three essays obtained from three artists known as successful essay and artistic text writers (Eliot, Camus, Tanpınar), how these artists aim to associate their own thoughts with readers by using “I” and “We”. Also in this research, the claim that“how the artists adopt their thoughts on readers without proofing” is realized by depicting the usages ofpronouns “I” and “We” in essays is analyzed. This study also includes suggestions for the selection ofessays used in language and literature teaching. Thus, it has been resulted in the process of teaching theessays or selecting essays in the education of language and literature, the artists who have “I/We/Others”relations in the way of universality and humanity is more appropriate for the principles of moderneducation.
Dil veedebiyat öğretimi sürecinin önemli aşamalarından biri yazınsal vebilgilendirici metin türlerinin öğretimidir. Dil ve edebiyat derslerindeöğrencilerden metin türlerinin özelliklerini öğrenmeleri, bu özelliklerden yolaçıkarak bu metin türlerinden örnekler vermeleri beklenir. Deneme, biçimsel veanlamsal özellikleri bakımından metindilbilimin metin türlerisınıflandırmalarında sorunlu bir tür olarak görülür. Deneme, bazı metinsınıflamalarında anlatısal, bazı sınıflamalarda ise bilgilendirici metinağırlıklı türlere dâhil edilir. Bu karmaşanın nedeni, denemenin tanımındagizlidir. Denemenin genel tanımında, yazarın kanıtlama amacı taşımadan birdüşünceyi okura aktarmaya ya da benimsetmeye çalışması, söz konusudur. Yazar,düşüncesini benimsetme sürecinde kendi deneyimlerinden, yaşamından, örneklerverir; bu durum onu bazen anlatmaya bazen bilgi vermeye vs. yöneltir. Böylecedeneme karmaşık bir metin türüne dönüşür. Her şeyden önce denemede yazarınöznel bir düşünceyi yapılandırması; bu düşünceyi kendine ve okura (topluma,dünyaya vs.) mal etmesi beklenir. Yazarın bunu nasıl başardığına dönükayrıntılı çalışmalar alanyazında yeterince yer almamaktadır. Bu çalışmadabenzer dönemlerde yaşamış, hem sanatsal metinler yazan hem de başarılı birdeneme yazarı olarak tanınan üç sanatçının (Eliot, Camus ve Tanpınar) birerdeneme metninden yararlanılarak, deneme yazarlarının kendini ya da kendigörüşlerini “ben” ve “biz” adılını kullanma biçimleriyle okurlarına ne kadarkendilerine ait düşünce ilettikleri ve okurlarını kendi görüşlerine ne derecedeortak etmeyi amaçladıkları incelenmiştir. Bu çalışmada denemelerdeki ben ve bizadıllarının kullanılma biçimleri betimlenerek genel deneme tanımında yer alan“yazarın kendi düşüncesini kanıtlamaksızın okura benimsetmesi” iddiasının nasılgerçekleştiği incelenmiştir. Bu çalışma aynı zamanda dil ve edebiyatöğretiminde kullanılan deneme metinlerinin seçimine yönelik önerileriçermektedir. Buna göre okullarda sürdürülen dil ve edebiyat eğitimi sürecindedeneme türünü öğretirken ya da deneme metinlerini seçerken, okurla kurduğuben/biz-öteki ilişkisini evrensel ve kapsayıcı bir çizgide tutan yazarların vedenemelerin çağdaş eğitimin ilkelerine daha uygun olacağı sonucunaulaşılmıştır.