meujfe Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1306-7850 Mersin University 10.17860/mersinefd.485161 Studies on Education Eğitim Üzerine Çalışmalar Lise Öğretmenlerinde Mesleki Motivasyon Unsurları: Karma Yöntemli Bir Çalışma https://orcid.org/0000-0001-5135-7286 Arslantaş Hacı İsmail Tösten Rasim https://orcid.org/0000-0002-8083-8510 Bektaş Marakçı Dilan 12 25 2018 14 3 880 895 11 19 2018 12 16 2018 Copyright © 2005, Mersin University Journal of the Faculty of Education 2005 Mersin University Journal of the Faculty of Education

Bu araştırmanın temel amacı lise öğretmenlerinin mesleki motivasyonalgılarının incelenmesidir. Öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin,motivasyonlarında anlamlı farklılığa neden olacak faktörlerin bilinmesinin,mesleği önemseme nedenlerinin ve motivasyon artışında/düşüşünde etkili olanfaktörlerin anlaşılmasında bu araştırmanın katkı sağlaması beklenmektedir. Araştırmakarma yöntemli olup hem nicel hem nitel desenler birlikte kullanılmıştır.Araştırmanın nicel kısmının örneklemini 2016–2017 öğretim yılı içerisinde Siirtil merkezinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı liselerde görev yapan tesadüfiörnekleme yoluyla seçilen toplam 236 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanınnitel kısma ait çalışma grubunu liselerde görevli öğretmenler içinden kolayulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen 28 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Veritoplama aracı olarak nicel kısımda Şener (2009) tarafından geliştirilen“Mesleki Motivasyon Ölçeği” yer almaktadır. Nitel kısımda ise araştırmacılartarafından oluşturulan yapılandırılmış görüşme formu yer almaktadır. Verilerinçözümlenmesinde, nicel kısım için betimsel analiz ve fark testlerinden, nitelkısım için içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda liseöğretmenlerinin mesleki motivasyon algılarının orta seviyede olduğu; eğitimdurumu, meslek seçimindeki istek ve mesleki memnuniyet değişkenlerinde anlamlıfarklılık olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi arttıkça mesleki motivasyonun daarttığı, mesleklerini isteyerek seçen öğretmenlerin ve mesleki memnuniyeti olanöğretmenlerin motivasyonlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanınnitel kısmında lise öğretmenlerinin mesleğin önemini vurgulamada, meslekimotivasyonun artmasında/düşüşünde dış unsurları daha çok öne çıkardığıgörülmüştür.

 Mesleki motivasyon öğretmenler Siirt Argon, T., & Ertürk, R. (2013). İlköğretim okulu öğretmenlerinin içsel motivasyonları ve örgütsel kimliğe yönelik algıları. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 19(2), 159-179. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 3. Baskı Ankara: Pegem Akademi Can, H. (1994). Organizasyon ve Yönetim. 3. Baskı. Ankara: Siyasal Kitabevi Cemaloğlu, N., & Şahin, D. E. (2007). Öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(2), 465-484. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self determination in human behavior. New York, NY: Academic Press. Dede, Y., & Argün, Z. (2004). Öğrencilerin matematiğe yönelik içsel ve dışsal motivasyonlarının belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 29(134). Deniz, Ü. ve Erdener, M. A. (2016). Öğretmenlerin iş motivasyonlarını etkileyen etmenler. Tüfekçi, Ö. K. (Ed.). Sosyal bilimlerde stratejik araştırmalar (ss. 29-41). Saarbrücken: Lambert Academic Publishing Dereli, E., & Acat, M. B. (2010). Okul öncesi eğitim öğretmenliği bölümü öğrencilerinin motivasyon kaynakları ve sorunları. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 173-187.Dinçer, Ö. & Fidan, Y.(1997). İşletme Bilimine Giriş. İstanbul: Beta Basımevi Doğan, S., & Koçak, O. (2014). Okul yöneticilerinin sosyal iletişim becerileri ile öğretmenlerin motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 20(2), 191-216. Dündar, S., Özutku, H., & Taşpınar, F. (2007). İçsel ve dışsal motivasyon araçlarının işgörenlerin motivasyonu üzerindeki etkisi: ampirik bir inceleme. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 105-119.Eroğlu, F. (2000) Davranış Bilimleri. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım Green, J. C.,Krayder, H., &Mayer, E. (2005). Combining qualitative and quantitative methods in social inquiry. In B. Somekh & C. Lewin (Eds.). Research methods in the social sciences (pp. 275-282). London: Sage Karaköse, T., & Kocabaş, İ. (2006). Özel Ve Devlet Okullarında Öğretmenlerin Beklentilerinin İş Doyumu Ve Motivasyon Üzerine Etkileri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 2(1), 3-14. Kurt, T. (2005). Herzberg in Çift Faktörlü Güdüleme Kuramının Öğretmenlerin Motivasyonu Açısından Çözümlenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1). Oran, F. Ç., Güler, S. B., & Bilir, P. (2016). İş Motivasyonun Örgütsel Bağlılığa Olan Etkinin İncelenmesi: Sultangazi/İstanbul İlköğretim Okullarında Bir Araştırma, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(35). Öğüt, A., Akgemci, T., & Demirsel, M. T. (2004). Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında Örgütlerde İşgören Motivasyonu Süreci. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 277-290. Önen, L. & Tüzün, B. (2005). Motivasyon. İstanbul: Epsilon Yayıncılık Örücü, E., & Kanbur, A. (2008). Örgütsel-yönetsel motivasyon faktörlerinin çalışanların performans ve verimliliğine etkilerini incelemeye yönelik ampirik bir çalışma: Hizmet ve endüstri işletmesi örneği. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 85-97. Özdemir, S., & Muradova, T. (2008). Örgütlerde Motivasyon ve Verimlilik İlişkisi. Journal of Qafqaz University, (24). Ryan, R. M., Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization: Examining reasons for acting in two domains. Journal of Personality and Social Psychology, 57: 749-761. Sünbül, A. M. (1996). Öğretmen niteliği ve öğretimdeki rolleri. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 2(4), 597-608. Şener, M. (2009). Hizmet İçi Eğitimin Sınıf Öğretmenlerinin Motivasyon Düzeyine Etkisi. Yayımlanmamış Yükseklisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Halk Eğitimi Bilim Dalı Tunçer, P. (2013). Örgütlerde performans değerlendirme ve motivasyon. Sayıştay Dergisi, 88(1), 87-108. Uyulgan, M. A., & Akkuzu, N. (2014). Öğretmen adaylarının akademik içsel motivasyonlarına bir bakış. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 7-32. Ünal, F. T., & Bursalı, H. (2013). Türkçe Öğretmenlerinin Motivasyon Faktörlerine İlişkin Görüşleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, Issue 5 Verma, G. K.,& Mallick, K. (2005). Researching education: Perspectives and techniques. London: Falmer Press. Wu, X. (2003). Intrinsic motivation and young language learners: the impact of the classroom environment. System, 31, 501-517 Yaman, E., Vidinlioğlu, Ö., & Çitemel, N. (2010). İşyerinde psikoşiddet, motivasyon ve huzur: Öğretmenler çok şey mi bekliyor? Psikoşiddet mağduru öğretmenler üzerine. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1136-1151. Yavuz, C., & Bahtiyar Karadeniz, C. (2009). Sınıf öğretmenlerinin motivasyonunun iş tatmini üzerine etkisi. Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi 2,9 Yılmaz, F. (2009). Eğitim örgütlerinde örgüt kültürünün öğretmenlerin iş motivasyonu üzerindeki etkisi (Doctoral dissertation, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).