mersin univ saglık bilim derg

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

1308-0830

Mersin University

10.26559/mersinsbd.618567

Health Care Administration

Sağlık Kurumları Yönetimi

Mersin Üniversitesindeki ergenlerde madde kullanımı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi

Evaluation of substance use and related factors in adolescents at Mersin University

https://orcid.org/0000-0003-0295-6551

Oner

Seva

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD

https://orcid.org/0000-0001-8689-0195

Aktaş

Hakkı

Tunceli İl Sağlık Müdürlüğü

https://orcid.org/0000-0002-8731-7961

Ekinci

Özgü

Dulkadiroğlu İlçe Sağlık Müdürlüğü

12 31 2019

12 3 515 524 09 11 2019 12 20 2019

2008

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi

Amaç: Bu çalışmada, Mersin Üniversitesi’ndekiüniversiteli ergenlerin madde kullanım sıklığının ve ilişkili faktörlerindeğerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Kesitseltipteki çalışma, Eylül 2015-Mayıs 2016 tarihleri arasında MersinÜniversitesi’nde yapıldı. Araştırmada minimum örneklem büyüklüğü; evren 21230,prevalans %50, ±%3 hata ve %95 güvenilirlik aralığında 1017 kişi olarakhesaplandı. Çalışmaya 1100 öğrenci alınmasına karar verildi. Çalışma verisiniöğrencilerin, kapaklı dosyalarda kendileri doldurup kapalı zarflarla teslimetmeleri sağlandı. Mersin Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’ndan etikkurul izni alındı. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare Testi,Mann Whitney U Testi ve İkili Lojistik Regresyon Analizi kullanıldı. Bulgular: Öğrencilerin yaş ortalaması18,9±0,1 yıl ve 771’i (%72,8) meslek yüksekokulunda öğrenim görmekteydi.Öğrencilerin 715’inin (%67,7) tütün ürünü, 594’ünün (%56,3) alkol ve 39’unun(%3,7) ise madde denediği belirlendi. Madde türleri içinde en çok kenevir vetürevlerinin (%96,7) denendiği saptandı. Madde deneme ile ilişkili riskfaktörlerinin evde tek başına veya arkadaşıyla kalma (OR=2,43), ailesiylegenelde anlaşamama (OR=3,56), okulda kavgaya karışma (OR=2,88) ve alkol deneme(OR=4,29) olduğu belirlendi. Sonuç: Evdetek başına veya arkadaşıyla kalan, ailesi ile sorunları olan, okulda kavgayakarışmış olan ve alkol deneyen öğrencilerin madde deneme açısından riskligruplar olarak değerlendirilmeli, bu gruplara koruyucu, önleyici sağlıkhizmetleri daha güçlü biçimde verilmelidir.

Aim: The aim of this study was to evaluate the prevalenceof substance use and related factors among university adolescents at Mersin University. Methods: A cross-sectional study wasconducted between September 2015 and May 2016 at Mersin University. The minimum sample size was; universe21230, prevalence 50%, ± 3% error and 95% confidence interval was calculated as1017 people. It was decided to recruit 1100 students.It was ensured thatthe students filled out the data them selves in closed files and delivered themin closed envelopes. Ethics committee approval was obtained from Mersin UniversityClinical Research Ethics Committee. Descriptive statistics, Chi-square test,Mann Whitney U test and Binary Logistic Regression Analysis were used for dataanalysis. Results: The mean age ofthe students was 18,9 ± 0,1 years and 771 (72,8%) of them were attendingvocational schools. It was determined that 715 (67,7%) of the students triedtobacco products, 594 (56,3%) of alcohol and 39 (3,7%) of them tried substance.Cannabis and its derivatives (96,7%) were found to be the most common substancetypes. The risk factors associated with substance experimentation were stayingat home alone or with friends (OR=2,43), bad relations with family (OR=3,56),joining in a fight at school (OR=2,88), and alcohol try (OR=4,29). Conclusion: Students who stay at homealone or with friends, who have bad relations with family who are joined in afight at school and who try alcohol should be considered as risky groups interms of substance trying, and preventive health services should be provided tothese groups more strongly.

Ergen üniversite öğrencisi riskli davranış madde kullanımı

Adolescent university student risky behavior substance use

KAYNAKLAR1. Pekcan H. Adolesan (Delikanlı) Sağlığı. In: Güler Ç, Akın L. Eds:. Halk Sağlığı Temel Bilgiler. 2. Baskı., Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları, 2012:486-538.

2. T.C. Resmi Gazete. Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesine Ve Denetlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete Tarihi: 01.03.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30701. Erişim Yeri: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.31296&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch=tütün Erişim tarihi: 1.09.2019

3. Amerikan Psikiyatri Birliği. Madde ile İlişkili Bozukluklar ve Bağımlılık Bozuklukları. Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Beşinci Baskı (DSM-5), Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı’ndan, çev. Köroğlu E. Hekimler Yayın Birliği, Ankara. 2013:231-290

4. Alikaşifoğlu M. Ergenlerde Davranışsal sorunlar. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Etkinlikleri, Adolesan Sağlığı II, Sempozyum Dizisi 2008;63:55-59.

5. Stager MM. Substance abuse. In:Kliegman RM, Stanton BF, St Geme JW, Shor NF. Eds:. Nelson Textbook of Pediatrics. 20nd ed. Philadelphia:Elsevier, 2016:947-962.

6. Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi, Avrupa Uyuşturucu Raporu, Trendler ve Gelişmeler 2017. Erişim Yeri: http://www.emcdda.europa.eu/system/files/publications/4541/TDAT17001TRN.pdf. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2018

7. Özcebe H. Adolesanlarda yüksek riskli davranışlar. In: Hasanoğlu E, Düşünsel R, Bideci A. Eds:. Temel Pediatri. 1. Baskı. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri, 2010:1611-1613.

8. Amerikan Psikiyatri Birliği. Madde Kullanımı ile İlişkili Bozukluklar. Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı, Dördüncü Baskı Yeniden Gözden Geçirilmiş Tam Metin (DSM-IV-TR), Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington DC, 2000, Köroğlu E (çeviri ed.), Hekimler Yayın Birliği, Ankara, 2007:267-418.

9. Kračmarová L, Klusoňová H, Petrelli F, Grappasonni I. Tobacco, alcohol and illegal substances: experiences and attitudes among Italian university students. Rev Assoc Med Bras 2011;57(5):523-528.

10. Osman T, Victor C, Abdulmoneim A, Mohammed H, Abdalla F, Ahmed A, Ali E, Mohammed W. Epidemiology of Substance Use among University Students in Sudan. J Addict. 2016;1-8. doi:10.1155/2016/2476164.

11. Heydari ST, Izedi S, Sarikhani Y, Kalani N, Akbary A, Miri A, Mahmoodi M, Akbari M. The Prevalence of Substance use and Associated Risk Factors Among University Students in the City of Jahrom, Southern Iran. Int J High Risk Behav Addict. 2015;4(2):e22381 doi:10.5812/ijhrba.4(2)2015.22381.

12. Tesfaye G, Derese A, Hambisa MT. Substance Use and Associated Factors among University Students in Ethiopia: A Cross-Sectional Study. J Addict. 2014;1-8. doi: 10.1155/2014/969837.

13. Dayı A, Güleç G, Mutlu F. Prevalence of Tobacco, Alcohol and Substance use Among Eskişehir Osmangazi University Students. The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences. 2015;28:309-318.

14. Turhan E, İnandı T, Özer C, Akoğlu S. Üniversite öğrencilerinde madde kullanımı, şiddet ve bazı psikolojik özellikler. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi 2011;9(1):33-44.

15. Mayda AS, Gerçek ÇG, Gümüş G, Demir S, Deniz M, Sürücü ZP, Konuk M, Türkkaya M, Taner H. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Öğrencilerinde Sigara, Alkol ve Madde Kullanımı Sıklığı ve Kullanmaya Başlama Nedenleri. Düzce Tıp Dergisi 2010;12(3):7-14.

16. Görgülü Y, Çakır D, Sönmez MB, Çınar RK, Vardar M. Alcohol and Psychoactive Substance Use among University Students in Edirne and Related Parameters. Arch Neuropsychiatr 2016;53:163-168.

17. Yi S, Peltzer K, Pengpid S, Susilowati IH. Prevalence and associated factors of illicit drug use among university students in the association of southeast Asian nations (ASEAN). Subst Abuse Treat Prev Policy 2017;12(9):1-7. doi:10.1186/s13011-017-0096-3.

18. Schilling L, Zeeb H, Pischke C, Helmer S, Pokrzywniak AS, Reintjes R, Walter U, Girbig M, Krämer A, Icks A, Schneider S. Licit and illicit substance use patterns amon university students in Germany using cluster analysis. Subst Abuse Treat Prev Policy 2017;12(44):1-11. doi:10.1186/s13011-017-0128-z.

19. Atlam DH, Yüncü Z. Üniversitesi Öğrencilerinde Sigara, Alkol, Madde Kullanım Bozukluğu ve Ailesel Madde Kullanımı Arasındaki İlişki. Klinik Psikiyatri 2017;20:161-170.

20. Yalçın M, Eşsizoğlu A, Akkoç H, Yaşan A, Gürgen F. Dicle Üniversitesi Öğrencilerinde Madde Kullanımını Belirleyen Risk Faktörleri. Klinik Psikiyatri 2009;12:125-133.

21. Castaldelli-Maia JM, Martins SS, de Oliveira LG ,van Laar M, de Andrade AG, Nicastri S. Use transition between illegal drugs among Brazilian university students. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol 2014;49(3):385-394. doi: 10.1007/s00127-013-0748-1.

22. Ayala EE, Roseman D, Winseman JS, Mason HRC. Prevalence, perceptions, and consequences of substance use in medical students. Med Educ Online 2017;22:1-7. doi:10.1080/10872981.2017.1392824.

23. Miech RA, Patrick ME, O'Malley PM, Johnston LD. The Influence of College Attendance on Risk for Marijuana Initiation in the United States: 1977 to 2015. Am J Public Health 2017;107(6):996-1002. doi: 10.2105/AJPH.2017.303745.

24. Kabir K, Mohammadpoorasl A, Esmaeelpour R, Aghazamani F, Rostami F. Tobacco Use and Substance Abuse in Students of Karaj Universities. Int J Prev Med 2016;7(105):1-7. doi:10.4103/2008-7802.190091.

25. Ranjbaran M, Mohammadshahi F, Mani S, Karimy M. Risk Factors for Addiction Potential among College Students. Int J Prev Med 2018;9(17):1-4. doi:10.4103/ijpvm.IJPVM_403_16.

26. Tsegaye G. Selected demographic factors and substance use, reason for first time substance use, and risk awareness among halaba secondary school students in Ethiopia. Indian Journal of Health & Wellbeing 2016 7(11),1048-1051.

27. Burnett HJ, Witzel K, Allers K, McBride DC. Understanding the Relationship of Trauma, Substance Use, and Resilience Among Religiously Affiliated University Students. Journal of Research on Christian Education 2016;25(3):317–334.

28. Shorey RC, McNulty JK, Moore TM, Stuart GL. Being the victim of violence during a date predicts next-day cannabis use among female college students. Addiction 2016;111(3):492-498.

29. Atwoli L, Mungla PA, Ndung'u MN, Kinoti KC, Ogot EM. Prevalence of substance use among college students in Eldoret, Western Kenya. BMC Psychiatry 2011;11(34):1-9 doi:10.1186/1471-244X-11-34.

30. Strong C, Juon HS, Ensminger ME. Effect of Adolescent Cigarette Smoking on Adulthood Substance Use and Abuse: The Mediating Role of Educational Attainment. Subst Use Misuse 2016;51(2):141-154. doi: 10.3109/10826084.2015.1073323.