Year 2019, Volume 3 , Issue 1, Pages 49 - 68 2019-07-30

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDA SOVYETLER BİRLİĞİ'NİN CASUSLUK KARŞITI PROPAGANDASININ POSTERLERDEKİ SUNUMU

Mehmet Ozan GÜLADA [1]


Nazi Almanyası, Barbarossa Harekatı ile 22 Haziran 1941 tarihinde Sovyetler Birliği'ni işgale başlamıştır. Sovyetler Birliği, Nazilerin beklenmedik işgaline karşı savaşın başında önemli toprak kayıplarına uğramıştır. Diğer yandan Kızıl Ordu, Alman ordularına karşı ağır kayıplar vermiştir. Yaşanan bu süreçte Sovyetler Birliği'nin batı sınırlarında bulunan toprakların önemli bir bölümünün denetimi Almanya'nın eline geçmiştir. Sovyetler Birliği, Nazi Almanyası'nın işgali altında bulunduğu dönemde çok sık casusluk faaliyetleri ile karşı karşıya kalmıştır. Bu süreçte, Sovyet propagandası ülke içerisinde yaşanan casusluk faaliyetlerini sonlandırmak ve Sovyet halkını casuslara karşı bilinçlendirmek amacıyla yoğun bir çalışma yürütmüştür. Dönemin en önemli kitle iletişim araçlarından biri olan posterler, Sovyet yönetimi tarafından casusluk karşıtı propagandada etkili bir şekilde kullanılmıştır. Bu çalışmada İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyası'na karşı yürüttüğü casusluk karşıtı propagandasında posterlerin nasıl ve ne yönde kullanıldığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyetler Birliği'nin casusluk karşıtı propagandasında kullanılan posterler içerisinden amaçlı örneklem metodu kullanılarak belirlenen altı propaganda posteri göstergebilimsel analize tabi tutularak incelenmiştir. Çalışma kapsamında belirlenen posterler, İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure'ün göstergebilim kavramları üzerinden analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular kapsamında, Sovyet propagandasının ülke genelinde paranoya oluşturarak, kitlelerin çevresindeki her şeye karşı şüpheci yaklaşmasını istediği görülmüştür. Ayrıca posterlerde Sovyet halkının her daim düşmana karşı teyakkuzda olması gerektiği ön plana çıkarılmıştır. 

Propaganda, Casusluk, Sovyetler Birliği, İkinci Dünya Savaşı, Göstergebilim
  • Akarcalı, S. (2003). İkinci Dünya Savaşında İletişim ve Propaganda. Ankara: İmaj Yayınevi.
  • Aziz, A. (2007). Siyasal İletişim. 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • All World Wars (2019). http://www. allworldwars. com/ russian %20 wwıı %20 propaganda %20 posters. html, Erişim Tarihi: 05.01.2019.
  • Çakı, C. (2018a). Birinci Dünya Savaşı’nda Propaganda Amaçlı Kullanılan Posterlerin Korku Çekiciliği Bağlamında İncelenmesi: Büyük Britanya Örneği. Atatürk İletişim Dergisi, (15), 111-136.
  • Çakı, C. (2018b). Nazi Almanyası Etkisindeki İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin Propaganda Posterleri Üzerine İnceleme. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 11(2), 252-272.
  • Çakı, C. (2018c). İran-Irak Savaşı’nda Kullanılan İran Propaganda Posterlerinin Göstergebilimsel Analizi. İran Çalışmaları Dergisi, 2(1), 11-39.
  • Eberle, H. & Uhl, M. (2017). Hitler Kitabı. Çev., Mustafa Tüzel. İstanbul: Alfa Yayınları.
  • Fiske, J. (2017). İletişim Çalışmalarına Giriş. Çev., Süleyman İrvan. 5. Basım. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
  • Gazi, M , Çakı, C , Gülada, M . (2018a). İkinci Dünya Savaşı'nda Sovyet Kült Lider Propagandasında Vladimir Lenin ve Joseph Stalin'in Sunumu. Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergi, 1 (2), 25-42.
  • Gazi, M , Çakı, C , Gülada, M . (2018b). İspanya 2000 Partisi'nin Göçmen Karşıtı Propaganda Faaliyetleri Üzerine İnceleme. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1 (2), 11-22.
  • Gould, J. S. (2018). German Anti-Nazi Espionage in the Second World War: The OSS and the Men of the TOOL Missions. The United Kingdom: Routledge.
  • Hart, B. L. (2015). İkinci Dünya Savaşı Tarihi. Çev,. Kerim Bağrıaçık. İstanbul: İş Bankası Yayınları.
  • Kitson, S. (2008). The Hunt for Nazi Spies: Fighting Espionage in Vichy France. USA: University of Chicago Press.
  • Macksey, K. J. (2012). İkinci Dünya Savaşı’nda Askeri Hatalar. Çev., M. Tanju Akad. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Masterman, J. C. (2011). Double-Cross System: The Incredible Story of How Nazi Spies Were Turned into Double Agents. USA: Rowman & Littlefield.
  • Mcmahon, J. R. (2013). Soğuk Savaş, Çev., Sinem Gül, Ankara: Dost Kültür Yayınları.
  • Riasanovsky, V. N., & Steinberg, D. M. (2011). Rusya Tarihi. Çev., Figen Dereli. İstanbul: İnkılap Yayınları,
  • Rifat, M. (2013). Açıklamalı Göstergebilim Sözlüğü: Kavramlar, Yöntemler, Kuramcılar, Okullar. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Sığırcı, İ. (2016). Göstergebilim Uygulamaları, Metinleri, Görselleri ve Olayları Okuma. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Stanley, J. (2018). Demokrasilerde Propaganda Oyunu, Çev., Başak Karal, İstanbul: The Kitap Yayınları.
  • Vasey, C. (2016). Nazi Intelligence Operations in Non-occupied Territories: Espionage Efforts in the United States, Britain, South America and Southern Africa. USA: McFarland.
  • Zorlu, Y., Çakı, C., Karaca, M. (2017). "Türk Sinemasında Nazizm İdeolojisi: 'Kırımlı' Filmi ve Göstergebilimsel Analizi". Sosyoloji Konferansları - Istanbul Journal of Sociological Studies. No: 56 (2017-2). / 65-93.
Primary Language tr
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8233-2321
Author: Mehmet Ozan GÜLADA (Primary Author)
Country: Turkey


Dates

Application Date : January 15, 2019
Acceptance Date : July 23, 2019
Publication Date : July 30, 2019

APA GÜLADA, M . (2019). İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDA SOVYETLER BİRLİĞİ'NİN CASUSLUK KARŞITI PROPAGANDASININ POSTERLERDEKİ SUNUMU. Medeniyet ve Toplum Dergisi , 3 (1) , 49-68 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/metder/issue/47439/513240