TR
EN
Sağlık Sektöründe Duygusal Emeğin Kişilik ve Psikolojik Esenlikle İlişkileri
Öz
Bu çalışmada duygusal emeğin öncülleri ve çıktıları incelenmiştir. Duygusal emek, yüzeysel duygusal emek ve derin duygusal emek olmak üzere iki boyut temelinde ele alınmıştır. Duygusal emeği yordamak amacıyla 5-faktörlü kişilik modeli (nevrotiklik, dışadönüklük, deneyime açıklık, uyumluluk, sorumluluk bilinci) kullanılmıştır. Duygusal emeğin çıktısı olarak ise çalışanların psikolojik esenliği (yaşam doyumu, iş doyumu, psikolojik semptomlar) değerlendirilmiştir. Likert-tipi ölçekler içeren anketler kullanılarak hastanelerde görev yapan 230 sağlık çalışanından veri toplanmıştır. Yürütülen bir dizi standart çoklu regresyon analizi sonucunda yüzeysel duygusal emeğin dışadönüklük (+) ve kısmen uyumluluk (-) kişilik boyutları tarafından yordandığı; derin duygusal emeğin ise dışadönüklük (+), uyumluluk (+) ve sorumluluk bilinci (+) tarafından yordandığı tespit edilmiştir. Yüzeysel duygusal emek arttıkça yaşam doyumu azalmaktadır. Derin duygusal emeğin artması ve yüzeysel duygusal emeğin azalması, somatizasyon, depresyon ve hostilite semptomlarında azalma ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgular derin duygusal emeğin çalışan esenliği için faydalı, yüzeysel duygusal emeğin ise zararlı olduğunu göstermiştir. Yürütülen varyans analizi sonucuna göre özel sektör sağlık çalışanları devlet çalışanlarına kıyasla daha fazla duygusal emek sergilemektedirler. Çalışma bulgularının alanyazındaki yeri, örgütlerdeki pratik uygulamalar açısından yapılabilecekler ve çalışmanın sınırlılıkları tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Arnold, K. A. (2017). Transformational leadership and employee psychological well-being: A review and directions for future research. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 381-393.
- Arnold, K. A. ve Walsh, M. M. (2015). Customer incivility and employee well-being: Testing the moderating effects of meaning, perspective taking and transformational leadership. Work & Stress, 29, 362–378.
- Aslan, Z., ve Arı, G. S. (2018). Kişilik ve duygusal emek arasındaki ilişkilerin belirlenmesi üzerine bir araştırma: Banka çalışanları örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 157-171.
- Athota, V.S., Budhwar, P. ve Malik, A. (2020). Influence of personality traits and moral values on employee well-being, resilience and performance: A cross-national study. Applied Psychology: An International Review, 69(3), 653–685.
- Barańczuk, U. (2019). The five factor model of personality and emotion regulation: A meta-analysis. Personality and Individual Differences, 139, 217–227.
- Barrick, M. R. ve Mount, M. K. (1991). The Big Five personality dimensions and job performance: A meta-analysis. Personnel Psychology, 44, 1–26.
- Beğenirbaş, M. ve Yalçın, R. C. (2012). Hizmetkâr liderlik algısının duygusal emek üzerine etkileri: hizmet çalışanları üzerinde bir araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 19(37), 159-194.
- Bilgic, R. (1999). A different way of testing the interaction between core job dimensions and growth need strength (GNS). In J. Axelsson, B. Bergman, & J. Eklund (Ed.), Proceedings of the International Conference on TQM and Human Factors (sf. 210-215).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 27, 2021
Submission Date
September 10, 2021
Acceptance Date
November 27, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 5 Number: 1
APA
Erol Korkmaz, H. T. (2021). Sağlık Sektöründe Duygusal Emeğin Kişilik ve Psikolojik Esenlikle İlişkileri. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 59-83. https://doi.org/10.55044/meusbd.993646