<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>mjh</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">2146-4812</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2148-144X</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Akdeniz University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.13114/mjh.1462802</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Cultural and Natural Heritage</subject>
                                                            <subject>Historical Archaeology (Incl. Industrial Archaeology)</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Kültürel ve Doğal Miras</subject>
                                                            <subject>Tarihsel Arkeoloji (Endüstriyel Arkeoloji Dahil)</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>Industrial Heritage of Çorum Province</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>Çorum’un Endüstriyel Miras Değerleri</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-5747-8193</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Sökmen</surname>
                                    <given-names>Emine</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>ANKARA SOSYAL BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-1820-6341</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>İpek</surname>
                                    <given-names>Önder</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>HİTİT ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20240630">
                    <day>06</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2024</year>
                </pub-date>
                                        <volume>14</volume>
                                                    <fpage>223</fpage>
                                        <lpage>242</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20240401">
                        <day>04</day>
                        <month>01</month>
                        <year>2024</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20240503">
                        <day>05</day>
                        <month>03</month>
                        <year>2024</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2011, Mediterranean Journal of Humanities</copyright-statement>
                    <copyright-year>2011</copyright-year>
                    <copyright-holder>Mediterranean Journal of Humanities</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                        <abstract><p>Çorum kentinin endüstri tarihini yansıtan, hala kullanılmakta olan, yıkılmış ya da unutulmaya yüz tutmuş mimari ve donanımları bilinir kılmayı amaçlayan bu çalışma ile geleneksel endüstrilerden, sanayileşme ile birlikte kentin kalkınmasında lokomotif görevi üstlenmiş iş kollarına uzanan süreç ele alınmaktadır. Endüstriden turizm metası üretmeye dönüşen bakırcılık ve dericilik sektörüne, başlıca endüstriler olan kiremit üretimi, un üretimi, maden üretimi, makina üretimine, yok olmaya doğru giden tuz üretimine ve çimento sanayinin kentteki yiten temsiliyetine dönük olarak elde edilen bilgiler bir araya getirilmiştir. Söz konusu sektörlerinin en eski işletmelerinin günümüze ulaşan değerleri bu çalışma kapsamında ilk kez tespit edilmiştir. Çorum sanayi geçmişine dair bilinenleri toplamak ve yitmekte olan hafızasını kaydetmek amacıyla söz konusu endüstrilerin önde gelenleri ve emekçileri ile sözlü tarih görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Çorum’daki endüstri miras değerleri, yerel ham maddenin işlenmesine dönük olarak, devlet eliyle ve bölge insanlarının yerli sermaye ile kurup geliştirdiği tesisler olup kent kimliğinin inşasında yapı taşlarıdır. Bir sanayi kenti olarak bilinen Çorum için bu değerlerin bir kısmı yapısal ömürlerini yitirmemiştir ve kent ekonomisinin devindiği önemli konumlarda bulunurlar.</p></abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Çorum</kwd>
                                                    <kwd>  Endüstriyel Miras</kwd>
                                                    <kwd>  Geleneksel Endüstiler</kwd>
                                                    <kwd>  Sözlü Tarih</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                                                <funding-group specific-use="FundRef">
                    <award-group>
                                                    <funding-source>
                                <named-content content-type="funder_name">Bu çalışma 2019 yılında “Çorum’un Endüstriyel Mirasının Tespiti” başlıklı proje ile Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) TR83/19/TD2/0051 proje no ile desteklenmiştir.</named-content>
                            </funding-source>
                                                                    </award-group>
                </funding-group>
                                </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">387 Numaralı Muhâsebe-i Vilâyet-i Karaman ve Rûm Defteri (937/1530) II, Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı, Yayın No: 36, 1997, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">H.984 (M.1576/1577) tarihli ve TKG.KK.TTd.54 Numaralı Defter-i Mufassal-ı Livā-i Çorum (Tıpkıbasım), T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı Yayın No: 8, Ankara, 2014.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">H.982 (M.1574/1575) tarihli ve TKG.KK.TTd.178 Numaralı Defter-i Mufassal-ı Livā-i Sivas, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı Yayın No: 9, 2014, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1967 Çorum İl Yıllığı, Çorum.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1973 İl Yıllığı, Cumhuriyet’in 50. Yılında Çorum.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">1980 Genel Sanayi ve İşyerleri Sayımı, (Büyük İmalat Sanayi Geçici Sonuçlar), Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aktüre S. 1986/2023, “19. Yüzyılda ve 20. Yüzyıl başında Çorum”. Çorum Tarihi. 5. Hitit Festival Komitesi Yayını. Tıpkıbasım. Çorum, 143-170.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Altın K. Y. 2022, “Bir Kültürel-Yaratıcı Endüstri Modeli Olarak Sümerbank Nazilli Basma Fabrikası”. Folklor Akademi Dergisi, Cilt: 5, Sayı:1, 169-183.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">“Alpagut Linyit İşletmesi’nde Yönetime El Koyma Eylemi, 13.06.1969” maddesi, Türkiye Sendikacılık Ansiklopedisi, Cilt.  2. Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Ortak Yayını, 1996, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arkitekt Dergisi, “Haberler”, 1959/2 (295), s. 82.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA. 30.18.1-2 / Kararlar Daire Başkanlığı, 39.64.15.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Buchanan A. 1985, “The Definition of Industrial Archaeology”. L’etude et la Mise en Valeur de Patrimoine Industriel, 4 Conference Internationale, Lyon-Grenoble (Semptebre 1981), Paris.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çavdar N. 2016, “19. Yüzyıl Ortalarında Çorum Sancak Merkezinde Nüfus ve Ekonomi (H.1260-1261/M.1844-1845 Tarihli Temettüat Defterlerine Göre”, Uluslararası Bütün Yönleriyle Çorum Sempozyumu Bildirileri, 28-30 Nisan, Cilt 2, Çorum: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Yayınları, 577-595.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çorum Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Tarımsal Verileri 2016, Kaynak: https://corum.tarimorman.gov.tr/Belgeler/
ÇORUM%20İL%20GIDA%20TARIM%20VE%20HAYVANCILIK%20MÜDÜRLÜĞÜ%20BİLGİ%20NOTU%202016.pdf Erişim Tarihi: 10 Kasım 2023.
Devlet Planlama Teşkilatı 9. Kalkınma Planı, Taş ve Toprağa Dayalı Sanayiler, Özel İhtisas Komisyonu Raporu, Cilt 1, 2008, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Endüstri Mirası Sitleri, Yapıları, Alanları ve Peyzajlarının korunması için ICOMOS-TICCIH ortak ilkeleri, (Çev. Z. Ahunbay). Kaynak: http://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0914779001536912340.pdf. Erişim Tarihi: 10 Kasım 2023.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Harlov-Csortán M. 2018, “The Importance of Oral History in (Industrial) Heritagisation”. BIOS – Zeitschrift für Biographieforschung, Oral History  und Lebensverlaufsanalysen, 2, 134-145.  https://doi.org/10.3224/bios.v31i2.11</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hüryol Gazetesi, “Kömür İşletmesinin İstediği İmtiyaza İtiraz Edildi”, 27 Kasım 1957, Sayı: 529.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İleri T. 2011, “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Türkiye’de Madenciliğin Genel Durumu ve Atatürk’ün Madencilikle İlgili Düşünceleri”. Kastamonu Eğitim Dergisi. Cilt:19/1,  287-296.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnalcık H. 2000, Türkiye Cumhuriyeti&#039;nin Ekonomik ve Sosyal Tarihi, İletişim Yayınları, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İzmen Ü. 2012, Bölgesel Kalkınmada Yerel Dinamikler: Çorum Modeli ve 2023 Senaryoları, TÜRKONFED. İstanbul. 
MTA Çorum İli Maden ve Enerji Kaynakları Raporu. Kaynak: https://www.mta.gov.tr/v3.0 /sayfalar/bilgimerkezi/maden_potansiyel_2010/Corum_Madenler.pdf. Erişim Tarihi: 21 Haziran 2023.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Oevermann H. &amp; Mieg H. A. 2015, “Transformations of Industrial Heritage Sites Heritage and Planning”.  Eds. H. Oevermann &amp; H. A. Mieg,  Industrial heritage sites in transformation : Clash of Discourses. New York:  Routledge, 18-39.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Oğuz M. Ö. &amp; Metin E. 2006, “2005 Yılında Çorum’da Yaşayan Geleneksel Meslekler”, Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Halkbilimi Topluluğu Yayınları 9.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Önsoy R. 1988, Tanzimat Dönemi Osmanlı Sanayi ve Sanayileşme Politikası, İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özdemir N. 2018.  “Geleneksel Bilgi ve Kültür Ekonomisi”, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi/Journal of Turkish World Studies 18/1, 1-28.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salname-i Vilayet-i Ankara 1325, (1907) yay. haz. K. Emiroğlu, A. Yüksel, Ö. Türkoğlu, E. Coşkun, Ankara Enstitüsü Vakfı, 1995.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Saner M. 2012, “Endüstri Mirası: Kavramlar, Kurumlar ve Türkiye&#039;deki Yaklaşımlar”, Planlama (1-2). 53-66.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Su R. &amp; Bramwell B. &amp; Whalley P. A. 2018, “Cultural Political Economy and Urban Heritage Tourism. Annals of Tourism Research 68, 30-40.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şahin İ. 1993, “Çorum”. TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul, 8. Cilt. 373-376.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tekeli İ̇. 1986/2023, “1950-1980 Döneminde Kentin Faaliyetlerindeki Gelişmeler”. Çorum Tarihi. 5. Hitit Festival Komitesi Yayını. Tıpkıbasım. Çorum, 277-327.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Endüstri Mirası Sitleri, Yapıları, Alanları ve Peyzajlarının korunması için  ICOMOS-TICCIH ortak ilkeleri. Kaynak: http://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0914779001536912340.pdf. Erişim Tarihi: 29 Nisan 2024.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yalçın Ü., Yalçın, H.G., Ekmen, H. &amp; İpek, Ö. 2019, “Derekutuğun Eski Maden İşletmeleri ve Madenci Yerleşimi 2017 Çalışmaları”. 40. Kazı Sonuçları Toplantısı, 3, 557-576.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yazar H. 2016, “16. Yüzyıl Çorum Nahiyesi’nde Nüfus ve Yerleşim Özellikleri”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9/2, 1089-1110.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yeni Adım Gazetesi, “Çorum 14 Litre Su ile Sıkıntı İçinde”, 2 Şubat 1961 Sayı: 1677.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yeni Adım Gazetesi, “Çimento Fabrikasındaki Revizyon Sebebiyle Şehire Gündüz Belediye Santrali Cereyan Verecek”, 7 Kasım 1961 Sayı 1845.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yeni Adım Gazetesi, “Kömür Ocağında Patlama !”, 29 Kasım 1961 Sayı: 1864.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yeni Adım Gazetesi, “Ocaklar Yakında Normal Çalışmaya Başlayacaklar”, 12 Aralık 1961, Sayı: 1875.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yılmaz M. 2004, “Çorum İli’nde Endüstrinin Tarihsel Gelişimi”. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2/1, 57-71.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yurtoğlu N. 2015, “Kalkınmanın Önemli Bir Unsuru, Kuruluşundan 50. Yılına Türkiye’de Çimento Sanayi (1910-1960)”. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: 31, Sayı: 92, 113-164.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
