<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article         dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Lokman Hekim Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">1309-8004</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Mersin University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Veteriner Hekimliği Uygulamalarında “Kan Akıtma / Alma” Üzerine Bir Araştırma</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>A Study on ‘‘Bloodletting” Practices in Veterinary Medicine</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Yiğit</surname>
                                    <given-names>Ali</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Yrd. Doç. Dr., Kafkas Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji AD</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Sinmez</surname>
                                    <given-names>Çağrı Çağlar</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Yrd. Doç. Dr., Kafkas Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji AD</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Yaşar</surname>
                                    <given-names>Aşkın</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Yrd. Doç. Dr., Kafkas Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Veteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji AD</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20151201">
                    <day>12</day>
                    <month>01</month>
                    <year>2015</year>
                </pub-date>
                                        <volume>5</volume>
                                        <issue>3</issue>
                                        <fpage>90</fpage>
                                        <lpage>98</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20151201">
                        <day>12</day>
                        <month>01</month>
                        <year>2015</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2010, Lokman Hekim Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2010</copyright-year>
                    <copyright-holder>Lokman Hekim Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>İslam Uygarlığı dönemi veteriner hekimliğinde, hastalıkların tedavisinde kan akıtma uygulamasının da yapıldığı ve kan akıtmak için genelde boyun, mahmuz, koltuk, safen damarlarının seçildiği bildirilmektedir. Hipokratik hekimliğe dayandırılan bu tedavi yönteminin İslam Uygarlığı çağındaki baytarnameler ile günümüz folklorik veteriner hekimliği uygulamaları içerisinde yer aldığı belirtilmektedir. Çalışmada, hayvanlarda kan akıtma yönteminin kullanım alanlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmanın materyalini iki tez çalışması (biri el yazması bir baytarname ile diğeri Anadolu’da folklorik veteriner hekimliği üzerine yapılan bir araştırma) oluşturdu. Bu tedavi yönteminin kullanıldığı hastalık/vakalar belirlenerek geçmiş ve günümüz uygulamalarının benzer ve farklılıkları değerlendirildi. Ayrıca veteriner hekimliği alanında yapılan ve konu ile ilgili diğer çalışmaların tarih metodolojisi çerçevesinde analizi yapıldı.Veteriner hekimliği tarihi ve folklorik veteriner hekimliği alanında yapılan pek çok çalışmada kan akıtma yönteminin topallık, diş hastalıkları, arpalama, zehirlenme, gurm, sarılık, enterotoxaemia (clostridiosis), intişar, koyun ve keçi-ciğer ağrısı, delibaş vb birçok hastalıklarda tedavi yöntemi olarak uygulandığı bildirilmektedir. Çalışmada, literatür çalışmalarla benzerlikler olduğu gibi, yöntemin uygulanması ile yapılan ek uygulamaların varlığı tespit edilmiş olup, uygulamaların rasyonel tedavi yöntemlerine paralellik gösterdiği söylenebilir.Sonuç olarak, kan akıtma uygulamasının geçmişten günümüze kadar ulaşan ve pek çok hastalığın tedavisinde uygulanan bir yöntem olup, uygulandığı bazı hasalık/vakalar yönünden rasyonel kabul edilebileceği söylenebilir</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>It has been reported that veterinary medicine in the era of Islamic Civilization, bloodletting was a component of veterinary medicine, and neck, spur, axillary, and saphenous veins were used for drawing blood. It was stated that this treatment method, based on Hippocratic medicine, was present in the “baytarname” (veterinary chronicles), the manuscripts from Islamic Civilization Era, and today’s folkloric veterinary medicine practices as well. The aim of this study is to retrospectively evaluate the areas of use of the bloodletting method. The study materials consisted of a handwritten baytarname and other materials in Anatolia on folkloric veterinary medicine. The diseases/cases in which this treatment method was used were identified and the similarities and differences of past and present practices were assessed. Furthermore, an assessment was made within the framework of other relevant studies in the area of veterinary medicine. In many studies on the history of veterinary medicine and folkloric veterinary medicine, the bloodletting method was reported to cure many conditions such as lameness, dental diseases, laminitis, poisoning, Streptococcus equi, icterus, enterotoxemia (clostridiosis), tendinitis, contagious ovine and caprine pleuropneumonia, and Coenurus. In the study, in addition to similarities with other literature studies, additional practices were discovered with the application of the method and the practices were parallel with rational treatment methods. As a result, it can be suggested that the bloodletting method has been practiced from past to present and used for the treatment of many diseases, and that it can be considered rational for some diseases/cases</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Baytarname</kwd>
                                                    <kwd>   Folklorik veteriner hekimliği</kwd>
                                                    <kwd>   Kan akıtma/alma</kwd>
                                                    <kwd>   Tedavi</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Baitarname</kwd>
                                                    <kwd>   Folcloric veterinary medicine</kwd>
                                                    <kwd>   Bloodletting</kwd>
                                                    <kwd>   Treatment</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. Veteriner tarihi. AÜ Veteriner Fakültesi Yayınları:352, A.Ü. Basımevi, Ankara, 1978.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Smithcors JF. Evolution of the veterinary art. Bailiere Tindall and Cox, London, 1958.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Altan Y. Veteriner genel tedavi, A.Ü. Veteriner Fakültesi Yayınları: 194, Ankara, 1973.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bekman, M. Veteriner tarihi, Ankara Basım ve Cildevi, Ankara, 1940.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. Tarihte hastalık sebepleri konusunda düşünceler, Ankara Üniv. Vet Fak Derg. 1962;IX (1): 162-172.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karasszon D. A concise history of veterinary medicine. Akademiai Kiado, Budapest, 1988.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sarton G. A History of science, ancient science through the golden age of Greece. Harvard University Press, 1959.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sigerist H. A history of medicine, Vol II: early Greek, Hindu and Persian medicine. Oxford University Press, New York, Smith F. The early history of veterinary literature and its British development. Bailiere Tindall and Cox, London, 1919.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N, Dinçer F. 15. ya da 16.Yüzyıla ait olduğu sanılan bir baytarname incelemesi. Ankara Üniv. Vet Fak Derg. 14(2): 137,1967.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dinçer F. Türk folklorunda veteriner hekimliğin yazılı kaynakları. II. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Cilt IV’den (Ayrı Basım): 1982:123-130.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Lechlainche E. Histoire de la medecine veterinaire. Office du Livre, Toulouse, 1936.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yüksel E. Aşağı Fırat havzasında veteriner hekimliği folkloru üzerine araştırmalar. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yaşar A, Sinmez ÇÇ, Aslım G. İç Anadolu Bölgesi Konya Bölümünde (Aksaray, Karaman ve Konya) folklorik veteriner hekimliği ve hayvancılık üzerine araştırma. TÜBITAK Projesi, Tovag – 112O428, s.XI+147, 2013.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yiğit A. İlm-i Fürusiyet isimli baytarnamenin veteriner hekimliği tarihi, at yetiştiriciliği, hastalıkları ve tedavileri açısından incelenmesi. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya, 2011.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sinmez ÇÇ. Bozlak kültüründe folklorik veteriner hekimliği ve hayvancılık üzerine araştırma. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya, 2011.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özen A. Milli Kütüphanelerdeki yazma baytarnameler üzerinde tarihsel incelemeler. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 1999.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Parlatır İ. Osmanlı Türkçesi Sözlüğü. Anatomi, Astronomi, Botanik, Coğrafya, Dil ve Edebiyat, Hukuk, Müzik, Hat Sanatı, Tarih, Tasavvuf, Tıp, Zooloji Terimleri ile Zenginleştirilmiş, 2. Baskı, Ankara, Yargı Yayınevi, 2009;2164s.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Baytop T. Türkiye’de bitkiler ile tedavi (geçmişte ve bugün). İlaveli ikinci baskı, İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri, 1999, s.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sertkaya OF. Uygur tıp metinlerine toplu bir bakış. Uluslararası Osmanlı Öncesi Türk Kültürü Kongresi Bildirileri (4-7</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Eylül 1989), Hazırlayan. Azize Aktaş Yasa, Sevay Okay Atıgan. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara 1997, s.349-359.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şafak ON. İlk dönem (14. ve 15. yüzyıl) Türkçe tıp yazmalarında çocuk sağlığı hastalıkları ve tedavileri. Yeni Tıp Tarihi Araştırmaları 12-15, Nobel Matbaacılık, 2010, s.227-311.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sinmez ÇÇ. Sivas yöresinde folklorik veteriner hekimliği ve hayvancılık üzerine araştırma. Cumhuriyet Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi (No:V-006), 2013, Sivas, s.196.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mccabe A. A Byzantine encyclopaedia of horse medicine “the sources, compilation, and transmission of the hippiatrica” Oxford University Press, 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öger A, Gönül T. Uygur Türkleri arasında şamanlar ve tedavi yöntemleri. Turkish Studies. 2011; 6(4): 233-248.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yerlikaya H. Elazığ ve çevresinde hayvan hastalıklarında halk hekimliği üzerine araştırmalar, Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 2002, 8(2):133-136.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. Dokuzuncu yüzyıla ait “Kital-al-Hayl val-Baytara” üzerine bir inceleme. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 1961, 8(4):367-386.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. XVI. Asır veteriner hekimliği ve bu asra ait eserler. Ankara, A.Ü. Veteriner Fakültesi Yayınları: 69, Çalışmalar: 38, Yeni Desen Matbaası, 1955; s.21.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. İslam medeniyeti çağında veteriner tababette gelişmeler ve “Naseri”. Ankara Ü Veteriner Fakültesi Yayınları: 109, , 93s. Zeki S. Ehli hayvanların cerrahi hastalıkları. İkinci Cilt, Necmi İstikbal matbaası, İstanbul, 1932.s.745.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karça R, Koşay HZ. Karaçay-Malkar Türklerinde hayvancılık ve bununla ilgili gelenekler. Ankara, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1954, s.77-83.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hayri SO. Sıhhat hazinesi (bitki, maden ve canlı hayvanların özellikleri ve bunlardan yapılan tedavi usulleri). İstanbul, Bahar Yayınevi, 1971; s.25.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Samsar E, Akın F. Özel cerrahi. Medipres Yayınları, Ankara, 2002; s.206-432.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erk N. Bir baytarname incelemesi. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 1960, VI, 1-2, 126-135.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
