<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article         dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1019-469X</issn>
                                        <issn pub-type="epub">3108-849X</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Ankara University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Fatih’in Musahiplerinden Âlim ve Şair Molla Kırımî ve Bir Şiiri</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>Molla Kırımi: An Islamic Scholar and Poet and A Companion of Mehmed the Conqueror</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Avcı</surname>
                                    <given-names>İsmail</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Balıkesir Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20160101">
                    <day>01</day>
                    <month>01</month>
                    <year>2016</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>40</issue>
                                        <fpage>111</fpage>
                                        <lpage>128</lpage>
                        
                        <history>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1990, </copyright-statement>
                    <copyright-year>1990</copyright-year>
                    <copyright-holder></copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Bu çalışmada Fatih devri müderrislerinden âlim ve şair Molla Kırımî’nin hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. II. Murad devrinde hocası Molla Şerefüddin’le birlikte Kırım’dan Osmanlı mülküne göç eden Molla Kırımî önce Merzifon’da müderris, kadı ve müftü olarak görev yapmış, fethi müteakip İstanbul’a gelmiş ve burada Fatih’le tanıştırılmıştır. Fatih’in ihsanına mazhar olan Kırımî onun musahipleri arasına girmiştir. Kırım’ın Osmanlı’yla birlikte hareket etmesini arzu eden ve bir Kırım âşığı olan Molla Kırımî, bilinçli bir şekilde hem günlük hayatında hem de şiirlerinde Kırımî adını/mahlasını kullanmıştır. Çevresindeki bazı yardıma muhtaç kişileri koruyup kollamasından ve Molla Kırımî adıyla anılan bir medrese, kervansaray ve çeşmeden hareketle onun hayırsever bir isim olduğu anlaşılmaktadır. Ömrünün sonuna kadar müderrislik yapan Molla Kırımî’nin haşiye ve şerh türünde 12 çalışması vardır. Bunlardan başka bir gazeliyle bir de mısrası tespit edilmiştir. Şair bu mısrayı Fatih’le müşaaresi sırasında söylemiştir. Makalede Molla Kırımî’nin Kırım’dan Osmanlı mülküne göçü, yaptığı görevler, Fatih’le münasebeti, ilmî kişiliği ve eserlerinden söz edildikten sonra tespit edilebilen bir gazeli ve mısrası verilmiştir. Makalenin Fatih devri ilim hayatının anlaşılmasına ve Molla Kırımî’nin tanınmasına katkı yapması beklenmektedir</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>This work dwells on the life and works of Molla Kırımi, an Islamic scholar and poet, who was also a mudarris during the period of Mehmed the Conqueror. Emigrating in the Ottoman territories from Crimea with his teacher Molla Şerefüddin during the period of Murad II, Molla Kırımi first served as a mudarris, kadi, and mufti in Merzifon. Following the Conquest of Istanbul, he arrived in Istanbul and he was introduced to Mehmed the Conqueror there. Honored by receiving state assistance from Mehmed the Conqueror, Molla Kırımi was included amongst the companions of Mehmed the Conqueror. Wishing that Crimea acted in unison with the Ottoman Empire and being fond of Crimea, Molla Kırımi had intentionally used the pseudonym/pen name “Kırımî” in his daily life as well as in his poems. It is evident that Molla Kırımi was a benevolent person as he protected some poor people who needed help around him and there were madrasah, caravanserai, and fountain bearing the name of Molla Kırımi. Serving as a mudarris until the end of his life, Molla Kırımi had 12 works in the genres of annotation and gloss. In addition to these works, an ode and a verse were determined to be attributable to him. The poet told this verse during exchanging poems with Mehmed the Conqueror. In this article, in the first place, the immigration of Molla Kırımi from Crimea to the Ottoman territories, his duties performed, relationship with Mehmed the Conqueror, scholar personage, and works were mentioned followed by the introduction of an ode and a verse attributable to him. It is expected that this article contributes to catching a glimpse of the scholarly life of the period of Mehmed the Conqueror and the recognition of Molla Kırımi</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Kırım</kwd>
                                                    <kwd>   Osmanlı</kwd>
                                                    <kwd>   Fatih</kwd>
                                                    <kwd>   Molla Kırımî</kwd>
                                                    <kwd>   müderris</kwd>
                                                    <kwd>   şair</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Crimea</kwd>
                                                    <kwd>   Ottoman</kwd>
                                                    <kwd>   Mehmed the Conqueror</kwd>
                                                    <kwd>   Molla Kırımi</kwd>
                                                    <kwd>   mudarris</kwd>
                                                    <kwd>   poet</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKGÜNDÜZ, Murat, Osmanlı Medreseleri, XIX. Asır, Beyan Yay., İstanbul 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKTAŞ, Necati, 1206 (1792) Tahrîrine Göre İstanbul Medreseleri, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi SBE, İstanbul 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ali Emîrî, “Kırım”, Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası, 1/3 (31 Mayıs 1334), s. 41-52.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, İnceleme-Metin, haz. Filiz Kılıç, Cilt 2, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay., İstanbul 2010.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ATAŞ, Hacı, Fatih Dönemi İstanbul Medreseleri ve Faaliyetleri, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi SBE, Elazığ 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ATEŞ, Hacer, “Kuzey Marmara’da Bir Liman Kentinde Ticaret: XVI. Yüzyılda Tekirdağ-Rodosçuk Limanı”, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3/6 (Temmuz 2013), s. 21-38.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BALTACI, Cahid, “Akşemseddin ve Yetiştiği İlim Çevresi”, Akşemseddin Sempozyumu Bildirileri, 1990, s. 21-6.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BALTACI, Cahid, XV-XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Medreseleri, 2 Cilt, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yay., İstanbul 2005.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bursalı Mehmed Tâhir, “Kırım Meşâhiri”, haz. Hasan Aksoy, İslam Medeniyeti Mecmuası, V/4 (1982), s. 67-87.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, Cilt 1, Bizim Büro Basımevi, Ankara 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CENGİZ, Muammer, Bir Tasavvuf Klasiği Olarak Mahmûd Şebüsterî’nin Gülşen-i Râz Mesnevisi, Doktora Tezi, Erzurum 2014.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CİCİ, Recep, Osmanlı Dönemi İslâm Hukuku Çalışmaları Kuruluştan Fatih Devrinin Sonuna Kadar, Arasta Yay., Bursa 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DEMİRALP, Yekta, Erken Dönem Osmanlı Medreseleri (1300-1500), Doktora Tezi, Ege Üniversitesi SBE, İzmir 1997.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DOĞAN, Muhammed Nur, Fatih Divanı ve Şerhi (Metin, Nesre Çeviri ve Şerh), Erguvan Yay., İstanbul 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">EMECEN, Feridun, “Şehzade Korkut”, İslam Ansiklopedisi, Cilt 26, TDV Yay., Ankara 2002, s. 205-7.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ERGİN, Osman, “Sadraddin al-Qunawi ve Eserleri”, Şarkiyat Mecmuası, 2 (1957), s. 63- 90.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FURAT, Ahmet Suphi, “Fatih’in İltifatına Mazhar Olmuş Bir Alim: Kırımlı Seyyid Abdullah Oğlu Ahmed”, Prof. Dr. Mehmet Saray’a Armağan, Türk Dünyasına Bakışlar, haz. Halil Bal, Muhammet Erat, Da Yay., İstanbul 2003, s. 263-9.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gelibolulu Mustafa Âlî, Künhü’l-Ahbâr, Dördüncü Rükn: Osmanlı Tarihi C. I Tıpkıbasım, TTK Yay., Ankara 2009.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Habîb, Hat ve Hattâtîn, Matbaa-i Ebuzziya, Kostantiniyye 1306.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">IRMAK, Mustafa, “Bir Belâgat Kitabı Olarak Mutavvel ve Osmanlı Medreselerinde Okunuş Biçimi Üzerine Bir Risâle”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 42 (2012), s. 173-96.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İLTUŞ, Cüveyriye, Muhyî ve Cihânnümâsı (İnceleme-Metin), Yüksek Lisans Tezi, Adana 2010.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNCE, Adnan, Tezkiretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi, AKM Yay., Ankara 2005.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNLACIK, Halil, “Kırım (Kırım Hanlığı)”, İslâm Ansiklopedisi, Cilt 25, TDV Yay., Ankara 2002, s. 450-8.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İsmail Belîğ, Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân, haz. Abdülkerim Abdülkadiroğlu, Ankara 1998.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kâtip Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, 5 Cilt, Tarih Vakfı Yurt Yay., İstanbul 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ, Cilt 1, TTK Yay., Ankara 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KUMBASAR, H. Murat, “Taftâzânî (H. 722-792 / M. 1322-1390)’nin Eserleri”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25 (2006), s. 149-64.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KURNAZ, Cemal-Halil Çeltik, Osmanlı Dönemi Kırım Edebiyatı, Kurgan Edebiyat Yay., Ankara 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÜTÜKOĞLU, Mübahat S., XX. Asra Erişen İstanbul Medreseleri, TTK Yay., Ankara 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">LEVEND, Agâh Sırrı, Türk Edebiyatı Tarihi, Cilt 1, TTK Yay., Ankara 1998.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">MACİT, Muhsin, Nedîm Divanı, Akçağ Yay., Ankara 1997.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">MADEN, Şükrü, “Tefsirde Şerh, Hâşiye ve Ta‘lîka Literatürü”, Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 3/1 (2014), s. 183-220.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mecdî, Terceme-i Şakā’iku’n-Nu’mâniyye, Tabhâne-i Âmire, 1269.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mecmû’a-i Eş’âr ve Fevâ’id, Millî Kütüphane, 06 Mil Yz A 4118.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">NAMETAK, Fehim (haz.), Arapskih, Turskih, Perzijskih i Bosanskih Rukopisa: Gazi Husrev-begova Biblioteka (Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Arapça, Türkçe, Farsça ve Boşnakça Yazma Eserler Kataloğu), Cilt 4, Al-Furqan-Rijaset Islamske Zajednice u BİH, London-Sarajevo 1998.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZTÜRK, Temel, “Evliya Çelebi Seyahatnamesinde İstanbul Medreseleri”, Uluslararası Medrese Geleneği ve Modernleşme Sürecinde Medreseler Sempozyumu Bildirileri, edt. Fikret Gedikli, Muş Alparslan Üniversitesi Yay., Muş 2013, s. 321-54.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SAKAOĞLU, Saim, “17. Yüzyıl Âşık Edebiyatı Üzerine Notlar 10: Keşfî ve Kırımî”, Türk Dili, 506 (Şubat 1994), s. 138-41.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şehzâde Korkut, Da‘vetü’n-Nefsi’t-Tâliha İla’l-A‘mâli’s-Sâliha bi-Âyâti’z-Zâhire ve&#039;l-Beyyinâti’l- Bâhira (Kitâbü Harîmî fi&#039;t-Tasavvuf), Süleymaniye Ktp. Ayasofya 1763.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şemseddin Sâmî, Kâmûsu’l-A’lâm, Cilt 5, Mihran Matbaası, İstanbul 1314.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ŞENTÜRK, M. Hüdai, Künhü’l-Ahbâr C. II, Fâtih Sultân Mehmed Devri, 1451-1481, TTK Yay., Ankara 2003.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TANIŞIK, İbrahim Hilmi, İstanbul Çeşmeleri I İstanbul Ciheti, Maarif Vekilliği Antikite ve Müzeler Müdürlüğü Yay., İstanbul 1943.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TANSEL, F. Abdullah, “XVII. Asrın Unutulmuş Saz Şairlerinden Kırımî ve Bir Koşması”, Türk Kültürü, 136-137-138 (Şubat-Mart-Nisan 1974).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Taşköprülüzâde İsâmeddin Ahmed Efendi, Osmanlı Bilginleri, eş-Şakā’iku’n-Nu’mâniyye fî Ulemâ’i’d-Devleti’l-Osmâniyye, çev. Muharrem Tan, İz Yay., İstanbul 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TEMELLİ, Mehmet, “Muhammed Şîrîn Mağribî ve Câm-ı Cihânnümâ’sı”, Uluslararası Bursa Tasavvuf Kültürü Sempozyumu 4, Bursa Kültür Sanat ve Turizm Vakfı, Bursa 2005, s. 115-22.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÜNSEL, Kemal Edip, Fâtih’in Şiirleri, TTK Yay., Ankara 1946.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÜNVER, A. Süheyl, “İstanbul’un En Eski Mezarlığı Hakkında Tokmak Tepe”, Arkitekt, 5-6 (1950), s. 110-4.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÜNVER, A. Süheyl, İstanbul Üniversitesi Tarihine Başlangıç, Fatih, Külliyesi ve Zamanı İlim Hayatı, İstanbul Üniversitesi Yay., İstanbul 1946.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">www.yazmalar.gov.tr (20.06.2016).</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
