Osmanlı Devleti, bir bölgeyi fethettikten sonra yaptığı ilk iş o bölgenin gelir kaynaklarını tespit etmek ve deftere kaydetmek olmuştur. Bu defterler sayesinde bölgenin demografik yapısını, ekonomik durumunu, idari yapısını, yerleşim yerlerini ve devletin temin ettiği vergileri öğrenmekteyiz. Nusaybin’in 16. yüzyıldaki sosyo ekonomik durumunu öğrenmek maksadıyla, Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan 1096 numaralı tapu tahrir defteri incelenmiştir. Bu defter, Sultan II. Selim’in tahta cülusundan iki yıl sonra 1568 yılında hazırlanmıştır. Söz konusu defter de Diyarbakır Eyaleti’ne tabi sancaklar kaydedilmiştir. Nusaybin, 1568 yılında Diyarbakır Eyaleti’nin idari yapılanmasında sancak statüsünde yer almıştır. Makalemiz, giriş ve sonuç bölümlerini hariç tutarsak iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Nusaybin’in şehir ve kırsal nüfusundan bahsedilmiştir. Konunun daha iyi anlaşılması maksadıyla tablo ve grafikler yardımıyla sistematik bir şekilde anlatılmıştır. Bölgede yaşayan konargöçerle ilgili bilgiler verilmiştir. Nusaybin’in nüfusunu, ekonomik durumunu kendisine yakın diğer şehirlerle mukayesesi yapılmış ve bölge içindeki önemi vurgulanmıştır. İkinci bölümde ise Nusaybin’de üretilen ürünler, halkın geçim kaynağı ve devletin temin ettiği vergilerden bahsedilmiştir
The Ottoman Empire, after conquering a region, the first thing it did was to identify the income sources of that region and record it in the book. Thanks to these books, we are learning the demographic structure, economic situation, administrative structure, settlements and taxes provided by the government. In order to learn about the socio-economic status of Nusaybin in the 16th century, the land registry book, numbered 1096, in the Ottoman Archives of the Prime Ministry has been examined. This book was prepared in 1568 two years after Sultan Selim II’s enthronement. In the said book, sanjaks which are subject to the province of Diyarbakır were recorded. Nusaybin, in the administrative structure of Diyarbakır Province, in 1568, took the status of sanjak. Our article written of two chapters if we exclude introduction and conclusion chapters. In the first chapter, Nusaybin’s urban and rural population is mentioned. It is systematically explained with the help of tables and graphs for the better understanding of the subject. Information is given about the nomads living in the region. Nusaybin’s population and economic condition are compared to other cities close to it and its importance for the region is emphasized. In the second chapter, the products produced in Nusaybin, people’s mean of living and the taxes provided by the state are mentioned