<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article         dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1019-469X</issn>
                                        <issn pub-type="epub">3108-849X</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Ankara University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.1501/OTAM_0000000583</article-id>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>XIX. yüzyılın ortalarında Sinop’taki gayrimüslimlerin sosyal ve ekonomik yapısı</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                                                                                                                <article-title>XIX. Yüzyılın Ortalarında Sinop’taki Gayrimüslimlerin Sosyal ve Ekonomik Yapısı</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Özcan</surname>
                                    <given-names>Selim</given-names>
                                </name>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20110401">
                    <day>04</day>
                    <month>01</month>
                    <year>2011</year>
                </pub-date>
                                        <volume>30</volume>
                                        <issue>30</issue>
                                        <fpage>145</fpage>
                                        <lpage>172</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20150105">
                        <day>01</day>
                        <month>05</month>
                        <year>2015</year>
                    </date>
                                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1990, </copyright-statement>
                    <copyright-year>1990</copyright-year>
                    <copyright-holder></copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                        <abstract><p>Sinop şehir merkezindeki gayrimüslimler hakkında yapılan bu çalışmayla, Osmanlı Devleti’nin küçük bir yerleşim yerindeki gayrimüslimlerin sosyoekonomik yapısının durumu ortaya konulmak amaçlanmıştır. İncelediğimiz dönemde, idari bakımdan Bolu vilayetine bağlı sancak merkezi olan Sinop şehri, Müslümanların ve gayrimüslimlerin birlikte yaşadığı ve pek çok özellikleriyle, Anadolu şehrinin taşıdığı sosyoekonomik hususiyetleri yansıtan bir şehir görünümündedir. Tanzimat’ın uygulandığı şehirde, gayrimüslim mahallelerinin gayrimüslim halkın kazancı ve gelir kaynaklarını, başta mesleki gelirler olmak üzere diğer yan gelirler oluşturmaktadır. Değişik kaynaklardan elde edilen bu gelirlere göre hane başına düşen ortalama gelirin iki gayrimüslim mahallesinde şehir ortalamasının üzerinde dört mahallede ise altında olduğu görülmektedir. Bu dönemin hâkim anlayışı gereği, kişilerin ekonomik düzeyine göre tevzi edilecek verginin düzenlenmesi amacıyla temettuat sayımları yapılmıştır. Yeni düzenlemeye göre yapılan sayımlar sonrasında, gayrimüslimlerin ödedikleri cizye vergisinin miktarının fazla olmasından dolayı, gayrimüslimlerden şehirdeki gözlemlenmektedir</p></abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Sinop</kwd>
                                                    <kwd>   Sosyal</kwd>
                                                    <kwd>   Ekonomik</kwd>
                                                    <kwd>   Şehir</kwd>
                                                    <kwd>   Temettuat</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>-</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                                                        </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">A. Arşiv Kaynakları</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Maliye Nezareti (ML. VRD. TMT), No: 4654, 4655, 4670, 4675, 4677, Tarih, 1260-1261.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Maliye Nezareti Masarıfat, (ML. MSF), No: 6255, 2. 12. 1260.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Maliye Nezareti Masarıfat, (ML. MSF), No: 7740, 26. 2. 1263.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Maliye Nezareti Masarıfat, (ML. MSF), No: 7745, 7. 3. 1263.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Mektubi Kalemi (A.MKT), Dosya No: 29,. 23. Şevval 1263.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Bab-ı Defteri Kataloğu, (D.C.CRD), No: 39993, Tarih 1246.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Bab-ı Defteri Ceride Odası Kataloğu, (D.DRD), No: 575, Tarih.1251-1252.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Mühimme Defteri, No: 253, Tarih 1255.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, İrade-i Mesail-i Mühimme (İMM), No: 592,Tarih 1275.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nolu Sinop Şeriye Sicilleri (SŞS)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Nolu Sinop Şeriye Sicilleri (SŞS)</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tarihli Salname-i Devlet-i Aliye-i Osmanî</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">B. Araştırma Eserler ve Makaleler</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKBAL, Fazıla, “ 1831 Tarihinde Osmanlı İmparatorluğunda İdari Taksimat ve Nüfus”, Belleten, XV/60, TTK, Ankara 1951, s. 617-628.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKYILDIZ, Ali, Tanzimat Döneminde Osmanlı Merkez Teşkilatında Reform 1836- 1856, Eren Yayıncılık, İstanbul 1993.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ALTINDAĞ, Şinasi, “Osmanlı İmparatorluğunun Vergi Sistemi Hakkında Kısa Bir Araştırma”, AÜDTCF Dergisi, V/2, Ankara 1947, s. 187-197.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AYDIN, Mahir, “Sultan II. Mahmut Döneminde Yapılan Nüfus Tahrirleri”, Sultan II. Mahmut ve Reformları Semineri(28-30 Haziran 1989), İstanbul, s. 81-107.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AYNURAL, Salih, Tanzimat Dönemi Bursa’nın Sosyo-Ekonomik Yapısı, İstanbul 1994.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BARKAN, Ömer Lütfi, “Türk Toprak Hukuku Tarihinde Tanzimat ve 1274 (1858), Tarihli Arazi Kanunnamesi”, Tanzimat I, İstanbul 1940, s. 321-421.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BARKAN, Ömer Lütfi, “Tarihi Demografi Araştırmaları ve Osmanlı Tarihi”, Türkiyat Mecmuası, c. X, İstanbul 1953, s. 1-26.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BECKER, C. H., “Cizye”, İslam Ansiklopedisi, İstanbul 1977, c. III, s. 199-201.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CEZAR, Yavuz, Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi (XVIII. yydan Tanzimat&#039;a Mali Tarih), Alan Yayıncılık, İstanbul 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇADIRCI, Musa, “Tanzimat’tan Cumhuriyete Ülke Yönetimi”, Tanzimat’tan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, C. I, İstanbul 1985, s. 210-230.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇADIRCI, Musa, “Tanzimat Dönemin de Osmanlı Ülke Yönetimi (1839-1876)”, IX. Türk Tarih Kongresi II, Ankara 1988, s. 1153-116.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇAKIR, Çoşkun, Tanzimat Dönemi Osmanlı Maliyesi, Küre Yayınları, İstanbul 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DARKOT, Besim, “Sinop”, İslam Ansiklopedisi, C. X, İstanbul 1967, s. 683-689.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">QUATAERT, Donald, “19. Yüzyıla Genel Bakış: Islahatlar Devri 1812-1914”, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Hayatı (1300–1600), c. II, İstanbul 2004, Eren Yayıncılık, s. 885-1041.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">EMECEN, Feridun, “Sosyal Tarih Kaynağı Olarak Tahrir Defterleri”, Tarih ve Sosyoloji Semineri Bildirileri 28-29 Mayıs 1990, İstanbul1990, s. 143-156.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ESEMENLİ, Deniz, Sinop İli Türk Dönemi Mimarisi, (Basılmamış Doktora Tezi) İstanbul 1990.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">EREN, A. Cevad, “Tanzimat”, İslam Ansiklopedisi, C. 12/1, İstanbul 1974, s. 709-764.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ERGENÇ, Özer, “Osmanlı Şehirlerindeki Yönetim Kurumlarının Niteliği Üzerine Bazı Düşünceler”, II. Türk Tarih Kongresi(Ankara 11–15 Ekim 1976), C. II, Ankara 1981, s. 1265-1274.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ERGENÇ, Özer, “Osmanlı Şehrindeki Mahalle’nin İşlev ve Nitelikleri Üzerine” Osmanlı Araştırmaları, C. IV, İstanbul 1984, s. 69-78.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ERGENÇ, Özer, “XVIII. Yüzyıl Osmanlı Sanayi ve Ticaret Hayatına İlişkin Bazı Bilgiler”, Belleten, Sayı 203, Ankara 1988, s. 518-532.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FAROQHI, Suraiya, Osmanlılarda Kentler ve Kentliler, (Çeviren Neyyir Kalaycıoğlu), Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÖYÜNÇ, Nejat, “Hane Deyimi Hakkında”, İÜEF. Tarih Dergisi, Sayı 32, İstanbul 1977, s. 331-348.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜLER, İbrahim, XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Sinop, Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 1992.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜLSOY, Ufuk, Osmanlı Gayrimüslimlerinin Askerlik Serüveni, Simurg yayınları, İstanbul 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜRAN, Tevfik, “Ondokuzuncu Yüzyıl Ortalarında Ödemiş Kasabasının Sosyo- Ekonomik Özellikleri”, İÜİF Ord. Prof. Dr. Ömer Lütfi Barkan’a Armağan Özel Sayısı, Ankara 1985, s. 301-320.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜRAN, Tevfik, TanzimatDöneminde Osmanlı Maliyesi: Bütçeler ve Hazine Hesapları (1841- 1861), TTK, Ankara 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNALCIK, Halil, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Hayatı (1300–1600), Eren yayıncılık, İstanbul 2000.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İNALCIK, Halil, “Tanzimat’ın Uygulanması ve Sosyal Tepkiler”, BelletenXXVII/ 112, Ankara 1946, s. 623-649.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KARAL, Enver Ziya, Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı-1831, Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara 1943.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KARAL, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, C. V, TTK, Ankara1983</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref45">
                        <label>45</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KARPAT, Kemal H., Osmanlı Nüfusu (1830-1914) Demografik ve Sosyal Özellikleri, Çev.: Bahar Tırnakçı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2003.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref46">
                        <label>46</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KAYNAR, Reşat, Mustafa Reşit Paşa ve Tanzimat, TTK, Ankara 1985.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref47">
                        <label>47</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KÜTÜKOĞLU, S. Mübahat, “Osmanlı Sosyal ve İktisadi Tarihi Kaynaklarından Temettu Defterleri”, Belleten, c. LXIII, Ankara 1995, s. 395-412.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref48">
                        <label>48</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZCAN, Selim: Tanzimat Döneminde Sinop’un Sosyal Ekonomik Durumu, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Samsun 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref49">
                        <label>49</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZDEMİR, Rıfat, XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref50">
                        <label>50</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZTÜRK, Said, Tanzimat Döneminde Bir Anadolu Şehri Bilecik, Kitapevi Yayınları, İstanbul 1996.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref51">
                        <label>51</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">PAKALIN, Mehmet Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü I-II-III, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref52">
                        <label>52</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SAKAL, Fahri, 89 Nolu 1737-1739(1149-1152) Tarihli Sinop Şer’iyye Sicili, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi Samsun 1990.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref53">
                        <label>53</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SELEN, H. Sadi, “XVI ve XVII. Yüzyılda Anadolu’nun Köy ve Küçük Şehir Hayatı” III. Türk Tarihi Kongresi, Ankara 1948, s. 590-598.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref54">
                        <label>54</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Süleyman Sûdî, Defteri Muktesid , (Hazırlayan, M. Ali Ünal), Isparta 1996.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref55">
                        <label>55</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ŞENER, Abdüllatif, Tanzimat Döneminde Osmanlı Vergi Sistemi, İşaret Yayınları, İstanbul 1990.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref56">
                        <label>56</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">UZUNCARŞILI, İsmail Hakkı, Osmanlı Devleti&#039;nin Merkez ve Bahriye Teşkilatı, TTK, Ankara 1984.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref57">
                        <label>57</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÜNAL, M. Ali, “Tahrir Defterlerine Göre Sinop Şehri”, İkinci Tarih Boyunca Karadeniz Kongresi Bildirileri (Uluslararası I) 1-3 Haziran 1988, Samsun 1990, s. 185-193.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref58">
                        <label>58</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÜNAL, M. Ali, “XV. ve XVI. Yüzyıllarda Sinop Kazası” XII. Türk Tarih Kongresi, C. III, TTK, Ankara 1999, s. 795-805.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref59">
                        <label>59</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yurt Ansiklopedisi, Sinop Maddesi, c. IX, İstanbul 1983, Anadolu Yayıncılık, s. 6446-6834.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
