OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 1019-469X 3108-849X Ankara University 10.1501/OTAM_0000000537 Aydın Vilayeti’nde Sıbyan Mekteplerinin İptidâi Mekteplere Dönüştürülmesi = The Transformation of Sıbyan Mektebs into Ibtidâi Mektebs in Aydın Province Aydın Vilayeti’nde Sıbyan Mekteplerinin İptidâi Mekteplere Dönüştürülmesi Gökmen Ertan 03 01 2006 20 20 149 173 01 05 2015 Copyright © 1990, 1990

Bu çalışmada, Aydın vilayetine bağlı sancak ve kazalardaki eski usulde öğretim yapan sıbyan mekteplerinin yeni usulde öğretim yapan iptidâi mekteplere dönüştürülmesi ele alınmaktadır. Çalışma beş başlıkta ele alınmıştır. Birinci başlıkta, sıbyan mekteplerinin tarihsel gelişimine ve öğretim şekillerine, ikinci başlıkta, iptidâi mekteplere neden ihtiyaç duyulduğuna ve tarihsel gelişimlerine, üçüncü başlıkta, sıbyan mekteplerinin neden iptidâi mekteplere dönüştürülmesi gerektiğini belirten Aydın vilayeti valisi Hasan Fehmi Paşa’nın sancak ve kaza yöneticilerine gönderdiği 1893 tarihli tahrîrâta, dördüncü başlıkta dönüştürme işleminin nasıl yapılacağına ilişkin tahrîrâta ek olarak verilen tarifnâmeye ve son başlıkta da tahrîrât ve tarifnâme sonrası Aydın vilayetinde sıbyan ve iptidâi mekteplerin durumuna değinilmiştir

 Osmanlı Eğitim İlkokul II. Abdülhamit İzmir Aydın Saruhan Denizli Muğla Şehir Köy - Akyüz Yahya, Türk Eğitim Tarihi, 12. Baskı, Pegem Akademi, Ankara, 2008 Akyüz, Yahya, “İlköğretimin Yenileşme Tarihinde Bir Adım: Nisan 1847 Talimatı”, OTAM, 1994, Sayı 5, s. 1-47 Akyüz Yahya, “Cumhuriyet’e Gelinceye Kadar İlköğretimin Tarihçesine Kısa Bir Bakış”, Türkiye’de İlköğretimin (Dünü, Bugünü, Yarını), MEB, İstanbul, 2003. Akyüz, Yahya, “Fatih Sultan Mehmet Dönemi Eğitimine Bir Bakış”, İstanbul’un Fethinin 550. Yılı Anı Kitabı, (Editör: Esin Kâhya, Ayten Aydın) Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 2004, s. 25-34 Akyüz, Yahya “Osmanlıda “Kadın Öğretmenli Ev Sıbyan Mektepleri” OTAM (Osmanlı Tarihi Araştırma Merkezi Dergisi.) Ankara, 2004, Sayı 15, s. 1-12 Arıbaş Sabahattin, “Başlangıçtan II. Meşrutiyet’e Kadar Osmanlılarda Sıbyan Mektepleri”, Yeni Türkiye Osmanlı II (Toplum ve Ekonomi), Sayı 32, Mart-Nisan 2000, 711-716 Cevat Mahmut, Maârif-i Umûmiye Nezâreti Tarihçe-i Teşkilât ve İcraât, Haz. Taceddin Kayaoğlu, Ankara, 2001. Ergin Osman, Türkiye Maarif Tarihi, c. I, İstanbul, 1977 Ergün Mustafa, “Medreseden Mektebe Osmanlı Eğitim Sistemindeki Değişme”, Yeni Türkiye Osmanlı II (Toplum ve Ekonomi), Sayı 32, Mart-Nisan 2000, 735-753 Günay Vehbi, “Kırkağaç Kazasının Sosyo-Ekonomik ve İdari Yapısı (Aydın Vilayeti Salnamelerine göre) Manisa Araştırmaları-2, Manisa, 2002, s.77-136. Koçer H. Ali, Türkiye’de Modern Eğitimin Doğuşu (1773-1923), İstanbul, 1970. Koçu R. Ekrem, “Sıbyan Mektepleri”, Hayat Tarih Mecmuası, 2, 1966, 15-24 Kodaman Bayram, Abdülhamit Devri Eğitim Sistemi, Ankara, 1991 Ölmezoğlu, Âli, “Cevdet Paşa”. İ.A., MEB., İstanbul, 1993, s. 114-123 Tekeli, İlhan-İlkin Selim, Osmanlı İmparatorluğu’nda Eğitim ve Bilgi Üretim Sisteminin Oluşumu ve Dönüşümü, Ankara, 1993. Ülkütaşır M. Şakir, “Sıbyan Mektepleri”, Türk Kültürü, 33, Temmuz 1965, s. 594-601 Salname-i Vilayet-i Aydın, 1304, 1305, 1306, 1307, 1311, 1312, 1313,1314, 1326 Yılları