OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi 1019-469X 3108-849X Ankara University 10.1501/OTAM_0000000383 XVI. Yüzyılda Güvercinlik Kazâsı Güvercinlik in 16th Century XVI. Yüzyılda Güvercinlik Kazâsı Güvercinlik in 16th Century Solak İbrahim 01 01 2005 18 18 359 377 01 05 2015 Copyright © 1990, 1990

Güvercinlik, 1526 yılında Maraş kazâsına bağlı küçük bir nâhiye iken, 1563’te yapılan idârî düzenleme ile kazâ statüsüne kavuşturulur. Yeni düzenleme ile Güvercinlik kazâsına, Güvercinlik, Tekak ve Kargılık nâhiyeleri bağlanır. Kazâdaki köyler ve araziler büyük oranda, bölgede konar-göçer olarak yaşayan Dulkadirli Ulusu’na mensup aşiretler tarafından iskân ve tasarruf edilmektedir. Bölgenin ekonomik durumu önemli ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Kazânın toplam vergi hâsılı 1526’da 313752 akçe iken, 1563’te %14’lük bir artışla 357963 akçeye çıkmıştır

 Güvercinlik Kazâ Nâhiye Dulkadirli Öşr Resm - A-Arşiv Malzemesi Tahrir Defterleri: 402, 998, 101 Kamil Kepeci Tasnifi: Nr. 315. B- Yayınlanmış Arşiv Malzemesi, Araştırma ve İncelemeler Akgündüz, Ahmet, Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri, V, VII, İstanbul 1994. Aköz, Alâaddin, XVI. Asırda Karaman Kazâsı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), Konya 1992. Altundağ, Şinasi, “Osmanlı İmparatorluğunun Vergi Sistemi Hakkında Kısa Bir Araştırma”, AÜ DTCFD V/2, Ankara 1947, s. 187-197. Arıkan, Zeki, “XV-XVI. Yüzyıllarda Anadolu’da Çeltik Üretimi”, V. Milletlerarası Türkiye Sosyal ve İktisat Tarihi Kongresi Tebliğler, (İstanbul 21-25 Ağustos 1989), Ankara 1990, s.477-481. Barkan, Ö. Lütfi, “Çiftlik”, MEBİA, III, İstanbul 1993. Bayatlı, Nilüfer, XVI. Yüzyılda Musul Eyaleti, Ankara 1999. Caferoğlu, Ahmet, “Türk Tarihinde ‘Nöker’ ve ‘Nöker-zâdeler’ Müessesesi”, IV. Türk Tarihi Kongresi 10-14 Kasım 1948, Kongreye Sunulan Tebliğler, Ankara 1952, s. 251- 261. Çağatay, Neşet, “Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler”, AÜ DTCFD, V, Ankara 1947, s. 483- 511. Doğru, Halime, XVI. Yüzyılda Eskişehir ve Sultanönü Sancağı, İstanbul 1992. Doğru, Halime, XV. ve XVI. Yüzyıllarda Sivrihisar Nâhiyesi, Ankara 1997. Emecen, M. Feridun, “Ağnam Resmi”, DİA, I, İstanbul 1988. Emecen, M. Feridun, XVI. Asırda Manisa Kazâsı, Ankara 1989. Emecen, M. Feridun, “Çeltik”, DİA, VIII, İstanbul 1993. Erdoğru, M. Akif, Osmanlı Yönetiminde Beyşehir Sancağı (1522-1584), İzmir 1998. Faroqhi, Suraiya, “A map of Anatolian Friday Mosques (1520-1535)”, Osmanlı Araştırmaları, S.IV, İstanbul 1984. Göyünç, Nejat, XVI. Yüzyılda Mardin Sancağı, Ankara 1991. Güçer, Lütfi, XVI-XVII. Asırlarda Osmanlı İmparatorluğunda Hububat Meselesi ve Hububattan Alınan Vergiler, İstanbul 1964. Hinz, Walther, İslam’da Ölçü Sistemleri, (Çeviren: Acar Sevim), İstanbul 1990. İnalcık, Halil, “Rice Cultivation and the Çeltükci-Re’âyâ System ın the Ottoman Empire”, TURCICA, S.14, Paris 1982, s.69- 141. İnalcık, Halil, “Osmanlı Metrolojisine Giriş”, (Tercüme: Eşref Bengi Özbilen), TDA, S.73, İstanbul 1991, s.21- 50. İnalcık, Halil “Osmanlılarda Raiyyet Rüsûmu”, Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi, İstanbul 1996, s. 31- 66. İnan-İslamoğlu, Huricihan, Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Köylü, İstanbul 1991. İnbaşı, Mehmet, XVI. Y.Y. Başlarında Kayseri, Kayseri 1992. İpşirli, Mehmet, “Buk‘a”, DİA, VI, İstanbul 1992. Kılıç, Orhan, XV. ve XVI. Yüzyıllarda Van (1548-1648), Van 1997. Köprülü, Fuad, “Vakıf Müessesesinin Hukukî Mahiyeti ve Tarihî Tekâmülü”, Vakıflar Dergisi, II, Ankara 1942, s.1–32; Kurt, Yılmaz, “1572 Tarihli Adana Mufassal Tahrir Defterine Göre Adana’nın Sosyo- Ekonomik Tarihi Üzerine Bir Araştırma”, Belleten LIV/209, Ankara 1990, s.179- 211. Kurt, Yılmaz, XVI. Yüzyıl Adana Tarihi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 1992. Kütükoğlu, Mübahat, XVI. Asırda Tavas Kazasının Sosyal ve İktisâdî Yapısı, İstanbul 2002. Mustafa Sûdi, Osmanlı Vergi Düzeni (Defter-i Muktesid), (Yayına Hazırlayan: M. A. Ünal), Isparta 1996. Miroğlu, İsmet, Kemah Sancağı ve Erzincan Kazası, Ankara 1990. Öz, Mehmet, XV-XVI. Yüzyıllarda Canik Sancağı, Ankara 1999. Özdeğer, Hüseyin, “XVI. Yüzyıl Tahrir Defterlerine Göre Antep’in Sosyal ve Ekonomik Durumu”, TDA, S.16, İstanbul 1982, s.5- 115. Öztürk, Nazif, Türk Yenileşme Tarihi Çerçevesinde Vakıf Müessesesi, Ankara 1995. Sertoğlu, Mithat, “Ashab-ı Kehf (Mağara Yâraanı) Vakıflarına Dair Orijinal Bir Belge”, Vakıflar Dergisi, S.X, Ankara 1973 Solak, İbrahim, XVI. Asırda Maraş Kazâsı (1526-1563), Ankara 2004. Şahin, İlhan, Yeni-İl Kazâsı ve Yeni-İl Türkmenleri (1548-1653), (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İÜEF., İstanbul, 1980. Taştemir, Mehmet, XVI. Yüzyılda Adıyaman (Behisni, Hısn-ı Mansur, Gerger, Kâhta) Sosyal ve İktisadî Tarihi, Ankara 1999. Tuncer, Hadiye, Osmanlı İmparatorluğu Arazi Kanunları, Ankara 1963. Ünal, M. Ali, XVI. Yüzyılda Harput Sancağı (1518–1566), Ankara 1989. Ünal, M. Ali, XVI. Yüzyılda Çemişgezek Sancağı, Ankara 1999. Yediyıldız, Bahaeddin, Ordu Kazası Sosyal Tarihi, Ankara 1985. Yediyıldız, Bahaeddin, “Türk Kültür Sistemi İçerisinde Vakfın Yeri”, Vakıflar Dergisi, XX, Ankara 1988, s.403-408. Yediyıldız, Bahaeddin, “Vakıf”, İA, XIII, Ankara 1993, s.153-172. Yinanç, Refet, - Elibüyük, Mesut, Maraş Tahrir Defteri I (1563) , Ankara 1988. Yörük, Doğan, XVI. Yüzyılda Aksaray Sancağı (1500-1584), Konya 2005.