<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2148-4899</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Pamukkale University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                                                            <article-title>Kudüsün Fethi ve Hz. Ömer Emannamesi</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0001-7370-3143</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Aydınlı</surname>
                                    <given-names>Osman</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20200630">
                    <day>06</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2020</year>
                </pub-date>
                                        <volume>7</volume>
                                        <issue>1</issue>
                                        <fpage>608</fpage>
                                        <lpage>630</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20200508">
                        <day>05</day>
                        <month>08</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20200604">
                        <day>06</day>
                        <month>04</month>
                        <year>2020</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2014, Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2014</copyright-year>
                    <copyright-holder>Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                        <abstract><p>Kudüs/Beytü’l-Makdis Yahudi ve Hıristiyanlar için kutsal olduğu gibi Müslümanlar için de kutsal ve önemli bir şehirdir. İslam gelmeden önce Kudüs gerek siyasi gerekse dinî birçok savaş, katliam, tahribat, kan ve gözyaşına sahne olmuştur. Hz. Peygamberin vefatı ve irtidat savaşlarının hemen akabinde başlayan, dünya tarihinin görüp geçirdiği en hızlı ve kalıcı fetih hareketi olan ilk İslam fetihleri ile Müslümanlar, Irak-Suriye bölgelerinde süratle ilerlemeye başlamışlardır. Suriye cephesindeki Filistin bölgesini fethetmekle görevli olan İslâm ordusu kısa sürede bölgenin birçok şehrini ele geçirdiği halde gerek müstahkem, gerekse asker sayısının fazla olması gibi sebeplerle Kudüs’ün fethini sona bırakmıştır. Aslında Kudüs gibi müstahkem diğer birçok şehri daha önce fetheden Müslümanların bu şehrin fethini sona bırakmaları, muhtemelen bu şehrin kutsallığına duydukları saygıdan dolayı daha fazla kan dökmeden ve tahrip etmeden şehri ele geçirme arzularından kaynaklanmış olmalıdır. Nitekim Müslümanlar üstün bir durumda olup bir miktar daha gayretle şehri ele geçirebilecek iken Kudüs halkının verilecek emannâmeyi Hz. Ömer’in elinden alma taleplerine onun olumlu karşılık vermesi ve bir aylık zorlu bir yolculuktan sonra Kudüs’e gelip istenilen emannâmeyi kendi eliyle Kudüslüler’e vermesi ve şehri barışla teslim alması bu fikri desteklemektedir. Hz. Ömer’in Kudüslüler’e yazıp verdiği bu metin sanıldığı gibi bir antlaşma metni olmayıp Hz. Ömer tarafından verilen tek taraflı bir emannâmedir. Çünkü antlaşma metinlerinde her iki tarafın da ismi veya imzası olur. Bu metinde ise sadece Müslümanların ismi ve şahitliği vardır. Neticede Filistin bölgesinde hem Müslümanlar hem Hıristiyanlar hem de Yahûdiler için kutsal sayılan Kudüs/Beytü’l-Makdis fazla kan dökülmeden barışla Müslümanların eline geçmiş ve üç semavî dinin mensupları için şehirde huzur ve güvenin hâkim olduğu bir dönem başlamıştır. Hz. Ömer ve ondan sonra gelen Müslümanlar bu emannâme şartlarına uymuşlar, böylece Kudüs bölgede yaşayan tüm din mensuplarının özlediği bir şehir hüviyetine kavuşmuştur.</p></abstract>
                                                            
            
                                                                                        <kwd-group>
                                                    <kwd>Kudüs</kwd>
                                                    <kwd>  Beytü’l-Makdis</kwd>
                                                    <kwd>  Mescid-i Aksa</kwd>
                                                    <kwd>  Filistin</kwd>
                                                    <kwd>  Ömer b. Hattab</kwd>
                                                    <kwd>  Ebu Ubeyde b. el-Cerrah</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                                                    </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abdülcevâd, Ahmed İsmail A. “el-Ahkâmü’l-fıkhiyyeti’l-muteallika bi vaz‘ı’l-Medineti’l-Mukaddese min hılâli’l-ahdeti’l-Ömeriyye”. Geçmişten Günümüze Kudüs, Ed. Mustafa Selim Yılmaz. (İstanbul 2019): 71-87.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Apak, Adem “Müslümanlıkta Kudüs Algısı”. Geçmişten Günümüze Kudüs. Ed. Mustafa Selim Yılmaz. (İstanbul 2019): 31-37.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arslantaş, Nuh.  Yahudilere Göre Hz. Muhammed ve İslâmiyet. İstanbul: İz Yayıncılık, 2011.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arslantaş, Nuh. Mısır’da Türkler, Araplar ve Yahudiler. İstanbul: İz Yayıncılık, 2015.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Avcı, Casım. “Kudüs”. 26: 327-329. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2002.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Awaisi, Halid. “İsimler ve Sınırlar”. Derin Tarih. Kudüs Özel Sayısı 10 (Kasım 2017): 10-17.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Awaisi, Abd al-Fattah. Introducing Islamic Jerusalem. United Kingdom: Al-Maktoum Institute Academic Press, 2007.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Awaisi, Abd al-Fattah. “İslam Fetih Hukukunun Can Verdiği Belge Ömer Emannamesi”. Derin Tarih. Kudüs Özel Sayısı 10 (Kasım 2017): 53-59.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aydınlı, Osman. Ebu Ubeyde b. el-Cerrâh. İstanbul: İFAV Yayınları, 2015.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Basit, Musa İsmail - Hamza Zib Mustafa - Gassan Mustafa Muhibiş - Said Süleyman Kik.  Kudüs Tarihi. ter. Esra Eğitim Tercüme Komisyonu-Ali Benli. İstanbul: Nida Yayıncılık, 2011.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Belâzûrî (ö.279/892), Ebu’l-Abbas Ahmed b. Yahyâ b. Câbir. Fütûhu’l-Büldân. Thk. Abdullâh Enîs et-Tübba’-Ömer Enîs et-Tübba’. Trc. Mustafa Fayda. Beyrût: Müessesetü’l-Maârif, 1987.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozkurt, Nebi. “Mescid-i Aksa”. 29: 268-271. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Buhârî (ö.279/892). Ahmed b. Yahyâ b. Câbir. Sahîhu’l-Buhârî. 8 Cilt. İstanbul: el-Mektebetü’l-İslâmiyye, 1981.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Diyârbekrî (ö. 966/1559).  Hüseyin b. Muhammed b. Hasan. Târîhu’l-hamîs fî ahvâli enfesi nefîs, 2 Cilt. Beyrût: Müessesetü Şa&#039;ban, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ezdî (ö. 1089/1678). Ebü’l-Felâh Abdülhay b. Ahmed b. Muhammed. Fütûhu’ş-Şâm. Thk. Ensign W. N. Lees. Kalküta: 1854.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fayda, Mustafa. Allah’ın Kılıcı Halid b. Velid. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı, 2013.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Fayda, Mustafa. Hulefâ-yı Râşidîn Devri (Dört Halife Dönemi). İstanbul: Kubbealtı Neşriyat, 2014.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Garaudy, Roger. İlahi Mesajlar Toprağı Filistin. Çev. Cemal Aydın. İstanbul: Türk Edebiyat Vakfı, 2011.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Halife b. Hayyât (ö. 240/854). et-Târîh. Thk. Ekrem Ziyâ el-Ömerî. Riyad: Daru Taybe, 1985.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Harman, Ömer Faruk. “Kudüs”. 26:323-327. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hitti, Philip K. Siyâsî ve Kültürel İslâm Tarihi. 2 Cilt. Çev. Salih Tuğ.  İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Asâkir (ö.571/1175). Ebü’l-Kâsım Sikatüddîn Ali b. Hasan. Târîhu Medîneti Dımeşk. 1 Cilt. Thk. Salahaddîn el-Müneccid, Dımeşk: Matbuatü’l-Mecmai’l-İlmiyyi’l-Arabi, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn A&#039;sem el-Kûfî (ö.314/926).  Ebû Muhammed Ahmed. Kitâbü’l-Fütûh. 4 Cilt. Beyrût: Dârü&#039;l-Kütübi&#039;l-İlmiyye, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Hibbân (ö.354/965).  Ebû Hâtim Muhammed b. Hibbân b. Ahmed. es-Sîratü’n-Nebeviyye ve ahbâru’l-Hulefâ. Beyrût: Müessesetü’l-Kütübü’s-Sekafiyye, 1987.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Kesîr (ö.774/1372). Ebü’l-Fidâ İsmâîl b. Ömer. el-Bidâye ve’n-nihâye. Thk. Ahmed Ebu Mülhim - Ali Necip Atâvî ve dğr. 16 Cilt. Beyrut: Dâru&#039;l-Kütübü’l-İlmiyye, 1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Mâce (ö. 275/888).  Hâfız Ebû Abdillâh Muhammed b. Yezîd el-Kazvînî. Sünenü İbni Mâce. 2 Cilt. İstanbul: Çağrı Yayınları,1981.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbn Sa&#039;d (ö.230/844). Ebû Abdillâh Muhammed. et-Tabakâtü’l-Kübrâ. 8 Cilt. Beyrût: Dâru Sadır, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbnü’l-Cevzî (ö.597-1200). Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Ali. Fezâilü’l-Kuds. Beyrut: Dârü&#039;l-Cil, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbnü’l-Esîr (ö. 630/1232). İzzüddîn Ebûl Hasan Ali b. Muhammed. el-Kâmil fi’t-Târîh. 13 Cilt. Nşr. Carolus Johannes Tornberg. Ter. A. Ağırakça-A. Özaydın-Beşir Eryarsoy. Beyrût: Dâru Sâdır - Dâru Beyrut, 1965.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İbnü&#039;l-İmâd (ö. 1089/1678). Ebü’l-Felâh Abdülhay b. Ahmed b. Muhammed. Şezerâtü’z-zeheb fî ahbâri men zeheb. 6 Cilt. Thk. Abdülkadir Arnaud-Mahmûd Arnaud. Beyrût: Dâru İbn Kesir, 1986.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Makdîsî (ö. 620/1223). Muvaffakuddîn Ebû Muhammed Abdullâh b. Ahmed. et-Tebyîn fî Ensâbi’l-Kureşiyyîn. Thk. Muhammed Nâif ed-Düleymî. Beyrût: Âlemü&#039;l-Kütüb, 1988.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Müslîm (ö. 261/875).  Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc el-Kuşeyri. 5 Cilt. el-Câmiu’s-Sahîh. Thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. Kâhire: Dâru İhyai&#039;l-Kütübi&#039;l-Arabiyye, 1991.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Önkal, Ahmet. “Hicret”. 17: 458-462. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 2004.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ratrout, Haithem F. “Ömer Camii ve Kubbetü’s-Silsile”. Derin Tarih. Kudüs Özel Sayısı. 10 (Kasım 2017): 46-51.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şulul, Kasım. İlk Kaynaklara Göre Hz. Peygamber Devri Kronolojisi. İstanbul: İnsan Yayınları, 2008.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Taberî (ö. 310/922). Ebû Ca’fer Muhammed b. Cerîr. Târîhu’r-Rusul ve’l-Mülûk. 14 Cilt. Thk. Muhammed Ebü’l-Fadl İbrahim. Kâhire: Dâru’l-Maârif,, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Vâkıdî (ö. 207/822). Muhammed b. Ömer. Fütûhu’ş-Şâm. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Cîl, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yâ&#039;kûbî (ö. 294/897). Ahmed b. Ebî Ya’kûb b. Ca’fer. Târîhu’l-Ya’kûbî, 2 Cilt. Beyrût: Dâru Sadır, ts.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldız, Hakkı Dursun (Editör). Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi. 15 Cilt. İstanbul: Çağ Yayınları, 1986-1989.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Zehebî (ö. 748/1374). Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed. Târîhu’l-İslâm ve vefeyâtü’l-meşâhiri ve’l-a’lâm. 15 Cilt. Thk. Ömer Abdüsselâm et-Tedmûrî. Beyrût: Dârü&#039;l-Kitâbi&#039;l-Arabi, 1987.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
