This study aims to analyze the new political and legal dynamics emerging after the Second Nagorno-Karabakh War, focusing on the principles of jus post bellum (justice after war), the third component of the just war doctrine, within the context of the Nagorno-Karabakh conflict between Azerbaijan and Armenia. The study, based on document analysis, a qualitative research method, examines the ethical, legal, and institutional dimensions of the post-conflict period, exploring the applicability of justice after war in the Nagorno-Karabakh context. It analyzes the principles of accountability, reconciliation, reconstruction, restitution, reparation, and proportionality, considering their practical applications in the region. Key issues such as the investigation of war crimes, confidence-building measures, mine clearance, infrastructure projects, the return of displaced persons, the restoration of cultural heritage, and border demarcation are also assessed. The study demonstrates that post-war justice can be achieved not only through the cessation of armed conflict but also through legal, ethical, and institutional transformation. A peace treaty drafted solely based on the demands of the winning side will not guarantee a just and lasting peace. The permanence of peace in conflict zones is only possible through a peace treaty that takes into account the demands of all parties and is written fairly. Otherwise, the ceasefire achieved now will likely lead to a return to armed conflict later. The study argues that lasting peace in Nagorno-Karabakh is achievable not only through the cessation of armed conflict but also through the implementation of jus post bellum principles.
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Karabağ ihtilafının, 2020'deki ateşkes anlaşması ve 2025'te ABD arabuluculuğunda imzalanan ortak deklarasyon sonrasında ortaya çıkan yeni siyasi ve hukuki dinamiklerini incelemeyi amaçlayan bu çalışma, yakın zamanda haklı savaş doktrininin üçüncü bileşeni olarak ortaya çıkan jus post bellum (savaş sonrası adalet) ilkeleri ışığında bu dinamikleri değerlendirmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine dayanan çalışma, savaş sonrası dönemin etik, hukuki ve kurumsal boyutlarını ele almakta, savaş sonrası adalet konseptinin Karabağ anlaşmazlığı bağlamında uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Bu maksatla hesap sorma, uzlaşma, yeniden inşa, iade etme, onarma ve orantılılık ilkeleri somut uygulamalarla ele alınmış; savaş suçlarının soruşturulması, güven artırıcı önlemler, mayın temizliği, altyapı projeleri, yerinden edilenlerin geri dönüşü, kültürel mirasın restorasyonu ve sınır belirleme süreçleri bu ilkeler doğrultusunda analiz edilmiştir. Ermenistan’ın anayasal ve eğitim reformları ile iki ülke arasındaki karşılıklı jestler, bölgesel barış ve güvenliğe katkı sağlayan yapısal dönüşümler olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, savaş sonrası adaletin sadece çatışmanın sona ermesiyle değil, aynı zamanda hukuki, etik ve kurumsal düzeydeki dönüşümle sağlanabileceğini göstermektedir. Çatışma bölgelerinde elde edilen barışın kalıcı olması ancak ve ancak bütün tarafların talepleri dikkate alınarak adalete uygun biçimde yazılan bir barış antlaşması ile mümkün olacaktır. Aksi takdirde şimdi sağlanabilmiş olan ateşkes daha sonra tekrar silahlı çatışmaya dönecektir. Bu çalışma, Karabağ'da kalıcı barışın sağlanmasının, yalnızca silahlı çatışmanın sona ermesiyle değil, jus post bellum ilkelerinin uygulanmasıyla mümkün olabileceğini savunmaktadır.