Research Article
BibTex RIS Cite

الملأ عثمان الموصلي قارئا واديباً وكاتباً دراسة في السيرة الذاتية (البنية والتشكيل)

Year 2023, Issue: 33, 1071 - 1080, 26.04.2023
https://doi.org/10.29000/rumelide.1286192

Abstract

المستخلص: ستتناول مقالتنا هذه سيرة العلامة والقارئ والأديب (الملأ عثمان الموصلي)، الذي ملأ ذكره أرجاء الدنيا في زمانه، وبلغت شهرته أصقاع الأرض، فقد امتازت بالسرد التاريخي الموجز لبعض من الأعمال والرحلات والإنجازات التي اشتهر بها هذا العالم الجليل فهي دراسة في السيرة الذاتية سعت لتصحيح كثير من المغالطات والأخطاء التي تناقلتها كثير من الكتب والمقالات التي درست سيرة الشيخ الجليل فتناولت هذه المقالة في مطلعها سيرته وحياته وأين ولد وكيف نشأ، ثم تناولت نشأته العلمية ومن هم المشايخ والعلماء الذين تعلم على أيديهم، وسعت لدراسة ثقافته وسعة اطلاعه ونبوغه في أبواب العلم وخاصة في علم القراءات القرآنية حيث كان علما من أعلام هذا العلم ثم توسعت المقالة لتناقش بعضا من القضايا المهمة في حياة ألشيخ وأثره الكبير في مجال الصحافة حيث أسس المجلة المعارف في مصر وكذلك أثره البارز في الأدب والفن، حيث أتقن علوم المقام العربي والتركي وبرع فيهما وابتكر اوزانا ومقامات جديدة أثرت باب المقام وطورت فيه مستويات جديدة وسعت للكشف عن براعته في الأدب العربي وكيف كان صاحب قلم فذ لا يشق له غبار فقد ذاع صيته بين كبار الادباء من بني عصره واحتل بينهم مكانة مرموقة، كما بينت المقالة مؤلفاته ونشاطه العلمي في علم التأليف والتحقيق حيث برع في تلك العلوم وكان ذو علم واسع في هذا الباب يباري بقلمه كبار كتاب عصره وأرخت لوفاته وهي بهذا تكون قد حطت رحالها في ختام سيرة عطرة لعالم جليل من علماء القرن التاسع عشر وبينت دوره الكبير في شتى صنوف العلم والمعرفة.

References

  • Cemîl, Z. H. (2021). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ve’l-Mûsîka’l-‘Arabiyye Târîhu Hâfil bi’l-‘Atâ”. Mecelletü’l-Kudsi’l-‘Arabî, Sayı:17, Haziran, 2015. Sf: 7.
  • Cerîdetu’l-Ehrâm el-Mısriyye. (1972). Arşiv Köşesi, “el-Me’ârif”. Sayı: 75, 6/3/1972, C: 10, Sf: 393.
  • ed-Debeş, S. M. (2014). “Makâletü ‘Usmân b. ‘Abdillah b. Muhammed b. Cercîs el-Mavsilî” Mecelletu’l-Vatan, Sayı: 20, Kasım, 2014. Sf.1.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dîneverî, K. E. (H.1423). eş-Şi’ru ve’ş-Şu’erâ. Kahire: Dâru’l-Hadîs.
  • el-‘Umerî, A. B. (1881). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye. Irak: Dâru’l-Vesâiku’l-Vataniyye.
  • el-‘Umerî, A. B. (H.1331). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye fî Medâihi’l-Hadreti’r-Rufâ’iyye. Mısır: Matba’atu Muhammed Efendî Mustafâ.
  • el-Câhız, E. (H. 1423). el-Beyân ve’t-Tebyîn. Beyrut: Dâr ve Mektebetu’l-Hilâl.
  • el-Fahrî, M. T. (2015). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî Mevsû’atu’l-Mevâhibi ve’l-‘Ulûm. El-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ‘Abkariyyetu’l-İbdâ’ adıyla gerçekleştirilen sempozyumda el-Mellâ ‘Usmân hakkındaki bilimsel bir sempozyumda sunulan grup araştırması. 20/02/2015.
  • el-Gulâmî, A. (1965). el-Ensâbu ve’l-User. Irak: Matba’atu Şefîk.
  • el-Hayâlî, M. (2008) “el-Mellâ ‘Usmân Mevâhibuhu ve İbdâ’âtuhu”. Irak: Ruknu Mezâmîri Erdi’ş-Şâm ve Bilâdi’r-Râfidîn. Ocak, 2008. Sf: 13.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Kuşeyrî, N. E. (1955). el-Musnedu’s-Sahîh el-Muhtasar bi Nakli’l-‘Adli ‘ani’l-‘Adli ilâ Rasûlillah Sallallahu ‘aleyhi ve Selleme. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabi.
  • el-Yâzıcı, İ. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı: 1. (1/6/1897). Sf.186.
  • ez-Zerkelî, H. (2002). el-E’lâm. Lübnan: Dâru’l-‘İlmi li’l-Meyâdîn.
  • Philippe de Tarrazi. (1913). “el-Me’ârif”. Sayı: 1, Baskı:1, Beyrut: el-Matba’atu’l-Edebiyye.
  • Zeydân, C. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı:1. (1/6/1897). Sf: 236.
Year 2023, Issue: 33, 1071 - 1080, 26.04.2023
https://doi.org/10.29000/rumelide.1286192

Abstract

References

  • Cemîl, Z. H. (2021). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ve’l-Mûsîka’l-‘Arabiyye Târîhu Hâfil bi’l-‘Atâ”. Mecelletü’l-Kudsi’l-‘Arabî, Sayı:17, Haziran, 2015. Sf: 7.
  • Cerîdetu’l-Ehrâm el-Mısriyye. (1972). Arşiv Köşesi, “el-Me’ârif”. Sayı: 75, 6/3/1972, C: 10, Sf: 393.
  • ed-Debeş, S. M. (2014). “Makâletü ‘Usmân b. ‘Abdillah b. Muhammed b. Cercîs el-Mavsilî” Mecelletu’l-Vatan, Sayı: 20, Kasım, 2014. Sf.1.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dîneverî, K. E. (H.1423). eş-Şi’ru ve’ş-Şu’erâ. Kahire: Dâru’l-Hadîs.
  • el-‘Umerî, A. B. (1881). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye. Irak: Dâru’l-Vesâiku’l-Vataniyye.
  • el-‘Umerî, A. B. (H.1331). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye fî Medâihi’l-Hadreti’r-Rufâ’iyye. Mısır: Matba’atu Muhammed Efendî Mustafâ.
  • el-Câhız, E. (H. 1423). el-Beyân ve’t-Tebyîn. Beyrut: Dâr ve Mektebetu’l-Hilâl.
  • el-Fahrî, M. T. (2015). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî Mevsû’atu’l-Mevâhibi ve’l-‘Ulûm. El-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ‘Abkariyyetu’l-İbdâ’ adıyla gerçekleştirilen sempozyumda el-Mellâ ‘Usmân hakkındaki bilimsel bir sempozyumda sunulan grup araştırması. 20/02/2015.
  • el-Gulâmî, A. (1965). el-Ensâbu ve’l-User. Irak: Matba’atu Şefîk.
  • el-Hayâlî, M. (2008) “el-Mellâ ‘Usmân Mevâhibuhu ve İbdâ’âtuhu”. Irak: Ruknu Mezâmîri Erdi’ş-Şâm ve Bilâdi’r-Râfidîn. Ocak, 2008. Sf: 13.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Kuşeyrî, N. E. (1955). el-Musnedu’s-Sahîh el-Muhtasar bi Nakli’l-‘Adli ‘ani’l-‘Adli ilâ Rasûlillah Sallallahu ‘aleyhi ve Selleme. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabi.
  • el-Yâzıcı, İ. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı: 1. (1/6/1897). Sf.186.
  • ez-Zerkelî, H. (2002). el-E’lâm. Lübnan: Dâru’l-‘İlmi li’l-Meyâdîn.
  • Philippe de Tarrazi. (1913). “el-Me’ârif”. Sayı: 1, Baskı:1, Beyrut: el-Matba’atu’l-Edebiyye.
  • Zeydân, C. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı:1. (1/6/1897). Sf: 236.
Year 2023, Issue: 33, 1071 - 1080, 26.04.2023
https://doi.org/10.29000/rumelide.1286192

Abstract

References

  • Cemîl, Z. H. (2021). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ve’l-Mûsîka’l-‘Arabiyye Târîhu Hâfil bi’l-‘Atâ”. Mecelletü’l-Kudsi’l-‘Arabî, Sayı:17, Haziran, 2015. Sf: 7.
  • Cerîdetu’l-Ehrâm el-Mısriyye. (1972). Arşiv Köşesi, “el-Me’ârif”. Sayı: 75, 6/3/1972, C: 10, Sf: 393.
  • ed-Debeş, S. M. (2014). “Makâletü ‘Usmân b. ‘Abdillah b. Muhammed b. Cercîs el-Mavsilî” Mecelletu’l-Vatan, Sayı: 20, Kasım, 2014. Sf.1.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dimaşkî, M. A. (1993). Hilyetu’l-Beşer fî Târîhi’l-Karni’s-Sâlisi Aşar. Lübnan: Dâru Sadir.
  • ed-Dîneverî, K. E. (H.1423). eş-Şi’ru ve’ş-Şu’erâ. Kahire: Dâru’l-Hadîs.
  • el-‘Umerî, A. B. (1881). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye. Irak: Dâru’l-Vesâiku’l-Vataniyye.
  • el-‘Umerî, A. B. (H.1331). el-‘Ukûdu’l-Cevheriyye fî Medâihi’l-Hadreti’r-Rufâ’iyye. Mısır: Matba’atu Muhammed Efendî Mustafâ.
  • el-Câhız, E. (H. 1423). el-Beyân ve’t-Tebyîn. Beyrut: Dâr ve Mektebetu’l-Hilâl.
  • el-Fahrî, M. T. (2015). “el-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî Mevsû’atu’l-Mevâhibi ve’l-‘Ulûm. El-Mellâ ‘Usmân el-Mavsilî ‘Abkariyyetu’l-İbdâ’ adıyla gerçekleştirilen sempozyumda el-Mellâ ‘Usmân hakkındaki bilimsel bir sempozyumda sunulan grup araştırması. 20/02/2015.
  • el-Gulâmî, A. (1965). el-Ensâbu ve’l-User. Irak: Matba’atu Şefîk.
  • el-Hayâlî, M. (2008) “el-Mellâ ‘Usmân Mevâhibuhu ve İbdâ’âtuhu”. Irak: Ruknu Mezâmîri Erdi’ş-Şâm ve Bilâdi’r-Râfidîn. Ocak, 2008. Sf: 13.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Hayyât, B. Y. Z. (2021). “Makâletu’l-Mellâ ‘Usmân ve Âsârihi fî Tilâveti’l-Kur’ân”. İsviçre: Mecelletü’l-Kârdînyâ, Nisan, 2021. Sf: 14.
  • el-Kuşeyrî, N. E. (1955). el-Musnedu’s-Sahîh el-Muhtasar bi Nakli’l-‘Adli ‘ani’l-‘Adli ilâ Rasûlillah Sallallahu ‘aleyhi ve Selleme. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-‘Arabi.
  • el-Yâzıcı, İ. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı: 1. (1/6/1897). Sf.186.
  • ez-Zerkelî, H. (2002). el-E’lâm. Lübnan: Dâru’l-‘İlmi li’l-Meyâdîn.
  • Philippe de Tarrazi. (1913). “el-Me’ârif”. Sayı: 1, Baskı:1, Beyrut: el-Matba’atu’l-Edebiyye.
  • Zeydân, C. (1897). “el-Me’ârif”. Mecelletu’l-Beyân el-Mısriyye, Sayı:1. (1/6/1897). Sf: 236.
There are 19 citations in total.

Details

Primary Language Arabic
Subjects Linguistics
Journal Section World languages, cultures and litertures
Authors

Mohammed Abdulkaree Yaseen This is me 0000-0002-3206-9884

Mehmet Yenice This is me 0000-0003-2630-0514

Publication Date April 26, 2023
Published in Issue Year 2023 Issue: 33

Cite

APA Yaseen, M. A., & Yenice, M. (2023). الملأ عثمان الموصلي قارئا واديباً وكاتباً دراسة في السيرة الذاتية (البنية والتشكيل). RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(33), 1071-1080. https://doi.org/10.29000/rumelide.1286192