<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">3023-5278</issn>
                                        <issn pub-type="epub">3023-7254</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Millî Savunma Üniversitesi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Security Studies</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Güvenlik Çalışmaları</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>Türk Savunma Sanayiinin Tarihsel Gelişimi ve Dış Politikadaki Gelişmelerle Bağlantıları</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>The Turkish Defense Industry&#039;s Connections with Foreign Policy Developments</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0009-0008-0912-521X</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Paşayiğit</surname>
                                    <given-names>Feride</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Milli Savunma Bakanlığı</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20260327">
                    <day>03</day>
                    <month>27</month>
                    <year>2026</year>
                </pub-date>
                                        <volume>3</volume>
                                        <issue>1</issue>
                                        <fpage>37</fpage>
                                        <lpage>66</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20250811">
                        <day>08</day>
                        <month>11</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20251215">
                        <day>12</day>
                        <month>15</month>
                        <year>2025</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2024, The Journal of Defence and Security Research</copyright-statement>
                    <copyright-year>2024</copyright-year>
                    <copyright-holder>The Journal of Defence and Security Research</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Devletler uluslararası sistemde ulusal çıkarlarını elde etmeyi ve güvenliği sağlamayı hedeflemektedirler. Bu hedefe ulaşmak için sahip oldukları en temel unsur ise askerî güçtür. Ulusal çıkarların ön planda tutulduğu ve kimi zaman iş birliğinin kimi zaman ise çatışmaların meydana geldiği uluslararası düzen içerisinde topraklarını her türlü tehdide karşı korumak isteyen devletler, coğrafi konumlarına ve gelişmişlik düzeylerine göre askerî güçlerini artırmaya özen göstermektedirler. Söz konusu askerî gücün en önemli sacayaklarından birini şüphesiz devletlerin savunma sanayii teşkil etmektedir. Dünyanın birbirinden farklı bölgelerinde bulunan birçok devlet, savunma sanayilerini geliştirerek hem askerî hem de siyasi açıdan güç kazanmak istemektedirler. Devletlerin dış politika davranışları hakkında önemli ipuçları sunan savunma sanayii, ülkelere stratejik, ekonomik ve siyasi avantajlar sağlamaktadır. Teknolojik açıdan yeterli alt yapıya sahip olan güçlü devletler, savunmaya yönelik ihtiyaçlarını diğer devletlere bağımlı olmadan yerli imkânları vasıtasıyla karşılayabilmektedir. Böylelikle söz konusu devletler, dış politikalarında daha bağımsız kararlar alabilme imkânına sahip olmaktadır. Türkiye’nin bulunduğu coğrafi konum gereği karşılaştığı güvenlik tehditlerine karşın gerek caydırıcılığı sağlaması gerekse daha bağımsız kararlar alabilmesi için yerli savunma sanayiinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu noktada Türk savunma sanayiinin gelişimi noktasında Mustafa Kemal Atatürk’ün millî kaynakları esas alarak yerli savunma sanayii kurma politikasının benimsendiği ve İkinci Dünya Savaşı ve sonrasında alınan ABD yardımları ile başlayıp NATO üyeliği ile devam eden millî savunma sanayii kurma politikasının terk edildiği iki ana dönem görülmektedir. Bu iki dönem içerisinde Türk dış politikası ile savunma sanayii arasında ilişki tarihsel kırılma noktaları dikkate alınarak incelenmiştir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>States aim to achieve their national interests and ensure their security in the international system. Their most fundamental asset for achieving this goal is military power. In an international order where national interests are prioritized and sometimes characterized by cooperation and sometimes conflict, states seeking to protect their territories against all kinds of threats strive to increase their military power in accordance with their geographic location and level of development. A state&#039;s defense industry undoubtedly constitutes one of the most important pillars of this military power. Many states in various parts of the world seek to gain both military and political power by developing their defense industries. The defense industry, which offers important clues about states&#039; foreign policy behavior, provides countries with strategic, economic, and political advantages. Powerful states with sufficient technological infrastructure can meet their defense needs through domestic resources without relying on other states. This allows these states to make more independent foreign policy decisions. Turkey&#039;s domestic defense industry needs to be developed to ensure both deterrence and to enable it to make more independent decisions against the security threats it faces due to its geographical location. In this context, the development of the Turkish defense industry can be seen in two main periods: one in which Mustafa Kemal Atatürk&#039;s policy of establishing a domestic defense industry based on national resources was adopted, and the other in which the policy of establishing a national defense industry, which began with US aid received during and after World War II and continued with NATO membership, was abandoned. The relationship between Turkish foreign policy and the defense industry during these two periods is examined by considering historical turning points.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Dış Politika</kwd>
                                                    <kwd>  Güvenlik</kwd>
                                                    <kwd>  Yerli Savunma Sanayii</kwd>
                                                    <kwd>  Yerli Üretim</kwd>
                                                    <kwd>  Ambargo</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Foreing Policy</kwd>
                                                    <kwd>  Security</kwd>
                                                    <kwd>  National Defense Industry</kwd>
                                                    <kwd>  Domestic Production</kwd>
                                                    <kwd>  Embargo</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Aydın, H. (2013). Güvenlikleştirme Kavramı ve 11 Eylül Sonrası Türkiye’nin Orta Doğu’ya Yönelik Dış Politikası [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Harp Akademileri Stratejik Araştırmalar Enstitüsü.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Babazade, İ. (2022). Savunma Sanayi ve Dış Politika İlişkisi: Türkiye Örneği [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Karabük Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BBC News Türkçe. (23.10.2020). S-400: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Sinop&#039;ta S-400 denemeleri yapıldığını doğruladı. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-54664164</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Barlas, D. ve Güvenç, S. (2002). To Build a Navy with the Help of Adversary: Italian-Turkish Naval Arms Trade, 1929-32. Middle Eastern Studies, 38(4), 143-169. doi:10.1080/714004485</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozyel, F. (2023). Türkiye ve Yunanistan Arasında Ege Adalarının Durumu Hakkındaki Uyuşmazlıklar Üzerine İnceleme. İçtimaiyat (Osmanlı’dan Günümüze Balkanlar), ss.12- 27 doi: 10.33709/ictimaiyat.1222572</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Davutoğlu, A. (2012). Principles of Turkish Foreign Policy and Regional Political Structuring. International Policy and Leadership Institute, 1-9.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Değer, M. E. (1998). Oltadaki Balık Türkiye, Türkiye Gerçeği-1. Toplumsal Dönüşüm Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Demirel, A. (2012). Türkiye’de Savunma Sanayinin Sanayileşmesini Etkileyen Faktörlerin Analizi. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Kara Harp Okulu.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Deringil, S. (1994). Denge Oyunu İkinci Dünya Savaşında Türkiye’nin Dış Politikası, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dölkeleş, B. (2014). Kıbrıs Barış Harekâtı Sonrasında ABD’nin Uyguladığı Silah Ambargosu ve Türk Savunma Sanayiine Etkileri. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi].  Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Dunne, J. P. (1995). The defense industrial base. K. Hartley ve T. Sandler (Ed.), Handbook of Defense Economics içinde, Handbooks in Economics (C. 1, ss. 399-430). Elsevier. doi:10.1016/S1574-0013(05)80016-X</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Düz, S. ve Üzen, M. İ. (2023). Terörle Mücadelede İHA’ların Rolü ve Etkileri Üst Düzey PKK’lı Terörist     Liderlerin ve Operatiflerin Tasfiyesi. SETA Vakfı. Erişim adresi https://media.setav.org/tr/dosya/2023/05/terorle-mucadelede-iha-larin-rolu-ve-etkileri.pdf</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Erhan, Ç. (1996). Beyaz Savaş Türk-Amerikan İlişkilerinde Afyon Sorunu, Bilgi Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FNSS Tarihçesi. (t.y). Erişim adresi https://www.fnss.com.tr/tr/kurumsal/fnss-tarihcesi</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ismay, L. (1956). NATO İlk Beş Sene 1949 – 1954. Türk Tarih Kurumu Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kalyon, L. (2008). Cumhuriyet Dönemi Savunma Politikaları. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi
 
Kalyon, L. (2010). Truman Doktrini Üzerine Bir Analiz. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 6(11), 7-26.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kızmaz, E. (2007). Turkish Defense Industry and Undersecretariat for Defense Industries. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Bilkent Üniversitesi, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kiziroğlu, A. M. (2007). Savunma Sanayi ve Özelleştirme Açısından Değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Haliç Üniversitesi, İstanbul</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kohen, S. (16.02.2001). Kolaylaştırıcı Rolü Zorlaşıyor. Millîyet Gazetesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Korkmaz, S. C. ve Mevlütoğlu, A. (2017). Turkey’s Air Defense Umbrella and S-400 (No: 213).         Ankara: Ortadoğu Stratejik Araştırmalar Merkezi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Manisalı, E. (2004). Avrupa Kıskacında Kıbrıs. Derin Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Oran, B. (2004). Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, 1919-1980. İletişim Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Örs, B. (2006). Uluslaşma, Orduların Değişen Rolü ve Sivil Kontrol. Atatürk Dergisi, 5(1), 57-79.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ROKETSAN. (2012). Dünden bugüne ROKETSAN: ROKETSAN’ın Tarihçesi, Ulusal Teknoloji Birikimine Katkısı ve Savunma Sanayiindeki Yeri, ROKETSAN Dergisi, 6-10.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Satterthwaite, J. C. (1972). The Truman Doctrine: Turkey. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 401(1), 74-84. doi:10.1177/000271627240100109</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sıvış, E. (2019). Türk Amerikan Müttefikliğinde ‘Peşrev’ Dönemi: Ödünç Verme-Kiralama Programında Türkiye. Belgi Dergisi, 2(18), 4-14.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tanyer, T. (1995). Tophane-i Amireden, Makine Kimya Endüstrisi Kurumu&#039;na. MKEK Dergisi, 99-100, 57-80.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı. (t.y). Savunma Sanayimiz Tarihçe. Erişim adresi: https://www.ssb.gov.tr/WebSite/contentlist.aspx?PageID=47&amp;LangID=1</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Thucydides, (1881). History of Peloponnesian War, Benjamin Jowett (Çev.), Londra: Oxford University Press.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Topbay, A. ve Taşkın, E. (2023). Savunma Sanayi Uygulamalarının ve Harcamalarının Savunma Performansına Etkisi: Türkiye Örneği. Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi, 12, 65-74.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (t.y). Faaliyet Alanları Ürünler, TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. Erişim adresi: https://www.tei.com.tr/faaliyet-alanlari/motor-montaj-test-ve-bakim-onarim-revizyon</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (t.y). Hakkımızda, TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. Erişim adresi: https://www.tei.com.tr/tr/kurumsal/hakkimizda</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (t.y). Ürünler. Uçak. F-16 ÖNCEL PROGRAMLAR. Erişim adresi: https://www.tusas.com/urunler/ucak/f-16/f-16-oncel-programi</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı. (t.y). Kurumsal. Amaç. Erişim adresi: https://www.tskgv.org.tr/misyon-vizyon</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uçar, M. (2019). Cumhuriyet Türkiyesi’nin Millî Savunma Sanayii Kurma Stratejisi. [Yüksek Lisans Tezi]. Gebze Teknik Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Uzgel, İ. (2017). 11 Eylül Ertesinde AKP Dönemi: ABD ve NATO’yla İlişkiler. Baskın Oran (ed.), Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, 1919-1980. içinde (C. 3, ss.249-336). İletişim Yayınları</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yüceer, S. (2002). Tarihsel Perspektif İçinde Türkiye’nin NATO’ya Girişi ve Meclisteki Yankıları. Atatürkçü Bakış Dergisi. 1(1), 73-87.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ziylan, A. (2001). Savunma Nereden Nereye Türkiye’de Savunma Sanayii Tarihçesi. Ulusal Strateji Dergisi, (Kasım/Aralık 2001), 1-7.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
