sarad Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 2667-8217 Haşim ÇAPAR 10.55050/sarad.1458468 Health Care Administration Health Management Sağlık Kurumları Yönetimi Sağlık Yönetimi THE IMPACT OF CONSPICUOUS CONSUMPTION TENDENCY ON HEALTH-SEEKING BEHAVIOR GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM EĞİLİMİNİN SAĞLIK ARAMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ https://orcid.org/0000-0002-7445-5361 Filiz Mustafa ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ, SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ https://orcid.org/0000-0001-5642-6498 Karagöz Yalçın DÜZCE ÜNİVERSİTESİ, İŞLETME FAKÜLTESİ, SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ PR. 01 12 2025 7 1 28 42 03 25 2024 11 04 2024 Copyright © 2018, Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 2018 Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi

The aim of this study is to determine the impact of individuals' conspicuous consumption tendencies on health-seeking behaviors and to examine differences according to various demographic variables. The sample of the study consists of 402 individuals aged 18 and older residing in the Marmara region. Conspicuous consumption and health-seeking behavior scales were applied as data collection instruments. For data analysis, t-tests and ANOVA tests were applied to analyze differences, and PATH analysis was conducted to determine the impact of conspicuous consumption perception on health-seeking behavior. SPSS 25 and AMOS 23 software packages were utilized for data analysis. It was found that, although participants generally had low perceptions of conspicuous consumption, these perceptions significantly impacted their health-seeking behaviors. The results indicated that conspicuous consumption tendencies significantly influenced all sub-dimensions of health-seeking behavior. The study found no significant differences in either health-seeking behavior or conspicuous consumption behavior across various demographic factors, including age, income level, marital status, annual medical treatments, consistent medication use, and chronic disease presence. The study concluded that participants generally had low perceptions of conspicuous consumption, but this perception had a significant impact on health-seeking behaviors. Particularly, conspicuous consumption played a determining role in online health-seeking behavior. It emphasizes the importance for healthcare providers and marketers to take into account the conspicuous consumption perception in order to understand individuals' health-seeking behaviors and develop effective strategies.

Bu çalışmada amaç, bireylerin gösterişçi tüketim eğilimlerinin sağlık arama davranışları üzerindeki etkisini belirlemek ve çeşitli demografik değişkenlere göre farklılıkları incelemektir. Çalışmanın örneklemini, Marmara bölgesinde ikamet eden 18 yaş üstü 402 kişi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak gösterişçi tüketim ve sağlık arama ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde, fark analizleri için t testi ve ANOVA testleri uygulanmıştır. Gösterişçi tüketim algısının sağlık arama davranışı üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla PATH analizi yapılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 25 ve AMOS 23 paket programları kullanılmıştır. Katılımcıların genel anlamda gösterişçi tüketim alışkanlıklarının düşük, profesyonel sağlık arama davranışlarının ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gösterişçi tüketim eğiliminin, sağlık arama davranışının tüm alt boyutları üzerinde anlamlı şekilde etkili olduğu bulgulanmıştır. Yaşa, gelir düzeyine, medeni duruma, yıllık tedavi sayısına, devamlı kullanılan ilacın olup olmamasına ve kronik hastalık durumuna göre sağlık arama davranışı ve gösterişçi tüketim davranışının farklılık arz etmediği tespit edilmiştir. Araştırmada, katılımcıların gösterişçi tüketim algılarının genel olarak düşük olduğu, ancak bu algının sağlık arama davranışları üzerinde önemli bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Özellikle online sağlık arama konusunda gösterişçi tüketimin belirleyici bir rolü olduğu tespit edilmiştir. Sağlık hizmeti sağlayıcılarının ve pazarlamacıların, bireylerin sağlık arama davranışlarını anlamak ve etkili stratejiler geliştirmek için gösterişçi tüketim algısını dikkate almasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

 Online Sağlık Geleneksel Sağlık Tüketim Sağlık Hizmetleri Digital Health Traditional Healthcare Consumerism Healthcare Services Adebo, A. I., & Hamsan, H. H. (2023). Identity exploration of university students in the somatic and material domains: the mediating role of conspicuous consumption. Arab Gulf Journal of Scientific Research. Andersson, F.W. (2008). Is concern for relative consumption a function of relative consumption. Journal of Socio-economics, 37, 353-364. Aslan, M. (2021). Gösterişçi tüketim eğilimi ölçeği’nın (GTE) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 6(15), 271-281. Asuamah Yeboah, S. (2023). Sustaining Change: Unravelling the Socio-cultural Threads of Sustainable Consumption. Atik, D., & Sahin, D. Y. (2011). Conspicuous consumption of the neglected majority: low-income consumers in a non-western culture. African Journal of Business Management, 5(13), 5330. Aydan, S., Bayın Donar, G., Yeşilaydın, G., Kartal, N. (2023). Impact of e-health literacy and cyberchondria severity on fear of Covid-19 in turkish society. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 26(2), 495-510. Baumann, E., Czerwinski, F., Reifegerste, D. (2017). Gender-specific determinants and patterns of online health ınformation seeking: results from a representative german health survey. J Med Internet Res, 19(4), e92. https://doi.org/10.2196/jmir.6668. Benli, B., Ferman, M. (2019). The effect of cultural dimensions on conspicuous consumption and online compulsive buying behavior: a comparative study among Turkish and American consumers. Journal of Management, Marketing and Logistics (JMML), 6(2), 103-127. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2019.1038. Campbell, D. J., Ronksley, P. E., Manns, B. J., Tonelli, M., Sanmartin, C., Weaver, R. G., ... & Interdisciplinary Chronic Disease Collaboration. (2014). The association of income with health behavior change and disease monitoring among patients with chronic disease. PloS one, 9(4), e94007. Chaudhuri, H., Mazumdar, S., Ghoshal, A. (2011). Conspicuous consumption orientation: conceptualisation, scale development and validation. Journal of Consumer Behaviour, 10(4), 216-224. Chen, J., Wang, Y. (2021). Social media use for health purposes: systematic review. J Med Internet Res, 23(5), e17917. https://doi.org/10.2196/17917. Cohen, L., Lawrence, M., Keith, M. (2000). Research Methods in Education. Routledge Falmer. 5th ed. Correia, A., Kozak, M., Reis, H. (2016). Conspicuous consumption of the elite: Social and self-congruity in tourism choices. Journal of Travel Research, 55(6), 738-750. da Cunha Brandão, A.M.P., Barbedo, H. (2023). Going (in)conspicuous: antecedents and moderators of luxury consumption. J Market Anal, 11, 202–218. https://doi.org/10.1057/s41270-022-00157-8. Edgell, S. (1999). Veblen’s theory of conspıcuous consumptıon after 100 years. History of Economic Ideas, 7(3), 99–125. http://www.jstor.org/stable/23722432. Folwarczny, M., Otterbring, T. (2020). Cosmetic surgeries as conspicuous consumption: Disclosing information about having undergone cosmetic surgery signals social status. https://doi.org/10.31234/osf.io/n4p37. Gül Savaşkan, A., Çatı, K. (2021). Investigatıon of consumer behavior in market shopping in the gender context. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(77), 255-272. https://doi.org/10.17755/esosder.767017. Gürbüz, S., Şahin, F. (2016). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri –Felsefe–Yöntem–Analiz. Seçkin Yayınları. 5.Baskı Ilyuk, V., Block, L., & Haws, K. (2019). Justifying by “healthifying”: When expected satisfaction from consumption closure increases the desire to eat more and biases health perceptions of unhealthy leftovers. Appetite, 133, 138-146. https://doi.org/10.1016/j.appet.2018.10.030. Kenneth, J. Arrow, Dasgupta, P. S. (2009). Conspicuous consumption, inconspicuous leisure. The Economic Journal, 119(541), 497–516. Kıraç, R., Öztürk, Y.E. (2021). Sağlık arama davranışı: ölçek geliştirme çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(29), 224-234. Lee, M., Park, S., Lee, K.S. (2020). Relationship between morbidity and health behavior in chronic diseases. J Clin Med, 9(1), 121. https://doi.org/10.3390/jcm9010121. Lemon, K. N., Verhoef, P. C. (2016). Understanding Customer Experience Throughout the Customer Journey. Journal of Marketing, 80(6), 69-96. https://doi.org/10.1509/jm.15.0420. Mackian, S., Bedri, N., Lovel, H. (2004). Up the garden path and over the edge: where might health-seeking behaviour take us? Health Policy Plan, 19(3), 137-46. https://doi.org/10.1093/heapol/czh017. Molina-Mula, J., Gallo-Estrada, J. (2020). Impact of Nurse-Patient Relationship on Quality of Care and Patient Autonomy in Decision-Making. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 835. https://doi.org/10.3390/ijerph17030835. Nabi, N., O’Cass, A., Siahtiri, V. (2019). Status consumption in newly emerging countries: The influence of personality traits and the mediating role of motivation to consume conspicuously. Journal of Retailing and Consumer Services, 46, 173-178. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2017.09.009. O'cass, A., McEwen, H. (2004). Exploring consumer status and conspicuous consumption. Journal of Consumer Behaviour, 4(1), 25-39. Oh, G.G. (2021). Social class, social self-esteem, and conspicuous consumption. Heliyon, 7(2), e06318. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e06318. Pallant, J. (2005). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for Windows (Version 12). Sabah, Ş. (2017). Introductory Chapter: Consumer Behavior in New Era. In Consumer Behavior-Practice Oriented Perspectives. IntechOpen. Saint Arnault, D. (2009). Cultural determinants of help seeking: A model for research and practice. Research and Theory for Nursing Practice, 23(4), 259-278. https://doi.org/10.1891/1541-6577.23.4.259. Shukla, P. (2008). Conspicuous consumption among middle age consumers: Psychological and brand antecedents. Journal of Product Brand Management, 17(1), 25-36. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Allyn Bacon. Veblen, T. (2005). The theory of the leisure class (Original work published 1899). Modern Library. Wang, Z., Yuan, R., Luo, J., Liu, M. J. (2022). Redefining "masstige" luxury consumption in the post-COVID era. Journal of Business Research, 143, 239-254. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.01.057. Williamson, D.L. (2000). Health behaviours and health: evidence that the relationship is not conditional on income adequacy. Social science & medicine, 51 12, 1741-54. Xu, C., Yang, G., Wang, Y., Ding, A. S. (2023). Is Conspicuous consumption ınfluenced by cyber-ostracism? A Moderated Mediation Model. Behavioral Sciences, 13(6). https://doi.org/10.3390/bs13010006. Zhang, Y. (2022). Variety-seeking behavior in consumption: a literature review and future research directions. Frontiers in Psychology, 13, 1-18.