Year 2020, Volume 15 , Issue 1, Pages 45 - 62 2020-05-31

Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması
Investigation of Chemical Disposal Methods for Classic Explosives Containing Nitro Groups Via Reductive Reactions

Abdullah YÜCEL [1] , Orhan ATAKOL [2]


Askeri amaçlı olarak kullanılan mühimmatın çok büyük bir kısmı nitro grubu içeren enerjik maddelerden üretilmektedir. Nitro grubunun ısı, ışık ve mikroorganizmalardan etkilenen bir fonksiyonlu grup olması mühimmatların bir raf ömrü olmasına ve ömrünü tamamlamış mühimmatın bertaraf edilmesi problemini ortaya çıkarmaktadır. Günümüzde başvurulan bertaraf yöntemleri enerjik maddenin patlatılması veya yakılması esasına dayanır. Bu yöntemler tedbir alınmış ortamlarda gerçekleştirilmekle birlikte iş güvenliği ve çevre kirliliği açısından risk içerirler. Bu çalışma mühimmat içinde kullanılan enerjik maddelerden 2,4,6-trinitrotoluen, 2,4,6-trinitrofenol ve 1,3,5-siklotrimetilentrinitramin bileşiklerinin indirgenme tepkimeleri kullanılarak tehlikesiz materyal haline getirilmeleri üzerine planlanmıştır. Belirtilen enerjik maddeler metalik demir, metalik çinko, sodyumditiyonit, Pd-aktif kömür/hidrazin ve sodyum-cıva amalgamı kullanılarak MeOH:H2O içinde indirgenmişlerdir. İndirgenme ürünleri IR spektroskopi yöntemi ile incelendiğinde, indirgenme ürünleri nitro gruplarının hemen hemen tamamen amino gruplarına indirgendiği tespit edilmiştir. Termogravimetri yöntemi ile indirgenme ürünleri incelendiğinde Fe/HCl ve sodyum-civa amalgamı ile indirgenmiş enerjik maddelerin patlama tehlikelerinin ortadan kalktığı görülmüştür.

The greater part of the ammunition used for military purposes today is produced from energetic substances containing nitro groups. The fact that a nitro group is a functional group that is affected by heat, light, and microorganisms causes the ammunition to have a lifetime, in parallel the problem of disposal of expired ammunition. Disposal methods used today are based on the explosion or combustion of the energetic material. Although these methods are carried out in precautionary environments, they involve risks in terms of occupational safety and environmental pollution. In this work, the energetic substances used in the ammunition 2,4,6-trinitrotoluene, 2,4,6-trinitrophenol and 1,3,5-cyclotrimethylenetrinitramine compounds using the usual reduction reactions are planned to convert to nonhazardous materials. The stated energetic materials were reduced using iron, metallic zinc, sodium dithionite, Pd-activated charcoal/hydrazine and sodium-mercury amalgam in MeOH:H2O. The reduction products were characterized by IR spectroscopy and it was found that the nitro groups in the reduction products were reduced almost exclusively to amino groups. When the reduction products were examined by the thermogravimetry method, it was observed that the explosion hazards of energetic substances reduced with Fe / HCl and sodium-mercury amalgam were eliminated.

  • [1] T. M. Klapötke,” Chemistry of High Energy Materials,” Munich: Walter de Gruyter, 2017, pp. 11.
  • [2] P. Politzer and J. S. Murray, “Energetic Materials, Part 2, Detonation, Combustion,” New Orleans: Elsevier, 2003, pp. 25-46.
  • [3] R. W. Shaw, T. B. Brill and D. L. Thomson, “Overviews of Recent Research on Energetic Materials,” Singapore: Word Scientific Publishers Co Pte. Ltd., 2005, pp. 473.
  • [4] J. Akhavan, “The Chemistry of Explosives,” London: RSC Paperbacks, 1998, pp. 7-14.
  • [5] J. P. Agrawal, “High Energetic Materials,” Weinheim: Wiley VCH Verlag GmbH, 2010, pp. 1-32.
  • [6] N. Kubota, “Propellants and Explosives,” Weinheim: Wiley VCH Verlag GmbH, 2007, pp. 23-39.
  • [7] Bozkuş Sinecan İrem, Şen Nilgün (2019). 2,4,6-Trinitrofenol ve Trinitrotoluen ile 1-Bromopiren Arasında Oluşan Yeni Enerjik Ko-kristalin Karakterizasyonu ve Enerjik Performans Özellikleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi, 14, 136-149.
  • [8] Bozkuş Sinecan İrem, Hope Karl S, Yüksel Bayram, Atçeken Nurunnisa, Nazir Hasan, Atakol Orhan, Şen Nilgün (2019). Characterization and properties of a novel energetic Co-crystal formed between 2,4,6-Trinitrophenol and 9-Bromoanthracene. J. Mol. Struct., 1192, 145-153.
  • [9] M. Qasim, Y. Kholod, L. Gorb, D. Magers, P. Honea and J. Leszczynski, “Application of quantum-chemical approximations to environmental problem”, Chemosphere, 69, 1144-1150, 2007.
  • [10] T. Brink, “Introduction to Green Energetic Materials,” West Sussex: John Wiley &Sons, 2014, pp. 2-11.
  • [11] E. Breitmaier and G. Jung, “Organische Chemie,” 6. Überarbeitete Auflage: Thimie Georg Verlag, Tubingen, 2009, pp. 476.
  • [12] N. Ono, “The Nitro Group in Organic Synthesis,” New York: Wiley&VCH, 2001, pp. 370-378.
  • [13] G. Bunte, H. H. Krause, T. Hirth, “Disposal of energetic materials by alkaline pressure hydrolysis and combined techniques,” Propellants, Explosives, Pyrotechnics 22, 259-269, 1997.
  • [14] H. M. Heilmann, U. Wiesmann, M. K. Stenstrom, “Kinetics of the alkaline hydrolysis of high explosives RDX and HMX in aqueous solution and adsorbed to activated carbon,” Environ. Sci. Technol. 30, 1485-1492, 1996.
  • [15] B. S. Furniss, A. J. Hannaford, P. W. G. Smith and A. R. Tatschell, “Vogel’s Textbook of Practical Organic Chemistry,” London: Longman Scientific&Technical, fifth edition, 1989, pp. 976.
  • [16] J. B. Ledgard, “The Preparatory Manual of Explosives,” 3th Edition, Seattle: Independently Published, 2007, pp. 116-117.
  • [17] J. B. Ledgard, “The Preparatory Manual of Explosives,” 3th Edition, Seattle Independently Published, 2007, pp. 180.
  • [18] B. S. Furniss, A. J. Hannaford, P. W. G. Smith, and A. R. Tatschell, “Vogel’s Textbook of Practical Organic Chemistry,” London: Longmann Scientific&Technical, fifth edition, 1989, pp. 464.
  • [19] E. Breitmaier, ‎G. Jung, “Organische Chemie,” 6. Überarbeitet Auflage, Tubingen: Thimie, 2009, pp. 375-377.
  • [20] N. Ono, “The Nitro Group in Organic Synthesis” New York: Wiley&VCH, 2001, pp.170-180.
  • [21] J. E. House, “Inorganic Chemistry” Academic Press, Elsevier, 2008, pp. 540-541.
  • [22] K. H. Büchel, H. H. Moretto, P. Woditsch, “Industrial Inorganic Chemistry”, 2nd Edition, New York: Wiley&VCH, 2000, pp. 121-122.
  • [23] A. S. Bailey, J. R. Case, “4, 6-dinitrobenzofuroxan, nitrobenzodifuroxan and benzotrifuroxan: a new series of complex-forming reagents for aromatic hydrocarbons,” Tetrahedron, 3, 113-131, 1958.
  • [24] G. O. Reddy, B. K. M. Murali and A. K. Chotterjee, “Thermal study on picryl azide (2-azido-1,3,5-trinitrobenzene) decomposition using simultaneous thermogravimetry and differential scanning calorimetry,” Propellants, Explosives, Pyrotechnics, 8, 29-33, 1983.
  • [25] A. B. Shremetev, N. S. Aleksandrova, N. V. Ignat’ev and M. Schulte, “Straightforward one-pot synthesis of benzofuroxans from o-halonitrobenzenes in ionic liquids,” Mendeleev Commun., 22, 2, 95-97, 2012.
  • [26] E. Özkaramete, N. K. Şenocak, E. K. İnal, S. Öz, I. Svoboda and O. Atakol, “Experimental and computational studies on the thermal degradation of nitroazidobenzenes,” Propellants, Explosives, Pyrotechnics, 38, 113-119, 2013.
  • [27] D. Sarkar, A. Som, T. Pradeep, “Catalytic paper spray ionization mass spectrometry with metal nanotubes and the detection of 2,4,6-trinitrotoluene,” Anal. Chem., 89, 11378-11382, 2017.
  • [28] A. Gupta and M. A. Widdowson, “Modeling of complex reductive biodegradation kinetics of recalcitrant organic contaminants,” J. Environ. Eng., 143, 04017033/1-04017033/9, 2017.
  • [29] X. Ni, Y. Zhao and Q. Song, “Electrochemical reduction and in-situ electrochemiluminescence detection of nitroaromatic compounds,” Electrochim., Acta, 164, 31-37, 2015.
  • [30] C. K. Chua, M. Pumera and L. Rulisek, “Reduction Pathways of 2,4,6-Trinitrotoluene: An Electrochemical and Theoretical Study,” J. Physical Chem. 116, 4243-4251, 2012.
  • [31] V.A.Kashaev, G. Khisamutdinov, S.A. Shevelev, S. I. Valeshnii, A. Shakhnes and A.P. Bavrina, “Preparation of 2,4,6-triaminotoluene and its salts with inorganic acids from 2,4,6-trinitrotoluene,” Theor. Found. Chem. Eng., 42, 650-656, 2008.
  • [32] G. Anu, S. Dhanashree and M. Sukhendu, “Catalytic Reduction of Toxic Nitroarenes in Aqueous Medium Using Worm-Like Rhodium Nanoparticles”, Chem. Select., 2, 9718-9721, 2017.
Primary Language tr
Subjects Engineering, Chemical
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0003-2143-9250
Author: Abdullah YÜCEL
Institution: ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-0977-6588
Author: Orhan ATAKOL (Primary Author)
Institution: ANKARA UNIVERSITY
Country: Turkey


Dates

Publication Date : May 31, 2020

Bibtex @research article { sdufeffd612469, journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi}, issn = {}, eissn = {1306-7575}, address = {}, publisher = {Süleyman Demirel University}, year = {2020}, volume = {15}, pages = {45 - 62}, doi = {10.29233/sdufeffd.612469}, title = {Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması}, key = {cite}, author = {Yücel, Abdullah and Atakol, Orhan} }
APA Yücel, A , Atakol, O . (2020). Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması . Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi , 15 (1) , 45-62 . DOI: 10.29233/sdufeffd.612469
MLA Yücel, A , Atakol, O . "Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması" . Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 15 (2020 ): 45-62 <https://dergipark.org.tr/en/pub/sdufeffd/issue/54573/612469>
Chicago Yücel, A , Atakol, O . "Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 15 (2020 ): 45-62
RIS TY - JOUR T1 - Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması AU - Abdullah Yücel , Orhan Atakol Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.29233/sdufeffd.612469 DO - 10.29233/sdufeffd.612469 T2 - Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 45 EP - 62 VL - 15 IS - 1 SN - -1306-7575 M3 - doi: 10.29233/sdufeffd.612469 UR - https://doi.org/10.29233/sdufeffd.612469 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması %A Abdullah Yücel , Orhan Atakol %T Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması %D 2020 %J Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi %P -1306-7575 %V 15 %N 1 %R doi: 10.29233/sdufeffd.612469 %U 10.29233/sdufeffd.612469
ISNAD Yücel, Abdullah , Atakol, Orhan . "Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi 15 / 1 (May 2020): 45-62 . https://doi.org/10.29233/sdufeffd.612469
AMA Yücel A , Atakol O . Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması. SDÜFEFFD. 2020; 15(1): 45-62.
Vancouver Yücel A , Atakol O . Nitro Grupları İçeren Klasik Patlayıcı Maddelerin İndirgeme Tepkimeleri ile Kimyasal Bertaraf Yöntemlerinin Araştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi. 2020; 15(1): 45-62.