Hokey Hakemlerinin Karar Verme Sürecinde Bilişsel Esnekliğin Rolü

Abstract

Bu araştırmada, hokey hakemlerinin karar verme sürecinde bilişsel esnekliğin rolünün ortaya konulması amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinin benimsendiği araştırmanın örneklemini yaşları 18 ile 57 arasında değişen ( =28,47±8,38) 40’ ı (%34,5) kadın, 76’sı (%65,5) erkek, toplam 116 hakem oluşturmuştur. Araştırmada veriler “Kişisel Bilgi Formu”, “Melbourne Karar Verme Ölçeği I-II” ve “Bilişsel Esneklik Ölçeği” kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizlerinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyon ve Regresyon tekniği kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde hakemlerin bilişsel esneklik düzeyleri ile karar vermede öz saygı ve dikkatli karar verme arasında pozitif yönde orta düzeyde (p<.05); kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme ile negatif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir (p<.05). Dahası bilişsel esnekliğin karar vermede öz saygı ve dikkatli karar vermeyi pozitif yönde yordadığı (p<.05); öte yandan kaçıngan, erteleyici ve panik karar vermeyi ise negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir (p<.05). Sonuç olarak, hokey hakemlerinde bilişsel esnekliğin karar verme üzerinde önemli bir rolünün olduğu ortaya konulmuştur.

Keywords

• Hokey
• Hakem
• Spor
• Karar Verme
• Bilişsel Esneklik.

The Role of Cognitive Flexibility in Hockey Referees' Decision Making Process

Abstract

In this study, it was aimed to reveal the role of cognitive flexibility in the decision-making process of hockey referees. A total of 116 referees, 40 (34.5%) women and 76 (65.5%) men, aged between 18 and 57 ( =28.47±8.38), 40 of whom (34.5%) were female and 76 of whom (65.5%) were male, constituted the sample of the study in which relational screening model was adopted. The data were obtained by using "Personal Information Form", "Melbourne Decision Making Scale I-II" and "Cognitive Flexibility Scale". Descriptive statistics, Pearson correlation and regression techniques were used in the statistical analysis of the data. When the findings were examined, it was found that there were moderate positive correlations between referees' cognitive flexibility levels and self-esteem and careful decision making (p<.05), and moderate negative correlations with avoidant, procrastinatory and panic decision making (p<.05). Moreover, cognitive flexibility positively predicted self-esteem and careful decision making (p<.05); on the other hand, it negatively predicted avoidant, procrastinatory and panic decision making (p<.05). As a result, it was revealed that cognitive flexibility has an important role on decision making in hockey referees.

Keywords

• Hockey
• Referee
• Sport
• Decision Making
• Cognitive Flexibility.

References

1. Altunkol, F. (2011). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklikleri ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi.
2. Alvarez, J. A., & Emory, E. (2006). Executive function and the frontal lobes: A meta-analytic review. In Neuropsychology Review, 16(1), 17–42.
3. Anderson, K. J., & Pierce, D. A. (2009). Officiating bias: The effect of foul differential on foul calls in NCAA basketball. Journal of Sports Sciences, 27(7), 687–694.
4. Arslanoğlu, C., Doğan, E., & Acar, K. (2018). Investigation of decision making and thinking styles of volleyball referees in terms of some variables. Journal of Education and Training Studies, 6(10), 21.
5. Aslan, K., Saygın, Ö., & Ceylan, H. İ. (2021). Futbol hakemlerinin bilişsel esneklik ve uzamsal kaygı düzeylerinin deneyimlerine göre karşılaştırılması. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 534-548.
6. Azuma, R., Daily, M., & Furmanski, C. (2006, March). A review of time critical decision making models and human cognitive processes. In 2006 IEEE aerospace conference (9). IEEE.
7. Bilgiç, R., & Bilgin, M. (2016). Ergenlerin cinsiyet ve öğrenim kademesi düzeylerine göre bilişsel esneklik düzeyleri ile karar stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 39-55.
8. Bilgin, M. (2009). Bilişsel esnekliği yordayan bazı değişkenler. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(36), 142-157.

9. Brocas, I. (2012). Information processing and decision-making: Evidence from the brain sciences and implications for economics. Journal of Economic Behavior and Organization, 83(3), 292–310.
10. Buğa, A., Özkamalı, E., Altunkol, F., & Çekiç, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik düzeylerine göre sosyal problem çözme tarzlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 48-58.
11. Deniz, M. E. (2004). Üniversite öğrencilerinin karar vermede öz saygı karar verme stilleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(15), 23-35.
12. Dennis, J. P., & Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241–253.
13. Dursun, B. (2021). Beliren yetişkinlerde sosyodemografik değişkenler, bilişsel esneklik ve öz-yeterlik algısının karar verme stilleri üzerine etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ufuk Üniversitesi.
14. Erikstad, M. K., & Johansen, B. T. (2020). Referee bias in professional football: favoritism toward successful teams in potential penalty situations. Frontiers in Sports and Active Living, 2, 19.
15. Fraenkel, J., Wallen, N., & Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education (8. edition). McGraw-Hill.
16. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS statistics 26 step by step: A simple guide and reference. (Sixteenth edition). Routledge, New York, NY 10017.
17. Helsen, W., & Bultynck, J. B. (2004). Physical and perceptual-cognitive demands of top-class refereeing in association football. Journal of Sports Sciences, 22(2), 179–189.
18. Imani, E., Harati, A., Pourreza, H., & Goudarzi, M. M. (2021). Brain-behavior relationships in the perceptual decision-making process through cognitive processing stages. Neuropsychologia, 155, 107821.
19. Ishikawa, J., Sakurai, Y., Ishikawa, A., & Mitsushima, D. (2020). Contribution of the prefrontal cortex and basolateral amygdala to behavioral decision-making under reward/punishment conflict. Psychopharmacology, 237(3), 639–654.
20. Johnson, B. T. (2016). The relationship between cognitive flexibility, coping, and symptomatology in psychotherapy (Master Thesis, Marquette University.
21. Jonassen, D. H., & Grabowski, B. (1993). Individual differences and instruction. Allen & Bacon.
22. Kara, M. (2020). Karate branşındaki sporcuların karar verme stilleri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
23. Kara, N. S., Dönmez, A., & Cetin, M. C. (2021). Relationship between decision-making styles and cognitive flexibility levels of sports science students. Int J Life Sci Pharma Res., (Special Issue 14), 217-221.
24. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği (1. Baskı). Nobel Kitabevi.
25. Karamanlıoğlu, A. U., & Basım, N. (2022). Sosyal zekânin karar verme stiline olan etkisinde bilişsel esnekliğin düzenleyici rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(Kongre Özel Sayısı), 148-164.
26. Karamanlıoğlu, A.U. (2022). Yöneticilerin duygusal zekâ yeterliliklerinin karar verme stiline olan etkisinde öz yeterliliğin ve bilişsel esnekliğin rolü. Doktora Tezi, Başkent Üniversitesi.
27. Kiss, B., Balogh, L., & Münnich, Á. (2020). A sport-psychological diagnostic examination of young EHF handball referees with a focus on mental skills. Journal of Physical Education & Sport, 20(4), 1984-1995.
28. Küçükay, A. (2018). Karar vermenin psikolojisi. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (35), 607-640.
29. Mann, L., Radford, M., Burnett, P., Ford, S., Bond, M., Leung, K., Nakamura, H., Vaughan, G., & Yang, K. S. (1998). Cross‐cultural differences in self‐reported decision‐making style and confidence. International Journal of Psychology, 33(5), 325-335.
30. Martin, M. M., & Anderson, C. M. (1998). The cognitive flexibility scale: Three validity studies. Communication Reports, 11(1), 1-9.
31. Martin, M. M., & Rubin, R. B. (1995). A new measure of cognitive flexibility. Psychological Reports, 76(2), 623-626.
32. Ott, T., & Nieder, A. (2019). Dopamine and cognitive control in prefrontal cortex. Trends in Cognitive Sciences, 23(3), 213-234.
33. Önür, N., Kalaman, S., & Çoban O. (2015). Profesyonel hakemlik bilgi birikimi geliştirme sürecinde futbol hakemlerinin geleneksel ve sosyal medya kullanım pratikleri. E-journal of Intermedia, 2(2), 392-410.
34. Rudorf, S., & Hare, T. A. (2014). Interactions between dorsolateral and ventromedial prefrontal cortex underlie context-dependent stimulus valuation in goal-directed choice. Journal of Neuroscience, 34(48), 15988–15996.
35. Samuel, R. D., Tenenbaum, G., & Galily, Y. (2021). An integrated conceptual framework of decision-making in soccer refereeing. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 19(5), 738–760.
36. Saraiva, A. C., & Marshall, L. (2015). Dorsolateral–ventromedial prefrontal cortex interactions during value-guided choice: a function of context or difficulty?. Journal of Neuroscience, 35(13), 5087-5088.
37. Schultz, W. (2002). Getting formal with dopamine and reward. Neuron, 36(2), 241–263.
38. Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and Psychological Measurement, 55(5), 818–831.
39. Usta-Kara, Ü. I., & Zekioğlu, A. (2022). Sağlık yöneticisi adaylarının karar verme tarzları ile bilişsel esneklik ilişkisinin incelenmesi. Visionary E-Journal/Vizyoner Dergisi, 13(34).
40. Weller, J. A., Levin, I. P., Shiv, B., & Bechara, A. (2007). Neural correlates of adaptive decision making for risky gains and losses. Psychological Science, 18(11), 958-964.