Recent years have seen a growing body of research on women’s folklore in Turkey, signaling a developing phase of construction and recognition. Within this framework, it is crucial to recognize women as primary sources in folklore studies and to focus on their performance in oral traditions.This paper analyzes a specific version of Alevi women’s cem rituals—referred to as the [bacılar cemi] (Sisters’ Cem)—from the perspective of women’s folklore. The roles and cultural transmissions of Alevi women before, during, and after the ritual are examined through their own voices. Traditionally practiced by widowed women, and still observed today in the village of Evci (Tufanbeyli district, Adana province), the [bacılar cemi] consists of stages such as: communication before the cem, initiation of the ritual, sharing the dolu, chanting ayat, performing semah, preparing and distributing lokma, and concluding the cem.Women are seen to take on planning, service, cultural transmission, and ritual performance roles. They fulfill traditional services such as peyik, mürebbi, güvender, pervane, sakkacı, şemsi, and lokmacı. The [bacılar cemi] demonstrates that Alevi women possess a strong motivation to participate in and sustain these rituals, acting as powerful carriers and transmitters of Alevi oral cultural heritage.
Kadın folkloruna dair çalışmaların son yıllarda ülkemizde artmaya başladığı ve bir inşa sürecinde olduğu görülmektedir. Kadın folklorunun inşası çerçevesinde folklor araştırmalarında kadının birincil kaynak kişi olması, kadının sözlü kültür icralarına dikkat edilmesi önemlidir. Alevi kadınına ait bir cem versiyonu olan ve tarafımızdan [bacılar cemi] olarak adlandırılan bir kadın cemi, kadın folkloru açısından ele alınmıştır. Yol ehli Alevi kadınların cem öncesinde, cem sırasında ve cem sonrasında üstlendiği roller ve kültürel aktarımları onların sesinden aktarılarak inceleme yapılmıştır. Eskiden dul kadınların kendi aralarında yaptıkları bir cem olan ve günümüzde de Adana iline bağlı Tufanbeyli ilçesindeki Evci Köyü’nde yol ehli Alevi kadınlar arasında halen gerçekleştirilen [bacılar cemi]nde “cem için haberleşme, ceme başlangıç, dolu paylaşma, ayat (deyiş) çağırma, semaha kalkma, lokma hizmetini yerine getirme, cemden dağılma gibi bölümlerin olduğu görülmektedir. Alevi kadınların bu cemde planlayıcı, hizmet edici, kültürel ürünleri aktarıcı, ritüelleri icra edici rolleri üstlendikleri görülmektedir. Peyik, mürebbi, güvender, pervane, sakkacı, şemsi, lokmacı gibi hizmetleri ceme katılan kadınlar üstlenmektedir. Kadınların cem olma konusunda oldukça güçlü bir motivasyona sahip oldukları, Alevi sözlü kültür ürünlerinin güçlü birer taşıyıcısı ve aktarıcısı oldukları [bacılar cemi] özelinde anlaşılmaktadır.