Bu makale, gülmeyi Spinoza ve Hobbes’un insan doğası, rasyonalite ve iktidar tasavvurları içinde karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Çalışma, gülmenin yalnızca gündelik bir duygu dışavurumu değil; öznenin kendisini ve başkasını kurma biçimlerini açığa çıkaran politik-etik bir “gösterge alanı” olduğunu ileri sürmektedir. Hobbes’un Leviathan’daki yaklaşımında gülme, “ani zafer/sudden glory” duygusuna yaslanır; karşılaştırma üzerinden üretilen üstünlük, toplumsal rekabeti ve hiyerarşik düzeni yeniden üretir. Bu nedenle gülme, Hobbes’ta doğa durumu tahayyülünün ve egemenliğin sınır tanımazlığına eşlik eden bir iktidar tekniği olarak okunabilir. Spinoza’nın Etika’sında ise gülme, aklın rehberliğinde çözümlenebilir bir duygulanım olarak, neşeyle (laetitia) birlikte öznenin eyleme gücündeki artışı imler; tahakküm değil, daha yetkin bir varoluş kipine geçişin belirtisidir. Makale, bu iki hattı gülmenin (i) aşağılayıcı/rekabetçi ve (ii) neşeye dayalı/özgürleştirici işlevleri üzerinden ayrıştırarak, erken modern siyaset felsefesinde duygulanımların iktidar düzenekleriyle ilişkisini görünür kılmaktadır.
This article offers a comparative reading of laughter in Spinoza and Hobbes by situating it within their broader accounts of human nature, rationality, and power. It argues that laughter is not merely an everyday emotional reaction but a political–ethical diagnostic through which forms of subjectivity and social order become legible. In Hobbes’s Leviathan, laughter is grounded in “sudden glory”: an affect produced by comparison that signals superiority and, in doing so, sustains competition, humiliation, and hierarchical positioning. From this perspective, laughter functions as a micro-technology of power that resonates with Hobbes’s state-of-nature anthropology and his defense of undivided sovereignty. Spinoza, by contrast, treats laughter in the Ethics as an affect that can be understood through reason and aligned with joy (laetitia)—an increase in one’s power to act. Rather than serving domination, laughter here indexes a transition toward a more adequate, empowered mode of existence. By mapping these divergent logics, the article clarifies how early modern political philosophy theorizes affects as mechanisms that either reproduce domination or enable rational freedom, thereby contributing to contemporary discussions on the politics of emotion.