<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1300-5766</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2458-9071</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Selcuk University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.21563/sutad.1130615</article-id>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>TÜRK İSLAM SANATINDA SANDUKA GELİŞİMİ</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>THE DEVELOPMENT OF SANDUKA IN THE TURKISH AND ISLAMIC ART</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-0110-8246</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Öter</surname>
                                    <given-names>Nacide</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi,  Turizm Fakültesi,  Turizm İşletmeciliği Bölümü,   ORCID:  Antalya/TÜRKİYE</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20220613">
                    <day>06</day>
                    <month>13</month>
                    <year>2022</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>54</issue>
                                        <fpage>391</fpage>
                                        <lpage>404</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20210104">
                        <day>01</day>
                        <month>04</month>
                        <year>2021</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20220118">
                        <day>01</day>
                        <month>18</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1994, </copyright-statement>
                    <copyright-year>1994</copyright-year>
                    <copyright-holder></copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Ölüm ve ölüm sonrasında yapılan ritüelleri belirleyen en önemli olgu insanların inançlarıdır. İnanç sistemi, mezar tipini, biçimini, hacmini, bölümlerini belirlediği gibi sanatsal tasarımlarını da belirler. Mezar yapıları, dönemin mimari anlayışını ve sanatsal zevklerini yansıtan önemli belgelerdir. Bu çalışmanın konusunu, mezar yapıları içerisinde gelişimini izlediğimiz sandukalar oluşturmaktadır. Anadolu’da erken dönemlerden itibaren örneklerini gördüğümüz sandukalar, türbe ve kümbetlerde sembolik olarak karşımıza çıkar. Hazire ya da kabristanlarda bulunan sandukalar ise lahit mezar çeşidi olarak tasniflenmiştir. Farklı türde örnekler olmakla birlikte sandukalar; bir kaide üzerine, baş ve ayak bölümleri arasında yükseklik ve genişlik farkı olan, üst bölümü iki yana meyilli formuyla Türk mezar mimarisinde uzun süre kullanılmış ve türbe mimarisinin önemli bir unsuru olmuştur. Sandukalar, süreç içerisinde plan, süsleme ve kütle kompozisyonu yönünden gelişim ve değişim göstermişlerdir. Bu çalışmanın, mezar yapılarında mimari bileşen olan sandukaların kavramsal ve biçimsel gelişimi üzerine yapılan ilk çalışma olması nedeniyle alana katkı sunacağı düşünülmektedir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>Faith is the most important determinant of the death and the funeral rituals. Belief system determines the artistic design of a tomb as well as it determines the type, shape, volume, and the sections of it. Tomb structures are important documents that reflect the architectural understanding and the artistic tastes of the time they belong. The subject of this study is sandukas, which are important elements of tomb structures. Sandukas which have existed in Anatolia since the early ages, can be observed in turbes and kumbets (cupolas) symbolically. The sandukas in hazires and burial grounds are classified as a type of sarcophagus. Sandukas had been an important element of the Turkish tomb architecture with its form on top of a pedestal, with height and width differences between the head and the legs and the upper part leaning two sides. In time, sandukas have changed and developed in terms of plan, adornment, and mass composition. As being the first study on the conceptual and formal development of the sandukas, which are architectural components of the tombs, this study would contribute to the field significantly</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Türbe</kwd>
                                                    <kwd>  Kümbet</kwd>
                                                    <kwd>  Hazire</kwd>
                                                    <kwd>  Mezar</kwd>
                                                    <kwd>  Lahit</kwd>
                                                    <kwd>  Sanduka</kwd>
                                                    <kwd>  Plan</kwd>
                                                    <kwd>  Gelişim</kwd>
                                                    <kwd>  Türbe</kwd>
                                                    <kwd>  Kümbet</kwd>
                                                    <kwd>  Hazire</kwd>
                                                    <kwd>  Mezar</kwd>
                                                    <kwd>  Lahit</kwd>
                                                    <kwd>  Sanduka</kwd>
                                                    <kwd>  Plan</kwd>
                                                    <kwd>  Gelişim</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Turbe</kwd>
                                                    <kwd>  Kumbet</kwd>
                                                    <kwd>  Hazire</kwd>
                                                    <kwd>  Tomb</kwd>
                                                    <kwd>  Sarcophagus</kwd>
                                                    <kwd>  Sanduka</kwd>
                                                    <kwd>  Plan</kwd>
                                                    <kwd>  Development</kwd>
                                                    <kwd>  Turbe</kwd>
                                                    <kwd>  Kumbet</kwd>
                                                    <kwd>  Hazire</kwd>
                                                    <kwd>  Tomb</kwd>
                                                    <kwd>  Sarcophagus</kwd>
                                                    <kwd>  Sanduka</kwd>
                                                    <kwd>  Plan</kwd>
                                                    <kwd>  Development</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Altın, A. (2019). Taşkın Paşa (Damsa) külliyesi içerisinde yer alan Hızır Bey türbesindeki sandukalar. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 45, 383-408.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arık, O. (1967). Erken Devir Anadolu Türk Mimarisinde Türbe Biçimleri. Anadolu (Anatolia), 11, 57-100.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Arık, R. &amp; Arık O. (2007). Anadolu toprağının hazinesi çini / Selçuklu ve Beylikler çağı çinileri. İstanbul: Kale Grubu Kültür Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Başkan, S. (1996). Karamanoğulları dönemi mezar taşları. Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bayık, N. (1995). Konya ve öevresinde Selçuklu ve Beylikler dönemi sandukaları (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bozkurt, N. (2009). Sanduka. TDVİA, (C. 36, s.102-104).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bulut, M. (2013). Ölümünün yüzüncü yılında Mahmut Şevket Paşa’nın türbesi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 1, 93-107.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bulut, M. (2016). Sultan II. Mahmut türbesi haziresi’ndeki ulusal mimarlık dönemi mezarları. Türk- İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 21, 187-208.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bulut, M. (2012). Sultan II. Mahmut türbesi haziresi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çetinaslan, M., Muşmali H. &amp; Kunt, İ. (2013). Beyşehir yöresinde XV-XVI. yüzyıla tarihlenen sanduka örnekleri. İSTEM, 21, 95-116.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Çoruhlu, T. (1997). Eyüp Sultan ve Çevresindeki Hazirelerde Bulunan Hançerli Lahit ve Taş Sandukalar. 1. Eyüp Sultan Sempozyumu içinde (s. 43-59). Eyüp Sultan Belediyesi, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Doğanay, A. (2000). “Eyüp Sultan Haziresi ve Civarındaki Kabir Bezemelerinde Benek (Çintemani-Körklemoncuk) Nakışı Üzerine”, Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla IV. Eyüp Sultan Sempozyumu içinde (s. 340-349). 
İstanbul: Eyüp Sultan Belediyesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Doğanay, A. (2009). Osmanlı tezyinatı/klasik dönem Osmanlı hanedan türbeleri (1522-1604). İstanbul: Klasik Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Haseki, M. (1977). Plastik açıdan Türk mezar taşları. İstanbul: İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Hasol, D. (1998). Ansiklopedik mimarlık sözlüğü. İstanbul: YEM Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İpek, S. (2005). Osmanlı’da sandukalara örtü örtme geleneği ve Eyüp Sultan haziresi’ndeki taş lahit. Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla Eyüp Sultan Sempozyumu IX: Tebliğler içinde (s. 322-337). İstanbul: Eyüp Sultan 
Belediyesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Karamağaralı, B. (1992). Ahlat mezar taşları. Ankara: Kültür Bakanlığı.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öney, G. (1976). Türk çini sanatı. İstanbul: Yapı ve Kredi Bankası.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özkarcı, M. (2001). Sinop’ta Candaroğulları Beyliği dönemi sandukaları. Prof. Dr. Zafer Bayburtluoğlu Armağanı-Sanat Yazıları, Kayseri: Kayseri Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 435-461.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özönder, H. (2003). Ansiklopedik hat, tezhip sanatları deyim ve terimleri sözlüğü. Konya: Sebat Ofset Matbaacılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Sözen, M. &amp; Tanyeli, U. (1986). Sanat kavram ve terimleri sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tibet, A., Işın, E. &amp; Yelkenci, D. (1996). Yenikapı Mevlevihanesi haziresi. İslam Dünyasında Mezarlıklar ve Defin Gelenekleri (C. 1). Ankara: TTK, s. 223-281.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tuncer, C. O. (1986). Anadolu kümbetleri 1. Ankara: Güven Matbaa.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Yıldırım, S. (2007). Erken Osmanlı yapılarında çini süsleme (1300-1453). (Yayınlanmış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
