Oral tradition has a strong impact on narratives with its features such as change, transformation and reproduction. Although a narrative that reaches the oral tradition mostly preserves its initial form, it also undergoes various changes due to the structure of the oral tradition. Although the information obtained from oral tradition provides very important data for many disciplines, it is seen that this information causes many problems in terms of reality. The main reason for this problematic is that the oral tradition reproduces the narrative every time, adding many motifs, events, etc. that do not exist in reality. As a matter of fact, oral tradition does not seek historical reality in these production processes, it takes into account the literary aspect of the narrative and creates the fiction from this perspective. Especially in narratives based on biography, many unreal facts are included in the narrative to increase the hero’s influence. This study examines the biography of Mihrali Bey, who played an important role in the War of ‘93 (the Russo-Turkish War between 1877–1878), and whose life started in the Caucasus and ended while suppressing a rebellion in Yemen. In the article, Mihrali Bey's biography is compared regarding historical and folkloric sources, and the changes the biography has undergone in oral tradition are examined with examples. During the analysis, parts that were thought to have been added to the oral tradition were identified, especially considering the concept of social bandit, the birth of the hero, charismatic leadership and the motifs in folk narratives. It has been concluded that the information obtained from oral tradition is important for historical research, but should be carefully considered.
Değişim, dönüşüm ve yeniden üretim gibi özellikleriyle sözlü gelenek, anlatılar üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Sözlü geleneğe ulaşan bir anlatı burada ilk hâlini çoğunlukla muhafaza etse de, sözlü geleneğin yapısından dolayı çeşitli değişikliklere de uğramaktadır. Sözlü gelenekten elde edilen bilgiler birçok disiplin için oldukça önemli veriler sunmasına karşın bu bilgilerin gerçeklik açısından birçok probleme yol açtığı görülmektedir. Sözlü geleneğin anlatıyı her defasında yeniden üretmesi, bu üretim sürecinde gerçekte olmayan birçok motif, olay vb. eklemesi, bahsedilen problemin temel nedenidir. Nitekim sözlü gelenek bu üretim süreçlerinde tarihsel gerçeklikten ziyade anlatının edebî yönünü dikkate almakta ve kurguyu bu minvalde gerçekleştirmektedir. Özellikle biyografiye dayalı anlatılarda kahramanın etki gücünü artırmak açısından gerçek olmayan birçok olgu anlatıya dâhil edilmektedir. Bu çalışmada 93 Harbi’nde önemli bir rol oynayan, Kafkasya’da başlayan hayat süreci Yemen’deki bir isyanı bastırırken sonlanan Mihrali Bey’in biyografisi inceleme konusu yapılmıştır. Çalışmada Mihrali Bey’in biyografisi yazılı ve sözlü kaynaklardan elde edilen bilgiler ışığında karşılaştırılmış, biyografinin sözlü gelenekte ne gibi değişikliklere uğradığı örnekler üzerinden incelenmiştir. İnceleme esnasında özellikle sosyal haydut kavramı, kahramanın doğuşu, karizmatik liderlik ve halk anlatılarında yer alan motifler göz önünde bulundurularak sözlü gelenekte eklendiği düşünülen kısımlar tespit edilmiş ve sözlü gelenekten alınan bilgilerin önemli olduğu fakat üzerinde dikkatlice düşünülmesi gerektiği ortaya konulmuştur.