Amaç: Araştırmanın amacı, coğrafi işaretli Türk leblebilerini gastronomi biliminin perspektifinden inceleyerek bu leblebilerin temel niteliklerini tanıtmak, gastronomik kimliğini ve kültürel önemini vurgulamaktır.Yöntem: Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemi; veri toplama aracı, literatür incelemesi tekniği; veri analizi tekniği, betimsel analiz tekniğidir. Araştırmanın evreni, coğrafi işaretli Türk leblebileridir. Araştırmanın örneklemi tam sayım örnekleminden oluşmaktadır. Bu kapsamda coğrafi işaretli yedi Türk leblebisi örneklemin dahilinde yer almaktadır. Örneklem, amaçlı örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Araştırmanın verileri Türk Patent ve Marka Kurumunun (TÜRKPATENT) resmî İnternet sitesinden elde edilmiştir. Veriler çeşitli gruplara ayrılmış, böylece ilgili verilerin hem dar hem de geniş kapsamda analiz edilmesi noktasında kolaylıklar sağlanmıştır. Araştırmanın yazımına 01 Mart 2025’te başlanmıştır. Araştırmanın yazımı 16 Mayıs 2025’te tamamlanmıştır.Bulgular: Coğrafi işaretli yedi Türk leblebisinin bulunduğuna, bu leblebilerin de çeşitli malzemeler, araç-gereçler ve teknikler değerlendirilerek hazırlandığına, gastronomi yönünden ve kültürel yönden önem taşıdığına ulaşılmaktadır.Sonuç: Coğrafi işaretli yedi Türk leblebisinin Türk mutfak kültüründe önemli konuma sahiptir. Ayrıca kuruyemişler arasında yer alan leblebiler farklı zamanlarda, farklı etkinlikler ve aktiviteler kapsamında sıklıkla tüketilebilmektedir. Bu noktada coğrafi işaretli Türk leblebileri gastronomi açısından değer ortaya koymakta ve coğrafi işareti olmayan diğer Türk leblebilerinden ayrılmaktadır. Böylelikle coğrafi işaretli Türk leblebileri gastronomi profilinin ve imajının geliştirilmesi noktasında çeşitli olumlu etkiler ve avantajlar sağlamaktadır. Bu bilgilerden yola çıkıldığında coğrafi işaretli Türk leblebileri temsil ettiği alanların gastronomi yelpazesini genişletmekte ve geliştirmekte, bu alanlarda gastronomi çekiciliği oluşturma noktasında değer arz etmektedir.
Purpose: The purpose of the research is to examine geographical indicated Turkish roasted chickpeas from the perspective of gastronomic science, to introduce their fundamental characteristics, and to emphasise their gastronomic identity and cultural significance. Method: The research method is qualitative research; the data collection tool is the literature review technique; the data analysis technique is descriptive analysis. The population of the study consists of geographical indicated Turkish roasted chickpeas. The sample of the study consists of a census sample. Within this scope, seven geographical indicated Turkish roasted chickpeas are included in the sample. The sample was determined using a purposive sampling technique. The research data was obtained from the official Website of the Turkish Patent and Trademark Office (TURKPATENT). The data was divided into various groups, thus facilitating the analysis of the relevant data in both a narrow and broad scope. The writing of the research began on 01 March 2025. The writing of the research was completed on 16 May 2025.Findings: It has been established that there are seven geographically indicated Turkish roasted chickpeas, that these chickpeas are prepared using various materials, tools and techniques, and that they are significant from a gastronomic and cultural perspective.Conclusion: Geographically indicated Turkish roasted chickpeas hold an important position in Turkish culinary culture. Furthermore, roasted chickpeas, which are classified as dried nuts, can be frequently consumed at different times and during various events and activities. In this regard, geographically indicated Turkish roasted chickpeas demonstrate gastronomic value and distinguish themselves from other Turkish roasted chickpeas without geographical indication. Thus, Turkish roasted chickpeas with geographical indications provide various positive effects and advantages in terms of developing the gastronomic profile and image. Based on this information, Turkish roasted chickpeas with geographical indications broaden and develop the gastronomic spectrum of the areas they represent and are valuable in terms of creating gastronomic appeal in these areas.