Review

Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü

Volume: 18 Number: 55 August 31, 2019
EN TR

Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü

Abstract

ÖZ

Hastalık öyküleri tıbbı olguları tanımlamakla kalmaz; özelde, bir insanın yaşam ve ölümünün en “asıl” gerçekliğini de anlatır. Tıpta “öyküleştirme” ya da “anlatısallık” (narrative medicine); bireyin kendini, hastalığını ve yaşamı nasıl algıladığını anlayarak, yaşadığı acı veren deneyimle baş etmesini kolaylaştırmak amacında olan bir yaklaşımdır. Hasta oluş ve çare aramanın öyküleştirilmesi; hekim, hasta ve hasta yakınlarına karşılıklı anlamayı güçlendiren önemli bir içgörü kazandırır. “Yapılandırılmış” öyküler, yaşanılan olumsuz deneyimden uzaklaşarak farklı bir bakış açısıyla görmeyi sağlar. Hastalıkların tanı ve sağaltımını yönlendiren, kanıtlanabilen ve sonuca götüren uygulamalar tıbbın temelidir. Ancak bireyin “eşsiz”liği ve “öznel” unsurların anlaşılması da tanı ve sağaltıma, göz ardı edilemeyecek denli katkı sağlamaktadır. Kanıta dayalı tıbbın, “öyküye dayalı tıp” yaklaşımı ile bütünleştirilebilmesi için, “hasta merkezli” modelin benimsenmesi gerekir. Hekim-hasta ilişkisinde hasta merkezli yaklaşımın özünü öyküler oluşturur. Öyküler nedenselliği aydınlatan araçlardır. “Olgu” öyküleri, patolojik durumların tanımlanmasının yanı sıra, belli bir bireyde, bir hastalığın “nasıl” yaşandığını da gösterir. Hastalıkları, yalnız biyolojik ve patolojik nedenlerle açıklayan biyomedikal yaklaşımın, süreç içinde evrildiği “biyo-psiko-sosyal” model, hastalıkların ruhsal ve sosyal unsurlar da içerdiği gerçeğiyle, “hastalık yok, hasta var” bilincini geliştirmiştir. Biliminin kanıta dayalı olması gerektiği gerçeği, tıbbın öznel yanının yok sayılmasını gerektirmemektedir. Çünkü öznellik, tanısal durumlarda karar vermeyi kolaylaştıran ve sağaltımı, “o” birey için yapılandırabilen bir unsurdur. “Hastayı dinlerseniz size tanısını söyler” öğretisi ve “hümanizma”, tıbbı uygulamada giderek yok olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; öyküleştirmenin tıp eğitimi ve uygulamalarında neden ve nasıl var olması gerektiğini incelemektir.

Keywords

References

  1. 1. Prof. Dr. Bülent Kılıç, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD.2. Prof. Dr. Esra Saatçi, Çukurova Üniversitesi, Aile Hekimliği AD.3. Prof. Dr. İlhami Ünlüoğlu, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Authors

Publication Date

August 31, 2019

Submission Date

January 10, 2019

Acceptance Date

March 24, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 18 Number: 55

APA
Çakmur, H. (2019). Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası, 18(55), 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199
AMA
1.Çakmur H. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası. 2019;18(55):18-25. doi:10.25282/ted.511199
Chicago
Çakmur, Hülya. 2019. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası 18 (55): 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199.
EndNote
Çakmur H (August 1, 2019) Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası 18 55 18–25.
IEEE
[1]H. Çakmur, “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”, Tıp Eğitimi Dünyası, vol. 18, no. 55, pp. 18–25, Aug. 2019, doi: 10.25282/ted.511199.
ISNAD
Çakmur, Hülya. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası 18/55 (August 1, 2019): 18-25. https://doi.org/10.25282/ted.511199.
JAMA
1.Çakmur H. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası. 2019;18:18–25.
MLA
Çakmur, Hülya. “Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü”. Tıp Eğitimi Dünyası, vol. 18, no. 55, Aug. 2019, pp. 18-25, doi:10.25282/ted.511199.
Vancouver
1.Hülya Çakmur. Tıp Eğitiminde Öyküleştirmenin İyileştirici Gücü. Tıp Eğitimi Dünyası. 2019 Aug. 1;18(55):18-25. doi:10.25282/ted.511199

Cited By