Research Article

PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ

Volume: 33 Number: 141 March 31, 2026
TR EN

PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ

Abstract

Tekstil endüstrisinde pamuk lifi potansiyel bir hammadde kaynağı olmasına rağmen, her yıl binlerce ton atık, lif uzunluğu dağılımı, incelik ve mukavemet özelliklerindeki heterojen yapı nedeniyle doğrudan yüksek kaliteli iplik üretiminde kullanılamamaktadır. Bu çalışmada, söz konusu atık elyafın open-end rotor eğirme teknolojisi kullanılarak hacimli hav ipliğine dönüştürülmesi üzerine kapsamlı bir proses optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, Ne 16/1 %10-50 arasında geri dönüştürülmüş pamuk karışımları kullanılarak elyaf hazırlama aşamasında açma- temizleme yoğunluğu, besleme hızı ve rotor devri gibi kritik parametreler sistematik olarak optimize edilmiş; elde edilen iplikler, düzgünsüzlük (%CVm), ince-kalın yer ve neps içeriği (IPI/km), tüylülük indeksi (H%), kopma mukavemeti (Rkm) ve kopma uzaması (%) gibi kritik performans parametreleri açısından Ne 16/1 %100 pamuk ipliği ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, belirlenen optimum parametre kombinasyonlarında geri dönüştürülmüş elyafın, mukavemet ve yüzey karakteristikleri bakımından endüstriyel kullanım standardını karşılayabildiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, atık yönetiminde döngüsel ekonomi ilkelerini destekleyerek ekonomik ve çevresel faydanın yanı sıra sürdürülebilir bir üretim modeli sunmaktadır.

Keywords

References

  1. 1. Biyada S., Urbonavičius J.,(2025), Circularity in textile waste: Challenges and pathways to sustainability, Cleaner Engineering and Technology, Volume 24, 100905.
  2. 2. Andini, E., Bhalode, P., Gantert, E., Sadula, S., & Vlachos, D. G. (2024). Chemical recycling of mixed textile waste. Science advances, 10(27), eado6827. https://doi.org/10.1126/sciadv.ado6827.
  3. 3. S. Uyanık and T. Kaya Nacarkahya, “Evaluation of the Bursting Strength and Pilling Properties of Knitted Fabrics Produced from Recycled Yarns with Cotton Hard Waste,” Journal of Testing and Evaluation 52, no. 5 (September/October 2024): 2936–2948. https://doi.org/10.1520/JTE20230376
  4. 4. Alp, G., Yıldırım, N., Kertmen, M., & Türksoy, H. G. (2023). Investigation of performance properties of denim fabrics produced from recycled cotton blended yarns. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 25(74), 275–285. https://doi.org/10.21205/deufmd.2023257402
  5. 5. Yavaşcaoğlu, A. (2012). Tekstil Katı Atıkları, Katı Atık Oluşumunun Azaltılması Ve Geri Kazanımı. Mesleki Bilimler Dergisi (Mbd), 1(2), 137-148.
  6. 6. UNCCD. (2018). Thirsty for fashion: The impact of cotton on water resources. United Nations Convention to Combat Desertification. https://catalogue.unccd.int/1352_thirsty-for-fashion-soil-association-report.pdf
  7. 7. Leal Filho, W., Perry, P., Heim, H., Dinis, M. A. P., Moda, H., Ebhuoma, E., & Paço, A. (2022). An overview of the contribution of the textiles sector to climate change. Frontiers in Environmental Science, 10, Article 973102. https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.973102
  8. 8. Textile Exchange. (2025). Materials Market Report.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Yarn Technology

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 31, 2026

Submission Date

September 25, 2025

Acceptance Date

March 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 33 Number: 141

APA
Okyay, N., Işık, F., & Küpe, Z. (2026). PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ. Tekstil Ve Mühendis, 33(141), 2-8. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1790542
AMA
1.Okyay N, Işık F, Küpe Z. PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ. Tekstil ve Mühendis. 2026;33(141):2-8. doi:10.7216/teksmuh.1790542
Chicago
Okyay, Neslihan, Fatih Işık, and Zehra Küpe. 2026. “PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ”. Tekstil Ve Mühendis 33 (141): 2-8. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1790542.
EndNote
Okyay N, Işık F, Küpe Z (March 1, 2026) PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ. Tekstil ve Mühendis 33 141 2–8.
IEEE
[1]N. Okyay, F. Işık, and Z. Küpe, “PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ”, Tekstil ve Mühendis, vol. 33, no. 141, pp. 2–8, Mar. 2026, doi: 10.7216/teksmuh.1790542.
ISNAD
Okyay, Neslihan - Işık, Fatih - Küpe, Zehra. “PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ”. Tekstil ve Mühendis 33/141 (March 1, 2026): 2-8. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1790542.
JAMA
1.Okyay N, Işık F, Küpe Z. PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ. Tekstil ve Mühendis. 2026;33:2–8.
MLA
Okyay, Neslihan, et al. “PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ”. Tekstil Ve Mühendis, vol. 33, no. 141, Mar. 2026, pp. 2-8, doi:10.7216/teksmuh.1790542.
Vancouver
1.Neslihan Okyay, Fatih Işık, Zehra Küpe. PAMUK ELYAFININ GERİ DÖNÜŞÜMÜ: OPEN-END EĞİRME İLE SÜRDÜRÜLEBİLİR HAV İPLİĞİ ÜRETİMİ. Tekstil ve Mühendis. 2026 Mar. 1;33(141):2-8. doi:10.7216/teksmuh.1790542