The use of the human figure as an ornamental element is less frequent and limited than the geometric, vegetable and animal motifs. The main reason is the false belief that in the Quran, there is a proscription of depiction and it does not allow the human figure to be used as an element of representation in painting, sculpture or architecture. In Islam, there are no expressions indicating the proscription of the depiction of the human figures in the verses and in the hadiths. We see many examples of the use of the human figures in civil architecture and plastic arts in Early Islamic Art. Although Islam does not explicitly prohibit the depiction of the human figure, such a concept has emerged later. In pre-Islamic and post-Islamic Turkish art, the depiction of the human figures is seen as a decoration on structures such as imarets, tombs, madrasahs, tekkes and old Turkish hospitals by using materials such as stone, wood, metal etc. Even though they have the traces of the pre-Islamic belief systems, the examples where figurative depictions have been applied after accepting Islam gradually decreased and geometrical and floral motifs gained importance. In this article, aniconism is studied and the examples of the human figures that are used more rarely than those of geometric and foliage patterns in Anatolia are emphasized. On the basis of written sources, the iconographic analysis and decoration of figurative depictions are examined.
İnsan figürünün birsüsleme unsuru olarak kullanımı, geometrik, bitkisel ve hayvan motifine göredaha seyrek ve kısıtlıdır. Başlıca sebebi ise, Kuran-ı Kerim’de tasvir yasağıolduğu, insan figürünün resim, heykel ya da mimaride bezeme unsuru olarak kullanılmasınaizin vermediği konusunda yanlış inanıştır. İslamiyet’te gerek ayetlerde gereksehadislerde insan figür yasağını belirten herhangi bir ibare yoktur. Erken İslamSanatında sivil mimaride ve plastik sanatlarda insan figürünün kullanıldığı pekçok örnek görüyoruz. İslamiyet’te tasviryasağı olmadığı halde, daha sonra böyle bir kavram ortaya çıkmıştır. İslamiyetöncesi ve İslamiyet sonrası Türk Sanatında insan tasviri, taş, ahşap, maden vb.malzemeler kullanılarak, imaret, türbe, medrese, tekke, bimarhane, gibi yapılarüzerine bezeme olarak karşımıza çıkmaktadır. Her ne kadar İslamiyet öncesi inançsistemlerinin izlerini taşısalar bile, İslamiyet’i kabul ettikten sonra figürlütasvirlerin uygulandığı örnekler gitgide azalarak geometrik ve bitkiselmotifler ağırlık kazanmıştır. Bu makalede tasvir yasağı konusu incelenerek,Anadolu’da geometrik ve bitkisel süslemeye nazaran daha nadir olarak kullanılaninsan figürünün uygulandığı örnekler üzerinde durulmuştur. Yazılı kaynaklardanyola çıkılarak incelenen figürlü tasvirlerin bezeme unsuru ve ikonografikçözümlenmesi incelenmiştir.