Anadolu’dan gelen mânâ önderleri yoluyla Balkanlarda gerçekleşen manevî dönüşüm, Batı ve Doğu’nun engin tarihsel ve kültürel mirasını birbirine bağlayan derin bir idrakin de göstergesidir. Tarihle alakala risaleler ve menâkıblardan söz konusu dönüşümün Anadolu’dan gelip yerleşenlerin kimi uzak bölgelerde kendi topluluklarını kurmalarına ve kendi düsturlarında içkin olan hikmetin bir süreği olarak kendi ritüellerini icra etmeye sevk ettiği çıkarımında bulunulabilir. Bulgaristan’ın güneyinde yer alan müslüman toplulukların manevî kalkınmalarına katkıda bulunan mânâ önderlerinden biri de Elmalı Elmalu Baba’dır. Elmalı Baba’nın hayatına ilişkin sınırlı bir bilgiye karşın, Dergâhı sadece sûfîlerin bir araya geldikleri bir yer olmanın yanı sıra aynı yerde yer alan medrese ve cami ile birlikte Târîk-i Bektâşiyye müntesiplerinin dinî eğitimlerini sağlayan bir merkez işlevi de görmüştür. Makalede Güney Bulgaristan’da Bektâşiyye’nin yayılımına ilişkin kısa bir bilgi verilecektir. Ardından Momçilgrad’da yer alan Elmalı Baba Dergâhı tanıtılmaya çalışılacaktır. Daha sonra Elmalı Baba’yı orada bulunan müntesiplerin ihtiyaç ve hizmetlerini görme konusunda yetkilendiren vesikânın Türkçe transliterasyonu ve İngilizce çevirisi verilecektir.
The spiritual transformation in the Balkans through the efforts of the spiritual masters from Anatolia is also an indication of a profound realisation that bridges the vast historical and cultural heritage of the East and the West. It can be concluded from the historical treatises and the hagiographical accounts that the mentioned transformation led the new settlers of Anatolian origin to establish their own communities even in some remote areas and to practice their own rituals as a continuation of the wisdom innate in their rites. One of those spiritual masters who helped the spiritual well-being of the muslim community in the Southern Bulgaria is Elmali Elmalu Baba. Despite the limited information concerning Elmali Baba’s life, his Dargāh served not only as a sufi gathering place but also as a center that fulfilled the religious education for the followers of Bektāshī Order together with the madrasa and the mosque built within the same area. In this article, we will try to give a brief information on the dissemination of Bektāshī Order in the Southern Bulgaria. Then, we will introduce Elmali Baba Dargāh located in the Momchilgrad Province. Finally, we will give the Turkish transliteration and the English translation of the document that authorises Elmali Baba in fulfilling the needs and the service of the initiates thereof.