<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>tkid</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2822-2466</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Kültür Ocağı Vakfı</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                                                                                                                                                                        <article-title>“HÜSEYNİK’TEN ÇIKTIM ŞEHER YOLUNA”: HARPUT TÜRKÜSÜNDE YAŞAYAN TELGRAFÇI ÂKİF EFENDİ</article-title>
                                                                                                                                                                            </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-7592-6946</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Koçyiğit</surname>
                                    <given-names>Ömer</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>MARMARA UNIVERSITY</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20230717">
                    <day>07</day>
                    <month>17</month>
                    <year>2023</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>49</issue>
                                        <fpage>1</fpage>
                                        <lpage>22</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20230221">
                        <day>02</day>
                        <month>21</month>
                        <year>2023</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20230324">
                        <day>03</day>
                        <month>24</month>
                        <year>2023</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2022, The Journal of Turkish Cultural Studies</copyright-statement>
                    <copyright-year>2022</copyright-year>
                    <copyright-holder>The Journal of Turkish Cultural Studies</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                                                                                                                <abstract><p>Bu makale Elazığ-Harput yöresine ait Âkif türküsü veya daha bilinen adıyla Hüseynik türküsüyle ilgilidir. Güftesinde telgrafla ilgili ifadeler bulunan bu türkünün, Harput Telgrafhanesi’nde görev yapan Âkif isimli bir memurun ânî ölümü üzerine yakıldığı söylenmektedir. Türkünün muhtelif hikâyelerinde güftede geçen bazı isimlerin Âkif’le olan irtibatı söz konusudur. Sözlü kültürde var olan rivayetlerin doğru olup olmadığına odaklanan bu çalışma, Osmanlı kaynaklarından hareketle türkünün başkahramanı Âkif Efendi’yi, türküde geçen Ati Hanım ve Lütfi gibi isimleri araştırmakta; arşiv belgeleri, salnâmeler ve hatıratlar üzerinden hayatı hakkında fazla bilgi olmayan bir taşra memurunun yaşam öyküsünü gün yüzüne çıkarmaktadır. Türkünün hikâyesini tetkik ederek birtakım söylentileri düzeltip bazı bilgilere açıklık getiren bu makale, kültürel bir devamlılıkla günümüze taşınan türküler üzerinden mikro-tarih ve biyografi çalışmaları için bir örnek sunmayı hedeflemektedir.</p></abstract>
                                                                                                            
            
                                                                                                                                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                    
                                                <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="fr">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="de">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="ar">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                            <kwd-group xml:lang="ru">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                <kwd-group xml:lang="fa">
                                                    <kwd>Osmanlı Devleti</kwd>
                                                    <kwd>  Türkü</kwd>
                                                    <kwd>  Biyografi</kwd>
                                                    <kwd>  Telgraf</kwd>
                                                    <kwd>  Harput</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Kaynakları</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.MKT. (Dahiliye Mektubi Kalemi), nr: 1638/44, 5 Temmuz 1305 /17 Temmuz 1889).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.MKT., nr: 1751/108, 29 Zilhicce 1317 / 16 Ağustos 1890.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.MKT., nr: 1753/86, 5 Muharem 1308 / 21 Ağustos 1890.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.MKT., nr: 1760/51, 26 Muharrem 1308 / 11 Eylül 1890.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.SAİDd., nr: 54/215, 12 Cemaziyelahir 1312 / 11 Aralık 1894.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, DH.SAİDd. (Dahiliye Defterler), nr: 54/215, 12 Cemaziyelahir 1312 /11 Aralık 1894.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, İ..DH.. (İrade Dahiliye), nr: 1190/93130 (1), 13 Receb 1307 / 5 Mart 1890.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, İ..DH.., nr: 1190/93130 (4), 8 Muharrem 1308 / 24 Ağustos 1890.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, ŞD. (Şura-yı Devlet), nr: 939/47 (1), 14 Safer 1313 / 6 Ağustos 1895.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, ŞD., nr: 939/47 (2), 8 Temmuz 1311 / 20 Temmuz 1895.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Y..A...RES. (Yıldız Resmi Maruzat), nr: 48/44 (1), 4 Zilhicce 1306 / 1 Ağustos 1889.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Y..A...RES., nr: 48/44 (2), 2 Mayıs 1305 / 14 Mayıs 1889.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BOA, Y..A...RES., nr: 48/44 (3), 5 Temmuz 1305 / 17 Temmuz 1889.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Diğer Yayınlar</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">“Telgraf Nizamnâmesi”, Düstur, c. 2, Matbaa-i Amire, İstanbul 1290.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CAUNCE, Stephen, Sözlü Tarih ve Yerel Tarihçi, çev. Bilmez Bülent Can ve Alper Yalçınkaya, Tarih Vakfı Yurt yayınları, İstanbul 2001.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">HALAÇOĞLU, Ahmet, “Elazığ”, DİA, İstanbul 1994, X, 551-552.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">MEMİŞOĞLU, Fikret, Harput Ahengi, Matbaa Teknisyenleri Basımevi, İstanbul 1966.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZBARAN, Salih, Tarih, Tarihçi ve Toplum: Tarihin Çağrışımı Doğası Tarihçilik ve Tarih Öğretimi Üstüne Düşünceler, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1997.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÖZMEN, Serdar, Sâlnamelere Göre Ma‘mûretülazîz Vilayetinin İdari Yapısı (1881-1908), Fırat Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ 2009.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, c. 1, Diyarbekir Vilayet Matbaası, Diyarbekir 1302.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1287.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1288.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1290.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1291.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1292.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Diyarbekir, Diyarbekir Litografya Matbaası, Diyarbekir 1293.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1301.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1305.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1307.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1308.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1310.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1312.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Ma‘mûretülazîz, Ma‘mûretülazîz Vilayet Matbaası, 1325.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Salnâme-i Vilayet-i Trabzon, Trabzon Vilayeti Matbaası, Trabzon 1289.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SUNGUROĞLU, İshak, Harput Yollarında, c. 3, Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı, İstanbul 1961.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TAŞBİLEK, Şemsettin, Bize Harputlu Derler: Elazığ Müzik Kültürü, c. 2, Başarı Dergisi, Bursa 2012.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">THOMPSON, Paul, Geçmişin Sesi: Sözlü Tarih, çev. Şehnaz Layıkel, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1999.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref40">
                        <label>40</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YAPICI, Süleyman, Osmanlı Salnâmelerinde Harput (1869-1908), Eleskav Yayınları, Elazığ 2009.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref41">
                        <label>41</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YARMAN, Arsen, Palu-Harput 1878: Çarsancak, Çemişgezek, Çapakçur, Erzincan, Hizan ve Civar Bölgeler, c. 2, Derlem Yayınları, İstanbul 2010.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref42">
                        <label>42</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YUCASU, Ahmet Tevfik, Lokman Tasalı ve Harput Mûsikîsi, Fırat Üniversitesi Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ 2014.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref43">
                        <label>43</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İnternet Kaynakları</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref44">
                        <label>44</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">https://www.youtube.com/watch?v=AYjQ1Yc4YYc Erişim Tarihi: 05/02/2023</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
