Ekonomik büyüme ile çevresel bozulma arasındaki değiş–tokuş ilişkisi önemli bir araştırma konusudur. Bu konudaki tartışmalar kapsamında sıkça ele alınan ve mevcut yapıyla güçlü bir ilişki içerisinde olan bir diğer konu ise uluslararası ticarettir. Serbest ticaret savunucuları, ticaretin iş bölümü ve uzmanlaşmayı artırarak büyümeyi teşvik ettiğini savunurken, çevreciler ise çevresel kaynakların aşırı kullanılabileceği konusunda endişelidir. Nispeten yakın zamanlarda ele alınmaya başlanan gayrisafi yurt içi hasılanın karbon yoğunluğu (GSYH-KY) değişkeninin ilgili analizlerde kullanılabileceği düşünülebilir. Büyüme ve ticaretin karbon salınımı ile ilişkisi sıkça incelenmişken, birim büyüme başına karbon salınımını ölçen değişkenle yapacağımız analiz, konuyu verimlilik gibi farklı bir alana taşıyabilecektir. Buradan oluşan motivasyon ile çalışmamızın problemi GSYH-KY’nin, yeşil ticari açıklık ve ticari küreselleşme ile nedensel ilişkisinin araştırılmasıdır. Yirmi altı AB ülkesi ve Türkiye’nin 1995–2020 yıllarını kapsayan panel veri seti kullanılarak yapılan analizde, tüm değişkenlerin GSYH-KY ile karşılıklı bir nedensellik içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Böylece ilgili modellerde yapılacak regresyon analizlerinde bu değişkenin de kullanılabileceği istatistiksel olarak kanıtlanmış olmaktadır. Çalışma bu açıdan, alanda yapılacak akademik araştırmalara yeni bir perspektif kazandırmaktadır.
The trade–off between economic growth and environmental degradation constitutes a significant area of research. Within this context, international trade, related to the existing structure, frequently arises in related discussions. While proponents of free trade argue that it enhances global welfare by promoting specialization and division of labor, environmentalists express concerns regarding the potential overexploitation of natural resources. In this framework, the carbon intensity of gross domestic product (CIGDP) has recently been considered as a important variable in empirical analyses. Although the relationship between growth, trade, and carbon emissions has been extensively studied, analyzing carbon emissions per unit of economic growth introduces a productivity–oriented perspective. Motivated by this rationale, the present study investigates the causal relationship between CIGDP, green trade openness, and trade globalization. Using a panel dataset covering 26 EU countries and Türkiye from 1995 to 2020, the analysis identifies bidirectional causality among all variables. Thus, the statistical evidence confirms the relevance of including CIGDP in future regression models, offering a novel perspective for academic research in the field.
| Primary Language | Turkish |
|---|---|
| Subjects | Panel Data Analysis, Regional Development and Globalisation in International Economics, Green Economy |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | May 16, 2025 |
| Acceptance Date | July 18, 2025 |
| Publication Date | December 30, 2025 |
| Published in Issue | Year 2025 Volume: 14 Issue: 2 |