<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                                                <journal-id>tüba-ar</journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                            <issn pub-type="ppub">1301-8566</issn>
                                        <issn pub-type="epub">2667-5005</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Türkiye Bilimler Akademisi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.22520/tubaar2022.30.006</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Archaeology</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Arkeoloji</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>VAN MÜZESİ’NDE BULUNAN İSLAMİ DÖNEM SIRLI SERAMİKLERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME</article-title>
                                                                                                                                                                                                <trans-title-group xml:lang="en">
                                    <trans-title>AN EVALUATION ON THE ISLAMIC PERIOD GLAZED CERAMICS IN THE VAN MUSEUM</trans-title>
                                </trans-title-group>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-1354-8983</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Baş</surname>
                                    <given-names>Gülsen</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0003-4986-7281</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Yılmaz</surname>
                                    <given-names>Güler</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20220630">
                    <day>06</day>
                    <month>30</month>
                    <year>2022</year>
                </pub-date>
                                        <volume>0</volume>
                                        <issue>30</issue>
                                        <fpage>117</fpage>
                                        <lpage>142</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20220329">
                        <day>03</day>
                        <month>29</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20220523">
                        <day>05</day>
                        <month>23</month>
                        <year>2022</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 1998, Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology</copyright-statement>
                    <copyright-year>1998</copyright-year>
                    <copyright-holder>Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Bu çalışmada Van Müzesi’nde bulunan İslami döneme ait tek renk sırlı, sgraffito ve sıraltı bezeme tekniğinde üretilmiş; kâse, tabak, çanak, tepsi, hokka, ilaç kabı (alberallo), küp ve testiler ele alınmıştır. İncelenen eserler içerisinde çok az örnek Van Kalesi ve Eski Van Şehri kazılarında gün ışığına çıkartılmıştır. Seramiklerin büyük bir bölümü ise satın alma ve hibe yoluyla müzeye kazandırılmıştır. Selçuklu, Beylikler, Osmanlı, Safevi ve Kaçar dönemlerine ait olan eserler; malzeme, teknik, form ve bezeme nitelikleri bakımından incelenerek, dönemler arasındaki benzerlik ve farklılıklar üzerinde durulmuştur. Tekniklerine göre gruplandırılan seramikler; hamur, form ve süsleme özelliklerine göre değerlendirilerek bir tarihlendirme önerisinde bulunulmuştur. İncelenen kapların ait oldukları dönemlerin üslupsal çizgilerine yakın özellikler sergilediği gözlenmektedir. Tek renk sırlı kaplardan hokkalar ve ilaç kaplarının 12.-13. yüzyıla; kâse, küp, tepsi ve testilerin ise 17.yüzyıldan 20. yüzyıla kadar süreklilik gösteren bir üslupsal görünüme sahip oldukları düşünülmektedir. Sgraffito tekniğindeki seramiklerin 13.-14. yüzyıla, sıraltı bezeme örneklerin ise 15.-20. yüzyıl zaman aralığına tarihlendirilebilecek bazı niteliklere sahip olduğu gözlemlenmiştir.</p></abstract>
                                                                                                                                    <trans-abstract xml:lang="en">
                            <p>AbstractIn this study, bowl, plate, bowls, tray, inkwells, medicine containers (albarello), jar and jugs produced with monochromatic glazed, sgraffito and underglaze decoration techniques belonging to the Islamic period in the Van Museum are discussed. Very few examples among the works examined were unearthed during the excavations of Van Castle and the Old City of Van. A large part of the ceramics was brought to the museum through purchases and grants. The works belonging to the Seljuk, Principalities, Ottoman, Safavid and Qajar periods were examined in terms of material, technique, form and decoration, and the similarities and differences between the periods were emphasized. The ceramics grouped according to their techniques were evaluated according to their dough, form and ornamental characteristics and a dating proposal was made. It is observed that the examined containers exhibit features close to the stylistic lines of the periods they belong to, with their qualities. It is thought that inkwells and medicine containers from monochrome glazed containers have a stylistic appearance from the 12th-13th century, while bowls, jars, trays and jugs have a continuous stylistic appearance from the 17th to the 20th centuries. It has been observed that the ceramics in the Sgraffito technique have some characteristics that can be dated to the 13th-14th century, and the underglaze decoration samples to the 15-20th century.</p></trans-abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Van Müzesi</kwd>
                                                    <kwd>  Seramik</kwd>
                                                    <kwd>  Selçuklu</kwd>
                                                    <kwd>  Osmanlı</kwd>
                                                    <kwd>  Kaçar</kwd>
                                                    <kwd>  Safevi</kwd>
                                                    <kwd>  İlaç</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                        
                                                                            <kwd-group xml:lang="en">
                                                    <kwd>Van Museum</kwd>
                                                    <kwd>  Ceramics</kwd>
                                                    <kwd>  Seljuk</kwd>
                                                    <kwd>  Ottoman</kwd>
                                                    <kwd>  Qajar</kwd>
                                                    <kwd>  Safavid</kwd>
                                                    <kwd>  Medicine Container</kwd>
                                            </kwd-group>
                                                                                                            </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">AKGÜN (KARAMAĞARALI), N. 1991.
“Ahlat Seramikleri”, 9. Milletlerarası Türk Sanatları Kongresi, 1. Cilt, İstanbul, 35-46.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ATASOY, N/ RABY J. 1989.
İznik Seramikleri, Alexandrıa Press, London.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ALTUN A/ CARSWELL J/ ÖNEY G. 1991.
 Sadberk Hanım Müzesi Türk Çini ve Seramikleri. Seçil Ofset, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BAŞ, G. 2012.
Bitlis Kalesi Kazısı Sırlı Seramikleri (2004-2012),: Pegem Akademi Yay. Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BİLİCİ, S. 2006.
“Sırlı Seramik Sanatı”, Anadolu Selçukluları ve Beylikler Dönemi (Mimarlık ve Sanat), Cilt 2, Ankara, 513-524.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BULUT, L. 2007.
“Samsat Kazısı Buluntuları”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 173-197.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">BORAN, A./ KULAZ, M. 2000.
 “Eski Van Hüsrev Paşa Külliyesi Kazısından Çıkan Seramik Buluntular”, IV. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri, Van, 31-40.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CROWE, Y. 2007.
 “The Safavid Potter at the Crossroad of Styles”, Forthcoming in: Iran and the World in the Safavid Age. 1-10.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">CROWE, Y. 2008. 
“Safevi Seramik ve Çinileri”, Louvre Koleksiyonlarından Başyapıtlarla İslam sanatının 3 Başkenti: İstanbul, İsfahan, Delhi. Kitap Yayınevi, İstanbul, 75-79.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇAĞRICI, M. 1997.
“Hasene”, TDV İslam Ansiklopedisi, 16. Cilt, 376-377.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇEKEN, M. 2005.
 “Hasankeyf (1991, 2001-2003 Yılı) Kazı Buluntusu Fırın ve Atölyeleri ile Seramik Malzemeleri”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇEKEN, M. 2007.
“Kubad Abad Sarayı Kazısı Selçuklu Seramikleri”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 111-119.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇOBANOĞLU, A./ DENKNALBANT ÇOBANOĞLU A./ KONYAR, H. B. 2016.
&quot;Eski Van Şehri Kazı Alanında Bulunan Keramikler ve Çiniler,&quot; XX. Uluslararası Ortaçağ	ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu, Sakarya, Türkiye, 138-159.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇORAKLI, B. 2011.
 “Çini ve Seramiklerde İnsan Yüzlü Güneş”, Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu 20-22 Ekim 2021, Konya, 80-85.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇORUHLU, Y. 2002.
Türk Mitolojisinin Anahatları, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">ÇORUHLU, Y. 2007.
“Timurlu Çini ve Keramik Sanatında Hayvan Figürleri”, Emir Timur ve Mirası Uluslararası Sempozyumu, 271-306.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">DOĞER, L. 2008.
 “İzmir Agorası Kazılarından 17.-19. Yüzyıl Seramik Buluntuları Üzerine Bazı Gözlemler”, Sanat Tarihi Dergisi, XVII/I, 23-54.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FEHÉRVARİ, G. 2000. 
Ceramics of the Islamıc World in the Tareq Rajab Museum, New York, London.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FINDIK ÖZKUL, N. 2001.
İznik Roma Tiyatrosu Kazı Buluntuları (1980-1992) Arasındaki Osmanlı Seramikleri, T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">FINDIK ÖZKUL, N. 2008.
Hasankeyf Seramikleri (2004-2006), Çardaş. Ankara.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜRHAN GÖK, S. 2007.
Akşehir Taş Medrese Müzesi’ndeki Türk Dönemi Seramikleri (2000 2001 Anıt Meydan’da Yapılan Kurtarma Kazısı Seramikleri (Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi), İzmir.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GÜRHAN GÖK, S. 2008.
“Beylikler Dönemine ’ne Ait Sgraffito Teknikli ve Tek Renk Sırlı Kaplar (Manisa Gülgün Hatun Hamamı Buluntuları)”, Sanat Tarihi Dergisi, XVII/2, 59-83.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">GOLOMBEK L./ MASON B. R./ PROCTOR P. 2001.
“Safavid Potters’ Marks and the Question of Provenance”, Iran, Vol. 39, 207-236.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KARAMAĞARALI, B./ YAZAR, T. 2007.
“Ani Kazısı Buluntuları”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 120-131.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KARAMAĞARALI, N. 2007.
“Ahlat Sırlı Seramikleri”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 135-153.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KONYAR, E. 2012.
 “Van-Tuşpa Aşağı Yerleşmesi Van Kalesi Höyüğü Kazıları”, 33. Kazı Sonuçları Toplantısı, 3. Cilt, 409-428.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KONYAR, E./ AVCI, C. 2015.
“Eski Van Şehri Kalesi ve Höyüğü Kazıları 2013 Çalışmaları”, 36. Kazı Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 265-286.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KONYAR, E, vd., 2016.
“Eski Van Şehri, Kalesi ve Höyüğü 2014 Yılı Kazı Çalışmaları”, 37. Kazı Sonuçları Toplantısı, 2. Cilt, 573-590.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref29">
                        <label>29</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">KONYAR, E. 2018.
Yüksek Yaylanın Başkenti Van-Tuşpa, Homer Kitapevi, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref30">
                        <label>30</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">LANE, A. 1938.
“Medieval Finds at Al Mina in North Syria”, Archaeologıa, LXXXVI, 19-78.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref31">
                        <label>31</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">REDFORD, S. 1995.
“Medieval Ceramics From Samsat, Turkey”, Archéologie Islamique, 5, 55-80.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref32">
                        <label>32</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TARHAN, T. 1988.
“Van Kalesi ve Eski Van Şehri Kazıları 1987”, X. Kazı Sonuçları Toplantısı, 369-428.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref33">
                        <label>33</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TARHAN, T. M./ SEVİN, V. 1990.
 “Van Kalesi ve Eski Van Şehri Kazıları-1988”, XI. Kazı Sonuçları Toplantısı I, Ankara, 355-375.
 
TARHAN, T. M./ SEVİN, V. 1993.
“Van Kalesi ve Eski Van Şehri Kazıları 1990 Yılı Çalışmaları”, Belleten, 220, LVII, 843-861.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref34">
                        <label>34</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">TURAN, O. 2001.
Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi, Ötüken, İstanbul.
TURAN, H., “Şîr ü Hûrşîd Tasvirinin Kökeni ve İçeriğine Dair Düşünceler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 10,  Sayı: 51, Ağustos 2017, 445-475.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref35">
                        <label>35</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">RİİS, P.J./ POULSEN V. 1957.
Hama Fouılles Et Recherches De La Fondatıon Carlsberg 1931-1938, Fondatıon Carlsberg,  Copenhague.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref36">
                        <label>36</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">SCHIMMEL A. 2011.
Sayıların Gizemi, Çev. Mustafa Küpüşoğlu, Kabalcı Yayınevi, İstanbul.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref37">
                        <label>37</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YILMAZ, G. 2010.
“Edirne Zindanaltı Kurtarma Kazılarında Bulunan Erken Osmanlı Seramikleri- II”, Türk Arkeoloji ve Etnografya Dergisi, Sayı 10, 39-55.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref38">
                        <label>38</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YILMAZ, G. 2012.
Edirne Müzesi Osmanlı Seramikleri Zindanaltı Buluntuları, Edirne.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref39">
                        <label>39</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">YILMAZ, G. 2016. 
Urmiye Müzesi&#039;nde Bulunan İslam Dönemine Ait Sırlı Seramikler (Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitü, Yayımlanmamış Doktora Tezi).</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
