<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2651-5180</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Kaşgarlı Mahmut Uygur-Çin Uygulama ve Araştırma Merkezi</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id pub-id-type="doi">10.59182/tudad.1586362</article-id>
                                                                <article-categories>
                                            <subj-group  xml:lang="en">
                                                            <subject>Modern Turkic Languages and Literatures (Other)</subject>
                                                            <subject>Turkish Language and Literature (Other)</subject>
                                                    </subj-group>
                                            <subj-group  xml:lang="tr">
                                                            <subject>Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer)</subject>
                                                            <subject>Türk Dili ve Edebiyatı (Diğer)</subject>
                                                    </subj-group>
                                    </article-categories>
                                                                                                                                                        <title-group>
                                                                                                                        <article-title>UYGUR TÜRKLERİNDE MUTFAK KÜLTÜRÜ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                <name>
                                    <surname>Kasım</surname>
                                    <given-names>Remziye</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>NİĞDE ÖMER HALİSDEMİR ÜNİVERSİTESİ</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20241231">
                    <day>12</day>
                    <month>31</month>
                    <year>2024</year>
                </pub-date>
                                                    <issue>ÖZEL SAYI</issue>
                                        <fpage>51</fpage>
                                        <lpage>78</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20241115">
                        <day>11</day>
                        <month>15</month>
                        <year>2024</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20241230">
                        <day>12</day>
                        <month>30</month>
                        <year>2024</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2018, Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2018</copyright-year>
                    <copyright-holder>Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>Geniş coğrafyalara hükmetmiş olan Türk milleti, asırlar boyunca varlığını sürdürmüş ve sürdürmekte olan bir millettir. Kendilerine has bir yaşam şekli ve köklü bir kültür geleneği vardır. Böyle bir millet için yapmış olduğu sık göçler dolayısıyla her ne kadar “göçebe bir toplum” ifadesi kullanılsa da görüşümüzce çokta etik değildir. Onlar, farklı coğrafyalara yapmış olduğu göçlerle karşılaştığı toplumlardan etkilenmiş ve etkilemiş kültür şeklini daha geniş alanlarda yaşatmıştır. Biz bu çalışmada Türklerin ana yurdu olan Doğu Türkistan bölgesinin yani Uygur Türklerinin mutfak kültürünün köklerine inip geniş bir coğrafyada nasıl yaşatıldığını sunmayı amaçladık. Çalışmanın oluşum aşamasında sırasıyla üzerinde durulmuş olan konular şu şekildedir; Uygur mutfak kültüründe sofra düzeni ve sofra adabı, Uygurlarda sabah, öğlen ve akşam yemeği kültürü, Mutfak kültürünün yaşam sürecini oluşturan geçiş dönemlerindeki yeri yani doğum, düğün, ölüm gibi geçiş dönemlerinde uygulanan mutfak kültürü ve mutfak kültürünün dini ritüeller açısından yeri başlıklarıyla Uygur mutfak kültürünün yaşam içerisinde nasıl uygulandığı üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ileriki aşamalarında Uygur mutfağında yer alan belli başlı yemekler tüm detaylarıyla alt başlıklar şeklinde verilmiş tek tek görseller eşliğinde açıklanmıştır.</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Uygur Türklerinde Mutfak Kültürü</kwd>
                                                    <kwd>  Sofra Düzeni ve Sofra Adabı</kwd>
                                                    <kwd>  Yemek Öğünleri</kwd>
                                                    <kwd>  Geçiş Dönemleri</kwd>
                                                    <kwd>  Dini Ritüellerde Yemek Kültürü</kwd>
                                                    <kwd>  Yemek Çeşitleri</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                    <funding-group specific-use="FundRef">
                    <award-group>
                                                    <funding-source>
                                <named-content content-type="funder_name">yok</named-content>
                            </funding-source>
                                                                    </award-group>
                </funding-group>
                                </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Abudukelimı, B. (2006). Uygur Türklerinin dinî inanışları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bingöl, R. (2017). 6000-yıllık tarih: Uygur mutfağı. https://www.aksam.com.tr/pazar/6000-yillik-tarih-uygur-mutfagi/haber597570 (Erişim Tarihi: 02.07.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Bulut, M. (2017). Geçiş ritüellerinden doğum: sağaltım yolları. Journal of Turkish Studies, 12(21), 21-132.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Ersoy, Y. (2020). Türk mutfak kültürü. Türk Tarihi ve Kültür Araştırmaları. https://www.altayli.net/turk-mutfak-kulturu.html#_edn15 (Erişim Tarihi: 12.11.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2005). Geleneksel Doğu Türkistan Uygur mutfak kültürü. Mart Matbaacılık.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: Doğu Türkistan Uygur mutfağında çaylar. 
https://www.youtube.com/watch?v=MWeNMxyyK4w&amp;t=139s (Erişim Tarihi: 22.02.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: Doğu Türkistan Uygur mutfağında muhteşem “Cermen”. https://www.youtube.com/watch?v=TJGJhcDglRE (Erişim Tarihi: 05.08.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: Doğu Türkistan Uygur mutfağında buhar katmeri (Yutağza). https://www.youtube.com/watch?v=LT1Fv5BrKY8 (Erişim Tarihi: 16.08.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: şifa deposu yonca mantısı “Kök Çoççüre”. https://www.youtube.com/watch?v=fT-YhfXH8OI (Erişim Tarihi: 15.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: şifalı sütlü çay. https://www.youtube.com/watch?v=ufqsjy_s7to&amp;t=3s (Erişim Tarihi: 01.02.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Göktürk, N. (2022). Doğu Türkistan Uygur mutfağı: yomdan (çağla ile mısır unu çorbası). https://www.youtube.com/watch?v=3cBqnkhGdZ8 (Erişim Tarihi: 05.08.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Gönel Sönmez, T. (2016). Geleneksel bayramların halk hayatındaki rolü. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2016(7), 143-147.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Has Hacib, Y. (2000). Kutadgu Bilig. Romanlaştıran: Yarmuhammet Tahir Tuğluk. Xinjiang Üniversitesi Yayınları.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref14">
                        <label>14</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">İlban, M, vd. (2021). Türkistan’dan günümüze Türk mutfak kültürünün gelişimi: geleneksel Türk mutfağının günümüz yeme-içme alışkanlıklarındaki yeri. Türk Dünyası Araştırmaları. 127(251), 269-288.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref15">
                        <label>15</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kasım, M. (2020). Türkistan’daki Türk medeniyetinin yükselmesi ve düşüşü üzerine. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (48), 132-152.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref16">
                        <label>16</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kaşgarlı, S. M. (2022). Uygur Türklerinde düğün koşakları. http://www.gokbayrak.com/dergi-sayfalari/714 Gökbayrak (Erişim Tarihi: 03.04.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref17">
                        <label>17</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kocasavaş, Y. (2016). Eski Türklerde yas ve ölü gömme âdetleri. Türkler, (3), 67-75.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref18">
                        <label>18</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öger, A. (2012). Uygur Türklerinin doğum âdetleri. Turkish Studies-International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic,  7(1), 1679-1694.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref19">
                        <label>19</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Öger, A. ve İnayet, A. (2013).  Uygur Türklerinde Ölüm ile İlgili İnanış ve Adetler. Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi, 1(2) 2013, 49-64.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref20">
                        <label>20</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Özdemir, A. (2024). Kahvaltı nedir? https://www.academia.edu/51516499/Kahvalt%C4%B1_Nedir (Erişim Tarihi: 05.11.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref21">
                        <label>21</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Saka, E. (2009). Uygur Mutfak kültürü ve yemekleri. Eser Saka Yayınevi.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref22">
                        <label>22</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Şahin, A. (2022). Uygur Mutfağı. https://m.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/adnan-sahin/627021.aspx (Erişim Tarihi: 15.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref23">
                        <label>23</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Tanay, Y. (2018). Uygurların gelenek ve görenekleri. https://www.tahtapod.com/tarih/uygurlarin-gelenek-ve-goerenekleri (Erişim Tarihi: 05.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref24">
                        <label>24</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Turan, A. (1982). Uygur Türklerinde yeme usulü ve yemek araçları. Erciyes Dergisi, (48), 1-15.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref25">
                        <label>25</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Mide Mühendisi. (2019). Türkistan pilavı nedir? https://midemuhendisi.blog/turkistan-pilavi-nedir/ (Erişim Tarihi: 08.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref26">
                        <label>26</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">China Radio International. (2013). Uygurların düğün gelenekleri. https://turkish.cri.cn/794/2013/07/01/1s149795.htm (Erişim Tarihi: 17.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref27">
                        <label>27</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kahvaltı saati. (2017). Kahvaltının Tarihi Geçmişi.https://www.kahvaltisaati.com/kahvaltinin-tarihi-gecmisi. (Erişim Tarihi: 24.10.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref28">
                        <label>28</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">Kayseri Haber. (2017). Orta Asya ekmeği nan’a ilgi. https://www.kayserihaber.com.tr/haber/orta-asya-ekmegi-nana-ilgi-29885.html (Erişim Tarihi: 08.09.2024).</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
