<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD v1.4 20241031//EN"
        "https://jats.nlm.nih.gov/publishing/1.4/JATS-journalpublishing1-4.dtd">
<article  article-type="research-article"        dtd-version="1.4">
            <front>

                <journal-meta>
                                    <journal-id></journal-id>
            <journal-title-group>
                                                                                    <journal-title>Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</journal-title>
            </journal-title-group>
                                        <issn pub-type="epub">2651-5180</issn>
                                                                                            <publisher>
                    <publisher-name>Nigde Omer Halisdemir University</publisher-name>
                </publisher>
                    </journal-meta>
                <article-meta>
                                        <article-id/>
                                                                                                                                                                                            <title-group>
                                                                                                                        <article-title>AFGANİSTAN ÖZBEKÇESİNDE AKRABALIK TERİMLERİ</article-title>
                                                                                                    </title-group>
            
                                                    <contrib-group content-type="authors">
                                                                        <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-0914-6028</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Hamdard</surname>
                                    <given-names>Hasamuddin</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Takhar Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                    <contrib contrib-type="author">
                                                                    <contrib-id contrib-id-type="orcid">
                                        https://orcid.org/0000-0002-9869-8210</contrib-id>
                                                                <name>
                                    <surname>Khalidbek</surname>
                                    <given-names>Abdullatif</given-names>
                                </name>
                                                                    <aff>Takhar Üniversitesi</aff>
                                                            </contrib>
                                                                                </contrib-group>
                        
                                        <pub-date pub-type="pub" iso-8601-date="20210209">
                    <day>02</day>
                    <month>09</month>
                    <year>2021</year>
                </pub-date>
                                        <volume>4</volume>
                                        <issue>1</issue>
                                        <fpage>29</fpage>
                                        <lpage>38</lpage>
                        
                        <history>
                                    <date date-type="received" iso-8601-date="20210116">
                        <day>01</day>
                        <month>16</month>
                        <year>2021</year>
                    </date>
                                                    <date date-type="accepted" iso-8601-date="20210209">
                        <day>02</day>
                        <month>09</month>
                        <year>2021</year>
                    </date>
                            </history>
                                        <permissions>
                    <copyright-statement>Copyright © 2018, Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</copyright-statement>
                    <copyright-year>2018</copyright-year>
                    <copyright-holder>Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi</copyright-holder>
                </permissions>
            
                                                                                                <abstract><p>خلاصهعمومي اوُله¬راق قره¬لگنده، تۈرکلر اراسیده عایله، بغایت اهمیتگه اېگه بوُلگنلیگی کۉریلماقده-دیر. شو اوچون بو اهمیت، تۈرک بوُیلریده عایله و عایله سببلی سانسیز و تۈزوملی شکلده قرینداشلیک اتمه¬لری¬نینگ اوُرته¬گه چیقیشیگه دلیل بوُلگندیر. تۉرک اوروغلریده قرینداشلیک اتمه¬لری بۈیۈک بیر بایلیک کۉرستماقده¬دیر. تۈرک تیللریگه بو اۉزه¬للیک کاراکتراستیک بیر اۉزه¬للیک¬دیر. اېنگ آزیده قوُشنی تیللر یعنی فارسچه، اُردوچه، روسچه، پشتونچه و تاجیکچه بیلن قیاسلنگنده بو اۉزه¬للیک اۉزینی آچیقچه نما بېرماقده¬دیر. تۉرکچه¬نینگ سۉز بایلیگیده قرینداشلیک اتمه¬لری، یقینلیک، حیوان، اوُتلر و انسان آتلری اساس سۉزلر اۉله¬راق قبول اېتیلماقده¬دیر. افغانستان اۉزبېکچه¬سی کۉچه و بازار تیلی بوُلیب قالگنلیگی اوچون و باشقه قرینداش تۈرک تیللریدن ایریلیب، اوُزاق بوُلگنلیگی سبب، همده قوُشنی خلقلر و تیللر تمانیدن کمسیتیلگنی، حتی که تاشلنگنلیگی دلیل، اۉنیب اۉسمه¬ی قالگنلیگی کۉرینماقده¬دیر. افغانستان اۉزبېکچه¬سیگه، ییللر بوُییچه هیچ بیر ادبي اثر یازیلمگنلیگی تثبیت بوُلدی. شونینگدېک کېیینگی ییللرده قوُشنی تیللر تاثیریده خصوصن فارسچه¬نینگ تاثیریده مرکب (اۉزبېکچه/فارسچه) قرینداشلیک اتمه¬لری¬نینگ وجودکه کېلیشی کۉریندی. بیراق ینه¬-ده هم بو تیل سۉزلاوچیلری کۉپگینه قرینداشلیک اتمه¬لرینی اسره¬ب قالیبدیلر. بو توُغریده افغانستان اۉزبېکچه¬سیده یازیلگن تۈرلی قیناقلر دقت بیلن تېکشیریلدی. و اوُقووچی¬نینگ فایده¬لی و قوُله¬ی قوللنیمی اوچون تثبیت اېتیلگن اتمه¬لر الفبا ترتیبیگه کیریتیلگندیر. کلیدي سۉزلر: افغانستان اۉزبېکچه¬سی، قرینداشلیک اتمه¬لری، تۈرک اوروغلر.AFGANİSTAN ÖZBEKÇESİNDE AKRABALIK TERİMLERİÖzetGenel olarak bakıldığında Türklerde aile sonsuz değere sahiptir. Bu nedenle Türk boylarında aile akrabalık aile akrabalık terimleri gelişmiştir. Türk boylarında akrabalık terimleri büyük bir zenginlik göstermektedir. Türk dillerinde bu özellik karakteristik bir özelliktir. En azından komşu dillerle (Farsça, Peştuca, Derice, Orduca, Rusça ve Tacikçe) kıyaslandığında bu özellik açıkça kendini göstermektedir. Türkçenin söz varlığında akrabalık terimleri, yakınlık, hayvan, bitki ve insan adları temel söz olarak kabul edilmektedir. Afganistan Özbekçesi yıllarca komşuların dillerinden etkilendiği için, hem de diğer akraba Türk lehçelerinden uzak kalması nedeniyle bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır. Senelerce hiçbir edebî eser yazılmamıştır. Özbekçe/Farsça akrabalık terimleri türetilmiştir.  Ama yine Afganistan Özbekleri bu dildeki akrabalık terimlerini şimdi de kullanmaktadır. Bu sebepler göz önüne alınarak farklı Özbekçe ve Farsça kaynaklar incelenmiştir ve çalışmamızda elde ettiğimiz akrabalık terimleri alfabetik sırayla yazılmıştır.Anahtar Sözcükler: Afganistan Özbekçesi, Akrabalık Terimleri, Türk Boyları</p></abstract>
                                                            
            
                                                            <kwd-group>
                                                    <kwd>Afganistan Özbekçesi</kwd>
                                                    <kwd>  Akrabalık Terimleri</kwd>
                                                    <kwd>  Türk Boyları</kwd>
                                            </kwd-group>
                            
                                                                                                                    <funding-group specific-use="FundRef">
                    <award-group>
                                                    <funding-source>
                                <named-content content-type="funder_name">Takhar Üniversitesi</named-content>
                            </funding-source>
                                                                    </award-group>
                </funding-group>
                                </article-meta>
    </front>
    <back>
                            <ref-list>
                                    <ref id="ref1">
                        <label>1</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">قیناقچه
ابراهیم، رحیم (1386). اۉزبېکی- دری سۉزلیگی. مزارشریف: ثقافت انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref2">
                        <label>2</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">استاجی، اعظم (1394). فارس تیلیده قرینداشلیک تېرمینلری¬نینگ تېکشیرووی. ایران: فردوسی بیلیم-یورتی مطبعه سی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref3">
                        <label>3</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">افغانستان بیلیملر آکادیمیسی (1386). پشتو تیلی قاموسی. کابل : دانش انتشاراتی</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref4">
                        <label>4</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">آلتای، نورالله (1386). اۉزبېک تیلی سۉزلیگی. مزار شریف: ثقافت انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref5">
                        <label>5</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">توتار، حسین (2007). قیرغیزلرده قرینداشلیک تېرمینالوژیسی و قرینداشلیک علاقه¬لری. حاجت تپه بیلیم¬یورتی. تۈرکیات ارشتیرمه¬لری مجله¬سی. 6. سان (کۉکلم)، ص. 155-171، تۈرکیه.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref6">
                        <label>6</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">دیلک، کاپلان قیران (2017). قزاق تۈرکچه¬سیده افاده لنگن قرینداشلیک  و یقینلیک تېرمینلری. اولوسلر اراسی تۈرکچه ادبیاتی کلتور- اۉرگتمه مجله¬سی، جلد، 6 شماره 2، ص. 847-864، تۈرکیه.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref7">
                        <label>7</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">سوآت، اونلو (2013). چغتای تۈرکچه سۉزلیگی. قونیه: اېگیتیم انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref8">
                        <label>8</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">شارق، بهرالدین (1398). اۉزبېکچه- فارسچه سۉزلیگی. کابل: شارق نشری.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref9">
                        <label>9</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">عمید، محمد حسن (1381). فارسچه سۉزلیگی. تهران: امیر کبیر انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref10">
                        <label>10</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">گولن¬سوی، تونجر(1973-1974) . آلتای تیللریده¬گی قرینداشلیک آتلری حقیده نوتلر. ت.د.آ.ی، بېللتن ت.د.ک.، انقره.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref11">
                        <label>11</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">معین، محمد (1386). فارسچه¬نینگ توُله سۉزلیگی. تهران: فردوس انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref12">
                        <label>12</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">هوسمی نژاد، محمد تقی (1385). انگلیسچه-فارسچه سۉزلیگی. تهران: استاندارد انتشاراتی.</mixed-citation>
                    </ref>
                                    <ref id="ref13">
                        <label>13</label>
                        <mixed-citation publication-type="journal">یارقین، شفیقه و محمد حلیم (1386). اۉزبېکچه-فارسچه سۉزلیگی. تهران: سخن مطبعه¬سی.</mixed-citation>
                    </ref>
                            </ref-list>
                    </back>
    </article>
