EN
TR
Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri
Abstract
Amaç: Bu çalışma, Tip 2 Diyabet yönetimini kolaylaştırma ve geliştirmede önemli olan bakım verenlerin bilgi ve farkındalık düzeyini
belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, 01.05.2018-31.10.2018 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı’na bağlı
sağlık hizmeti veren bir Devlet Hastane’sinin Dahiliye, Nöroloji, Kardiyoloji, Göğüs, Ortopedi Servislerinde tedavi görmekte olan Tip 2
Diyabet hastalarına bakım veren dahil edilme kriterlerini karşılayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 450 bireyle yürütülmüştür. Verilerin
toplanmasında araştırmacılar tarafından geliştirilen bakım verenlerin diyabete ilişkin bilgi durumu formu ve bakım verenlerin diyabete
ilişkin semptom ve öz yönetim uygulamaları farkındalık durumu formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı
istatistiksel metotları (sayı, yüzde) kullanılmıştır.
Bulgular: Bakım verenlerin diyabete ilişkin bilgi düzeyi oranları; diyabet risk faktörleri %16, diyabetin semptomları %16.3, diyabetin
tanı yöntemleri %31.4, diyabetin komplikasyonları %28, diyabetin tedavi yöntemleri %13.1, diyabetten korunma yolları %30.6, diyabette
yaşam tarzı değişiklikleri %20.7 ve diyabette yapılması gereken rutin kontrol bilgisi %19.3’dür. Bakım verenlerin diyabete ilişkin
semptom ve öz yönetim farkındalık durumların ilişkin; semptom farkındalık durumunda sık idrara çıkma durumu (%67.1), genel
bitkinlik, tükenmişlik durumu (%63.3), çok fazla sıvı içme isteği (%59.3), yemek öncesi sinirlilik, çabuk sinirlenme durumu (%50.2)
ve kilo verme durumu (%40.4) ilk sıralarda olduğu saptanmıştır. Bakım verenlerin diyabette öz yönetim farkındalık düzeyinde ilk üç
sırada; hastasının ilaçlarını düzenli kullanması (%65.6), hastasının evde kan şekeri bakması (%38.7) ve hastasının düzenli olarak kan
değerlerini kontrol ettirmesidir (%22.9).
Sonuç: Bakım verenlerin hastalığa ilişkin bilgi durumları ile bakım verenlerin diyabete ilişkin semptom ve öz yönetim uygulamaları
farkındalıkları oldukça düşük düzeydedir. Hastalığın tanı, tedavi, korunma, izlem gibi süreçlerin iyileştirilmesinde temel olan
farkındalığın ve bilgi düzeyinin artması için diyabetli birey-bakım verenin birlikte yer aldığı eğitim planlamalarının geliştirilmesi ve öz
yönetimde güçlük yaşadıkları konulara daha fazla odaklanılması önerilir.
Keywords
Supporting Institution
Destekleyen kurum yoktur.
References
- Referans1 Kalaça S. Türkiye Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Sıklığı Çalışması. Ankara, T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, 2013.
- Referans2 Pamungkas RA, Chamroonsawasdi K, Vatanasomboon P. A systematic review: family support integrated with diabetes self-Management among uncontrolled type II diabetes mellitus patients. Behav Sci (Basel). 2017;15;7(3).
- Referans3 Chen Q, Wang H, Wang Z, Zhao D, Cai Y. Exploring effects of self-management on glycemic controlusing a modified information-motivation-behavioral skills model in type 2 diabetes mellitus patients in Shanghai, China: A cross-sectional study. J. Diabets. 2018;10(9):734-743.
- Referans4 Crangle CA, Bradley C, Carlin PF, Esterhay RJ, Harper R, Kearney PM et al. Exploring patient information needs in type 2 diabetes: A cross sectional study of questions. PloS One. 2018; 13(11).
- Referans5 Davies AK, McGale N, Humphries SE, Hirani SP, Beaney KE, Bappa DA et al. Effectiveness of a self-management intervention with personalised genetic and lifestyle-related risk information on coronary heart disease and diabetes-related risk in type 2 diabetes (CoRDia): study protocol for a randomised controlled trial. Trials. 2015;16:547.
- Referans6 Reifegerste D, Hartleib S. Hypoglycemia-related in formation seeking among in formal caregivers of type 2 diabetes patients: Implications for health education. Journal of Clinical&Translational Endocrinology, 2016;4: 7–12.
- Referans7 Kabat-Zinn J. Mindfulness-based interventions in context: past, present, and future. Clin Psychol Sci Pract. 2003;10(2):144-156.
- Referans8 Özer Y. Farkında Mıyız? (Bilişsel Farkındalık İle Psikolojik İyi Oluşun İçrelleşmesi). Kesit Akademi Dergisi, 2017;7: 167-189.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 30, 2021
Submission Date
February 21, 2021
Acceptance Date
October 16, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 5 Number: 3
APA
Çiftçi, S., & Kutlutürkan, S. (2021). Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 5(3), 256-265. https://doi.org/10.25048/tudod.884502
AMA
1.Çiftçi S, Kutlutürkan S. Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri. Turk J Diab Obes. 2021;5(3):256-265. doi:10.25048/tudod.884502
Chicago
Çiftçi, Selin, and Sevinç Kutlutürkan. 2021. “Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi Ve Farkındalık Düzeyleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5 (3): 256-65. https://doi.org/10.25048/tudod.884502.
EndNote
Çiftçi S, Kutlutürkan S (December 1, 2021) Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5 3 256–265.
IEEE
[1]S. Çiftçi and S. Kutlutürkan, “Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri”, Turk J Diab Obes, vol. 5, no. 3, pp. 256–265, Dec. 2021, doi: 10.25048/tudod.884502.
ISNAD
Çiftçi, Selin - Kutlutürkan, Sevinç. “Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi Ve Farkındalık Düzeyleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 5/3 (December 1, 2021): 256-265. https://doi.org/10.25048/tudod.884502.
JAMA
1.Çiftçi S, Kutlutürkan S. Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri. Turk J Diab Obes. 2021;5:256–265.
MLA
Çiftçi, Selin, and Sevinç Kutlutürkan. “Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi Ve Farkındalık Düzeyleri”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, vol. 5, no. 3, Dec. 2021, pp. 256-65, doi:10.25048/tudod.884502.
Vancouver
1.Selin Çiftçi, Sevinç Kutlutürkan. Tip 2 Diyabetli Hastalara Bakım Verenlerin Diyabetle İlgili Bilgi ve Farkındalık Düzeyleri. Turk J Diab Obes. 2021 Dec. 1;5(3):256-65. doi:10.25048/tudod.884502
Cited By
Assessing psychometric properties of the Turkish version of the Diabetes Caregiver Activity and Support Scale (D-CASS)
Primary Care Diabetes
https://doi.org/10.1016/j.pcd.2023.11.006Tip 2 Diabetes Mellitus Tanılı Hastalarda Hastalığı Farkındalık ve Kabulüne Göre Mutluluk Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Turkish Journal of Diabetes and Obesity
https://doi.org/10.25048/tudod.1411309The Effect of Health Literacy Level of Caregivers of Individuals With Diabetes on Care Activities and Supportive Behaviours
Journal of Evaluation in Clinical Practice
https://doi.org/10.1111/jep.70000Tip 2 diabetes mellitus tanılı bireylerde tedaviye uyumun, sağlık okuryazarlığı ve aile desteği ile ilişkisi
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1648191