uhad Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2667-4173 2667-4173 Süleyman Fidan Turkish Folklore Türk Halk Bilimi ÖLÜME GÜLMEK: CUMHURİYET DÖNEMİ LATİN HARFLİ TÜRK MEZAR TAŞI YAZILARINDA MİZAH Abalı İsmail IĞDIR ÜNİVERSİTESİ 11 30 2019 2 3 110 124 07 26 2019 10 31 2019 Copyright © 2018, Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2018 Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi

Tarihsahnesinde kendine yer bulan tüm ulusların millî özelliklerini yansıtan bazısomut kültürel unsurları mevcuttur. Bunlardan biri de mezar taşlarıdır. Mezartaşları, bünyesinde barındırdığı motifler, semboller, damgalar, tarihî ve edebîdeğer taşıyan yazılarla ait olduğu toplumun düşünce yapısı, hayatı algılayıştarzı, kültürel unsurları, millî kimliği vb. ile ilgili eşsiz bilgiler ihtivaetmektedir. Taşıdığı kutsallık olgusu ve bunun getirdiği dokunulmazlıksayesinde eski dönemlerden günümüze dek varlığını büyük oranda koruyan mezartaşları, bugüne kadar birçok araştırmaya konu olmuş; ait olduğu milletingeçmişi, tarihi, sosyokültürel hayatı ve folkloru ile ilgili çeşitli bilgilerve fikirler sunmuştur. Bu çalışmada, toplumların millî özelliklerinden biriolan mizahın, mezar taşlarına yansıyıp yansımadığı probleminden hareketleTürkiye’de bulunan günümüz mezar taşlarındaki gülmeye neden olan mizahi yazılartespit edilip incelenmiştir.

 Mezar taşı yazıları Mizah Gülme Boyraz, Ş. (2003). Türkiye’de Mezar Taşı Sözleri, Ankara: Akçağ Yayınları. Feinberg, L. (2010). “Mizahın Sırrı”, (Çev: A. Çelik, F. Koçsoy), Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar-2, (Yay. Haz: Ö. Oğuz, S. Gürçayır), Ankara: Geleneksel Yayıncılık.Klein, A. (1999). Mizahın İyileştirici Gücü, (Çev: Sibel Karayusuf), İstanbul: Epsilon Yayınları. Morreal, J. (1997). Gülmeyi Ciddiye Almak, (Çev: Kubilay Aysener, Şenay Soyer), İstanbul: İris Yayınları. Ovies, A. G. (2006). “Literature, Humor and Death In Old American Cemeteries Gravestones On Death: Words On Life”, Revista de Estudos Nortamericanos, No: 11, 93-108. Öğüt Eker, G. (2014). İnsan Kültür Mizah-Türk Eğlence Endüstrisinde Tüketim Nesnesi Olarak Mizah, (2. Baskı), Ankara: Grafiker Yayınları. Örnek, S. V. (1971). Anadolu Folklorunda Ölüm, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. Öztürk, M. (2004). “Kur’an, Kitab-ı Mukaddes ve Sümer Mitolojiisnde Habil-Kabil Kıssası”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 4, S. 1, 147-64. Shavladze, T. (2015). “The Death and Humor Paradox”, The Ceration, Volume: 6, Issue: 1, (ss. yok). Şentürk, R. (2010). Gülme Teorileri, İstanbul: Rasyo Yayınları. Usta, Ç. (2009). Mizah Dilinin Gizemi, (2. Baskı), Ankara: Akçağ Yayınları. Veren, E. (2018). “Eski Türk Yazıtlarında ve Metinlerinde Mizah”, Köktürk Yazısının Okunuşunun 125. Yılında Orhun’dan Anadolu’ya Uluslararası Türkoloji Sempozyumu Bildiriler Kitabı Cilt: 2, İstanbul: Kesit Yayınları, 1478-1485.