Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi 2458-827X Alimcan İnayet YENİ UYGUR TÜRKÇESİNDE BENZERLİK İŞLEVLİ YAPIM EKLERİ Demirez Güneri Aysun 12 01 2017 10 14 21 08 01 2017 Copyright © 2013, 2013

Bir dilde veya lehçede benzetme görevi söz sanatlarıyla veya o dilin görevlikelime ve ekleriyle yapılır.Güney-Doğu Türk Lehçeleri grubuna mensup Yeni Uygur Türkçesinde diğerTürk lehçelerinde olduğu gibi benzerlik işlevli çok sayıda ek mevcuttur.Yapılan incelemelerde benzerlik işlevli eklerin dil bilgisi kitaplarındaçoğunlukla isimden isim yapan ekler arasında verilmiş olduğu, eklerden birkısmının belirtilmediği tespit edilmiştir. Uygur Türkçesinde benzerlik işlevlifiilden isim yapan ekler de bulunmaktadır. Benzerlik işlevli ekler arasındaEski Türkçeden bu yana bilinenlerin yanı sıra başka dillerden UygurTürkçesine girmiş olan ekler de yer almaktadır.Bu çalışmada Yeni Uygur Türkçesindeki benzerlik işlevli yapım ekleriincelenmiş ve sınıflandırılmıştır

 Yeni Uygur Türkçesi Benzerlik İşlevi Yapım Ekleri DENY J. (2012). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Kabalcı Yayınevi. ECKMANN Janos (1988). Çağatayca El Kitabı. İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi. ERCİLASUN Ahmet Bican (2008). “La Enklitiği ve Türkçede Bir ‘Pekiştirme Enklitiği’ Teorisi”. Dil Araştırmaları Dergisi, Sayı:2 Bahar, s.35-56. ERCİLASUN Ahmet Bican (2007). “Türkçede Benzerlik Bildiren +m Morfemi”. Dil Araştırmaları Dergisi, Sayı: 1 Güz, s.9-20. ERGİN Muharrem (1980). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Boğaziçi Yayınları. GABAİN A. von (1988a). “ Eski Türkçe”.Tarihî Türk Şiveleri (Çev. Mehmet Akalın). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları GABAİN, A. von (1988b). Eski Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. GENCAN Tahir Nejat (2001). Dilbilgisi. Ankara: Ayraç Yayınevi. HACIEMİNOĞLU Necmettin (1998). Karahanlı Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yayınları . Hazirqi Zaman Uygur Tili. Ürümçi: Sincaň Xalq Neşriyati. 2002. Hazirqi Zaman Uyġur Tiliniň İzahlik Luğiti. Pekin: Milletler Neşriyatı. III. Cilt. KİNCSES-NAGY Éva (2012). “Çağatayca +(X)mtUl yapım Eki Hakkında”. AÜ DTCF Türkoloji Dergisi 19, s. 33-42. KORKMAZ Zeynep (1994). Türkçede Eklerin Kullanılış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları. Ankara: TDK Yayınları. III. Baskı. KORKMAZ Zeynep (2003). Türkiye Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yayınları. NECİPOVİÇ NECİP Emir (1995). Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları. ÖZTÜRK Rıdvan (2010). Yeni Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yayınları. SEREBRENNİKOV B. A. ; GADJİEVA N. Z. ( 2011). Türk Yazı Dillerinin Karşılaştırmalı Tarihî Grameri. Ankara: TDK Yayınları. TÖMÜR Hemit (1987). Hazirqi Zaman Uyġur Tili Grammatikisi. Béyciŋ: Milletler Neşriyati. Türkçe Sözlük (2005). Ankara: Türk Dil Kurumu.