Turkish publishing in Bulgaria, which started with the establishment of a printing press by Mithat Pasha, was quite diverse in number and content until the fascist and communist regimes came to power in the 1930s and 1940s. The publication life of these newspapers, whose number exceeded 100, continued after the establishment of the republic in Turkey. Bulgaria also became a haven for opponents of the Ottoman Empire and the Turkish Republic, and opposition and supporter newspapers sometimes had debates among themselves. In 1924-1925, such a political debate occurred between two Turkish-language newspapers published in Bulgaria, Rumeli and Deliorman, but later this debate was perceived as being against the Republic of Turkey due to the political identity of Rumeli's owner, Tarık Mumtaz Goztepe, and this information spread. Did the Rumeli newspaper, which was published in Eskicuma town in Bulgaria and had 21 issues, contain opposition to the Republic of Turkey in terms of content, agenda, and intention? Why did such a perception arise? Although a detailed study has not yet been conducted on this newspaper, how has this idea spread?This article aims to answer these questions by examining the complete copies of the Rumeli newspaper in the Bulgarian Sofia National Library, making observations about the social, political and economic situation of the Turks in Bulgaria.
Bulgaristan’da Mithat Paşa’nın kurduğu matbaa ile başlayan Türkçe yayın hayatı, 1930’lar ve 40’larda faşist ve komünist yönetimlerin hâkim olmasına kadar sayı ve içerik açısından çok çeşitlilik göstermiştir. Sayıları 100’ü aşan bu gazetelerin yayın hayatı Türkiye’de Cumhuriyet’in kurulmasından sonra da devam etmiştir. Bulgaristan, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti muhalifleri için de bir sığınma yeri olmuş, muhalif ve taraftar gazeteler bazen kendi aralarında da tartışmalar yaşamıştır. Bulgaristan’da Türkçe yayınlanan iki gazete, Rumeli ve Deliorman arasında 1924-1925 yıllarında böyle bir siyasi tartışma yaşanmış, daha sonra bu tartışma, Rumeli gazetesinin sahibi Tarık Mümtaz Göztepe’nin siyasi kimliğinden dolayı Türkiye Cumhuriyeti karşıtlığı şeklinde algılanmış ve bu bilgi yayılmıştır. 1924-1925 yıllarında Bulgaristan’ın Eskicuma kasabasında 21 nüsha yayınlanan Rumeli gazetesi, içerik, gündem ve niyet itibariyle Türkiye Cumhuriyeti karşıtlığı içermekte midir? Neden böyle bir algı ortaya çıkmıştır? Bu gazeteye dair bugüne kadar teferruatlı bir çalışma yapılmamış olmasına rağmen bu fikir nasıl yayılmıştır? Bu çalışma, bu sorulara cevap ararken Rumeli gazetesinin Bulgaristan Sofya Milli Kütüphanesi’nde bulunan tam nüshalarını inceleyerek Bulgaristan’daki Türklerin sosyal, siyasal ve ekonomik durumları hakkında tespitler yapmaktadır.