There is no doubt that Eastern Anatoliais among the geographical regions which was affected during I. World War thatlasted four years. Socio-economic problems and spatial destruction were feltwidely because major part of the region was used as a battlefield, especiallyin last years of the war. Erzurum and Van, important provinces of EasternAnatolia in terms of geostrategy and socio-economy, were affected by suchsocio-economic problems and destruction on a large scale. Erzurum and Vandiffer from other Eastern Anatolia provinces in that other Eastern Anatoliaprovinces was occupied by only Russia whereas Erzurum and Van not only wasoccupied by Russia but also was exposed to persecution of Armenian, which madeharder solving the problems in Erzurum and Van.After the year of war and invasion,agricultural activity is one of the most important activities to return thelife in Erzurum and Van to normal. The directors of Erzurum and Van could nothave plenty of time to solve the problems of agricultural activities unlikeother activities. Agricultural issue, determinant of continuity of food supply,was primary for the governors who was assigned to Erzurum and Van.In this context, it is crucial to researchthese two province's agricultural situation and problems ofagricultural activity in 1918 when the invasion ended. Based on archive recordsand sources of the era, answers were searched for the questions like; Whichattitude did central-local and military government have in order to start againand develop the agricultural activity? What is the most onerous topic todevelop agriculture? What was the obstacles which prevent problems from beingovercame?
Dört yıl süren Birinci Dünya Savaşı’nınetkilediği coğrafyalardan biri de hiç şüphesiz Doğu Anadolu’dur. Birinci DünyaSavaşı’nın ilerlediği yıllarda bölgenin büyük oranda savaş alanına dönüşmesi bölgedesosyo-ekonomik sorunların ve mekânsal tahribatın daha fazla hissedilmesineneden olmuştur. Doğu Anadolu’nun jeostratejik ve sosyo-ekonomik açıdan önemlivilayetleri Erzurum ve Van ise, söz konusu sorunlardan ve tahribattan nasibinifazlasıyla almıştır. Diğer doğu vilayetlerinden farklı olarak her iki vilayetinhem Rus işgaline hem de Ermeni zulmüne maruz kalması, yaşanan problemlerin çözümünübir hayli zorlaştırmıştır. Savaş ve işgal yılları sonrasında, vilayetlerdekiyaşamın normale dönmesi için gereken faaliyetler içinde en hayati olanı ziraifaaliyetler olmuştur. Vilayetlerin yöneticileri zirai faaliyetlerdekisorunların çözümünü diğer sorunlardaki gibi kolayca zamana yayma imkanıbulamamıştır. Ziraat meselesi iaşetemininde sürekliliğin belirleyicisi olduğundan, Erzurum ve Van’a atananvaliler için ziraatla ilgili konular hep öncelikli olmuştur. Bu kapsamda işgalin bittiği 1918 yılındaiki vilayetin zirai durumu ve ziraatında yaşanan problemlerin araştırılmasıönemlidir. “Zirai faaliyetlerin yeniden başlaması ve geliştirilmesi içinmerkezi-yerel ve askeri idarenin tutumu nasıldır?”, “Ziraatın geliştirilmesindeen fazla uğraş gerektiren konu nedir?”, “Problemlerinhalledilmesinin önündeki engeller nelerdir?”, sorularına arşiv kayıtları ve dönemin kaynakları temelinde cevap aranmıştır.