vdj

Van Diş Hekimliği Dergisi

2757-6868

Van Yuzuncu Yıl University

Oral and Maxillofacial Radiology

Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi

Diş Hekimliğinde Diagnostik ve Terapötik Ultrasonografi Kullanımı

Application of Mini- Use of Diagnostic And Therapeutic Ultrasonography in Dentistry

Aydoğdu

Merve

KIRIKKALE UNIVERSITY, FACULTY OF DENTISTRY, DEPARTMENT OF CLINICAL SCIENCES, DEPARTMENT OF ORAL,DENTAL AND MAXILLOFACIAL RADIOLOGY Adışen

Mehmet Zahit

KIRIKKALE UNIVERSITY, FACULTY OF DENTISTRY, DEPARTMENT OF CLINICAL SCIENCES, DEPARTMENT OF ORAL,DENTAL AND MAXILLOFACIAL RADIOLOGY

06 01 2021

2 1 28 40 01 20 2021 03 12 2021

2020

Van Diş Hekimliği Dergisi

Diş hekimliğinde bir görüntülemeyöntemi olarak ultrasonografi son yıllardakullanımı giderek artan ve sıklıkla tercihedilen bir tetkiktir. Ultrasonografi iyonizeradyasyon maruziyetinin olmaması, hızlı,dinamik ve tekrarlanabilir görüntüler eldeedilmesi ve diğer ileri görüntülemetekniklerine kıyasla maliyetinin düşük olmasıgibi çeşitli avantajlara sahiptir. Ultrasonografidiş hekimliğinde genellikle tükürük bezihastalıkları, servikal lenfadenopatiler, çeşitliyumuşak doku kitleleri, çiğneme ve boyunkaslarının görüntülenmesinde tanı amaçlıkullanılır. Baş ve boyun bölgesinin kompleksultrasonografik anatomisiyle ilgili yeterli bilgisahibi olunduğunda ayırıcı tanıyı daraltmak vebazen sonuca ulaşmak mümkün olmaktadır.Terapötik ultrasonografinin diş hekimliğindekullanımı ise henüz başlangıç evresindedir.Tıpta özellikle ortopedi, fizik tedavi verehabilitasyon alanında yaygın olarakkullanılmaktadır. Diş hekimleri miyofasiyalkas ağrı sendromu, temporomandibuler eklemhastalıkları, kraniofasial fraktürler, tükürükbezi taşlarının uzaklaştırılması, implantosteointegrasyonu, kök kanal prosedürleri vedişeti rejenerasyonu amacıyla terapötikultrasonu kullanmaktadır. Bu derlemeninamacı baş ve boyun bölgesinin ultrasonografikanatomisi hakkında bilgi vererek, dişhekimliğinde ultrasonografi kullanımındaki enson gelişmelere genel bir bakış sağlamaktır.

Ultrasonography as an imagingmodality in dentistry is used and increasinglybecoming the preferred in recent years.Ultrasonography has several advantages suchas absence of ionizing radiation exposure,being able to obtain fast, dynamic andreproducible images and its low cost whencompared with other advanced imagingtechniques. Ultrasonography is used indentistry generally for diagnostic purposessuch as salivary gland diseases, cervicallymphadenopathy, various soft tissue mass,masticatory and neck muscles. With a soundknowledge of complex ultrasonographicanatomic structure of the head and neckregion, it may be possible to narrowdifferential diagnosis or achieve final one. Theuse of therapeutic ultrasonography indentistry is stil in its initial stage. It iscommonly used in medicine, especiallyorthopedics and physical therapy andrehabilitation. Dentistry uses therapeuticultrasonography in treating myofacial paindysfunction syndrome, temporomandibularjoint disorder, craniofacial fractures,silolitotripsy of salivary calculi,osteointegration of implant, root canalprocedures and gingival regeneration. The aimof this review is to provide with an overviewof the most recent advances in the use ofultrasonography in dentistry by providinginformation about the ultrasonographicanatomy of the head and neck region.

Diş hekimliği tanısal görüntüleme terapötik kullanım Ultrasonografi

Dentistry diagnostic imaging therapeutic use Ultrasonography

1. Evirgen Ş, Kamburoğlu K. Review on the applications of ultrasonography in dentomaxillofacial region. World J Radiol. 2016;8(1):50.

2. Kossoff G. Basic physics and imaging characteristics of ultrasound. World J Surg. 2000;24(2):134-42.

3. Aldrich JE. Basic physics of ultrasound imaging. Critical care medicine. 2007;35(5):S131-S7.

4. Yalçin ED, Aktan AM. Ağız tabanı ve orofarenkste ultrasonografik anatomi. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):75-9.

5. White SC, Pharoah MJ. Oral radiology-EBook: Principles and interpretation: Elsevier Health Sciences; 2014.

6. Yaşar f. Ultrason fiziği ve terminolojisi. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac RadiolSpecial Topics. 2016;2(3):46-52.

7. Şİşman Y, Etöz M. Maksillofasiyal Bölgedeki Yüzeyel lenf nodlarının ultrasonografik değerlendirmesi. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):59-64.

8. Solbiati L, Osti V, Cova L, Tonolini M. Ultrasound of thyroid, parathyroid glands and neck lymph nodes. Eur Radiol. 2001;11(12):2411-24.

9. Rubaltelli L, Proto E, Salmaso R, Bortoletto P, Candiani F, Cagol P. Sonography of abnormal lymph nodes in vitro: correlation of sonographic and histologic findings. AJR. 1990;155(6):1241-4.

10. Evans R, Ahuja A, Metreweli C. The linear echogenic hilus in cervical lymphadenopathy—a sign of benignity or malignancy? Clin Radiol. 1993;47(4):262-4.

11. Yılmaz Ö, Balta ZD, Tunçbilek I, Koşar U. Ultrasonografik bulguların malign ve benign lenfadenopati ayrımına katkısı. SDÜ Saglik Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2012;3(1).

12. Ying M, Ahuja A. Sonography of neck lymph nodes. Part I: normal lymph nodes. Clin Radiol. 2003;58(5):351-8.

13. Ahuja A, Ying M. Sonography of neck lymph nodes. Part II: abnormal lymph nodes. Clin Radiol. 2003;58(5):359-66.

14. Shankar VN, Praveena V, Amingad BB. Ultrasonography of salivary gland: a pictorial review. J Oral Maxillofac Surg Med Pathol. 2014;26(1):61-7.

15. Gritzmann N, Rettenbacher T, Hollerweger A, Macheiner P, Hübner E. Sonography of the salivary glands. Eur Radiol. 2003;13(5):964- 75.

16. Yildirim D, Bozdemİr E. Tükürük Bezlerindeki İnflamatuar Değişikliklerin Teşhisinde Ultrasonografik Muayene. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):53-8.

17. Lee Y, Wong K, King A, Ahuja A. Imaging of salivary gland tumours. Eur J Radiol. 2008;66(3):419-36.

18. Oeppen RS, Gibson D, Brennan PA. An update on the use of ultrasound imaging in oral and maxillofacial surgery. Br J Oral Maxillofac Surg. 2010;48(6):412-8.

19. Andretta M, Tregnaghi A, Prosenikliev V, Staffieri A. Current opinions in sialolithiasis diagnosis and treatment. Acta Otorhinolaryngol Ital. 2005;25(3):145.

20. Orloff LA, Hwang HS, Jecker P. The role of ultrasound in the diagnosis and management of salivary disease. Oper Tech Otolayngol Head Neck Surg. 2009;20(2):136-44.

21. Gandage SG, KachewaR SG. An Imaging Panorama of Salivary Gland Lesions as seen on High Resolution Ultrasound. J Clin Diagn Res. 2014;8(10):RC01.

22. Arsan B, Erdem TL. Siyalolit Teşhisinde Ultrasonografi Kullanımı. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):15-8.

23. Özdede M, Hacıosmanoğlu N, Kaya E, Özer H, Akın E, Seçkin A, et al. Sialolit: 3 olgunun klinik, radyografik ve ultrasonografik bulguları ile birlikte değerlendirilmesi. Acta Odontol Turc. 2016;33(1):35-8

24. Eren H, Görgün S. Çiğneme Kaslarının Değerlendirilmesinde Ultrason Kullanımı. Turkiye Klinikleri of Oral and Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):1-6.

25. Emshoff R, Bertram S, Brandlmaier I, Scheiderbauer G, Rudisch A, Bodner G. Ultrasonographic assessment of local cross‐ sectional dimensions of masseter muscle sites: a reproducible technique? J Oral Rehabil. 2002;29(11):1059-62.

26. Lauria L, Curi MM, Chammas MC, Pinto DS, Torloni H. Ultrasonography evaluation of bone lesions of the jaw. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 1996;82(3):351-7.

27. Gundappa M, Ng S, Whaites E. Comparison of ultrasound, digital and conventional radiography in differentiating periapical lesions. Dentomaxillofac Radio. 2006;35(5):326-33.

28. Rajendran N, Sundaresan B. Efficacy of ultrasound and color power Doppler as a monitoring tool in the healing of endodontic periapical lesions. J Endod. 2007;33(2):181-6.

29. Adibi S, Shakibafard A, Karimi Sarvestani Z, Saadat N, Khojastepour L. Effect of cortical bone thickness on detection of Intraosseous lesions by ultrasonography. Radiol Res Pract. 2015;2015.

30. Çağlayan F, Bayrakdar İŞ, Yilmaz AB. Çenelerde görülen kemik içi lezyonlarda ultrasonografi kullanımı. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac Radiol-Special Topics. 2016;2(3):36-9.

31. Prince CN, Annapurna CS, Sivaraj S, Ali I. Ultrasound imaging in the diagnosis of periapical lesions. J Pharm Bioallied Sci. 2012;4(Suppl 2):S369.

32. Sumer A, Danaci M, Ozen Sandikçi E, Sumer M, Celenk P. Ultrasonography and Doppler ultrasonography in the evaluation of intraosseous lesions of the jaws. Dentomaxillofac Radiol. 2009;38(1):23-7.

33. Ishii J, Nagasawa H, Wadamori T, Yamashiro M, Ishikawa H, Yamada T, et al. Ultrasonography in the diagnosis of palatal tumors. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 1999;87(1):39-43.

34. Marotti J, Heger S, Tinschert J, Tortamano P, Chuembou F, Radermacher K, et al. Recent advances of ultrasound imaging in dentistry–a review of the literature. O Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol. 2013;115(6):819-32.

35. Scheven B, Shelton R, Cooper P, Walmsley A, Smith A. Therapeutic ultrasound for dental tissue repair. Med Hypotheses. 2009;73(4):591-3.

36. Karumuri SK, Rastogi T, Beeraka K, Penumatcha MR, Olepu SR. Ultrasound: a revenant therapeutic modality in dentistry. J Clin Diagn Res. 2016;10(7):ZE08.

37. Erdogan Ö, Esen E. Biological aspects and clinical importance of ultrasound therapy in bone healing. J Ultrasound Med. 2009;28(6):765-76.

38. Mago J, Sheikh S, Pallagatti S, Aggarwal A. Therapeutic applications of ultrasonography in dentistry. J Indian Acad Oral Med Radiol. 2014;26(4):414.

39. Harris M. The conservative management of osteoradionecrosis of the mandible with ultrasound therapy. Br J Oral Maxillofac Surg. 1992;30(5):313-8.

40. Walmsley A. Applications of ultrasound in dentistry. Ultrasound Med Biol. 1988;14(1):7- 14.

41. Ikai H, Tamura T, Watanabe T, Itou M, Sugaya A, Iwabuchi S, et al. Low‐intensity pulsed ultrasound accelerates periodontal wound healing after flap surgery. J Periodontal Res. 2008;43(2):212-6.

42. Handa R, Sunil M, Gupta C, Raina A, Khan T, Gulzar A. Efficacy of ultrasound massage therapy as an adjuvant pain control modality in TMDs: A clinical study. J Indian Acad Oral Med Radiol. 2018;30(2):107.

43. Ucar M, Sarp Ü, Koca İ, Eroğlu S, Yetisgin A, Tutoglu A, et al. Effectiveness of a home exercise program in combination with ultrasound therapy for temporomandibular joint disorders. J Phys Ther Sci. 2014;26(12):1847-9.

44. Li L, Zhu Z, Huang C, Chen W. Ultrasound: a potential technique to improve osseointegration of dental implants. Med Hypotheses. 2008;71(4):568-71.

45. Abdulhameed EA, Enezei HH, Omar M, Komori A, Sugita Y, Hegazy FA, et al. The effect of low intensity pulsed ultrasound therapy on osseointegration and marginal bone loss around dental implants. J Hard Tissue Biol. 2017;26(4):323-30.

46. Jiang Y, Yuan Y, Xiong Y, Wang B, Guo Y, Gong P, et al. Low-intensity pulsed ultrasound improves osseointegration of dental implant in mice by inducing local neuronal production of αCGRP. Arch Oral Biol. 2020:104736.

47. Jiang X, Savchenko O, Li Y, Qi S, Yang T, Zhang W, et al. A review of low-intensity pulsed ultrasound for therapeutic applications. IEEE Trans Biomed Eng. 2018;66(10):2704- 18.

48. El-Bialy T, El-Shamy I, Graber TM. Repair of orthodontically induced root resorption by ultrasound in humans. Am J Orthod Dentofacial Orthop. 2004;126(2):186- 93.

49. Dalla-Bona DA, Tanaka E, Inubushi T, Oka H, Ohta A, Okada H, et al. Cementoblast response to low-and high-intensity ultrasound. Arch Oral Biol. 2008;53(4):318-23.

50. Peker İ, Üçok CÖ. Terapötik Ultrasonun Diş Hekimliğindeki Uygulama Alanları. Turkiye Klinikleri J Oral Maxillofac RadiolSpecial Topics. 2016;2(3):24-30.

51. Yircali Atici M, Tarim Ertaş E. Dİş Hekİmlİğİnde Düşük Yoğunluklu Kesİklİ Ultrason Kullanimi. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2015;25:142-150.