j ad vetbio sci tech Journal of Advances in VetBio Science and Techniques 2548-1150 İlker ÇAMKERTEN 10.31797/vetbio.1470726 Animal Science, Genetics and Biostatistics Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik The effect of birth type and gender on growth performance, live weight gain, growth pattern modeling, and survival rate in Anatolian Merino lambs https://orcid.org/0000-0002-7170-270X Boğa Kuru Buket KAFKAS ÜNİVERSİTESİ, VETERİNER FAKÜLTESİ, ZOOTEKNİ VE HAYVAN BESLEME BÖLÜMÜ, VETERİNERLİK ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI https://orcid.org/0009-0003-7794-8035 Ölmez Veli Sanvet Veteriner Kliniği 08 22 2024 9 2 122 132 04 19 2024 06 25 2024 Copyright © 2016, Journal of Advances in VetBio Science and Techniques 2016 Journal of Advances in VetBio Science and Techniques

In this study, the aim was to determine the effect of birth type and gender on growth performance, live weight gain, growth modeling, and survival rate in Anatolian Merino lambs. Growth performance was determined in 28 singletons (14 females/14 males), 80 twins (38 females/42 males), and 54 triplets (22 females/32 males) lambs in the study. The body weight of the lambs was measured on the day of birth (day 0), and at 10, 20, 30, 45, and 60 days of age. Birth type was effective on growth performance in Anatolian Merino lambs (P

 Anatolian Merino growth performance lambs live weight gain survival Akbaş, Y., Taşkın, T., & Demirören, E. (1999). Farklı modellerin Kıvırcık ve Dağlıç erkek kuzularının büyüme eğrilerine uyumunun karşılaştırılması. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 23(3), 537–544. Akçapınar, H. (1994). Koyun Yetiştiriciliği. Medisan Yayınevi. Akmaz, A., Kadak, R., Tekin, M. E., Deniz, S., & Mümtaz, N. (1992). Konya Merinoslarında farklı dönemlerde sütten kesmenin kuzularda büyüme ile koyunlarda süt ve yapağı verimine etkisi. Hayvancılık Araştırma Dergisi, 2(2), 1–7. Aktaş, A. H., Dursun, Ş., Halıcı, İ., Demirci, U., Akil, K., & Büyükbaş, L. (2016). Orta Anadolu Merinosu kuzuların yetiştirici şartlarında büyüme ve yaşama gücü özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 56(1), 13–19. Aktaş, A. H., Gürkan, M., & Erdem, H. (2013). Effect of feeding at different levels of single or twin pregnant Konya Merino ewes on the live weights, body condition of ewes and growth of lambs. Eurasian Journal of Veterinary Sciences, 29(4), 198–204. Alçayır, E., & Karabacak, A. (2019). The effect of some environmental factors on the birth weight in Anatolian Merino sheep. Selcuk Journal of Agricultural and Food Sciences, 33(3), 231–235. https://doi.org/10.15316/SJAFS.2019.181 Aytekin, İ., Karabacak, A., Zülkadir, U., Keskin, İ., & Boztepe, S. (2009). Açık ve kapalı ağıllarda besiye alınan Akkaraman ve Anadolu merinosu kuzuların besi periyodu büyüme eğrilerinin tanımlanmasında bazı modellerin kullanımı. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 23(49), 30–35. Başpınar, H., Oğan, M., Batmaz, E., Petek, M., & Karamustafaoğlu, M. (1997). Karacabey Merinosu koyunların yarı-entansif koşullarda başlıca verim özellikleri üzerine bir araştırma. II. Yapağı verimi ve yapağı özellikleri, büyüme ve yaşama gücü. Hayvancılık Araştırma Dergisi, 7(2), 79–83. Boğa Kuru, B., & Kuru, M. (2022). Milk yield and udder characteristics of Morkaraman ewes. In M. K. Ayar (Ed.), Academic Researches in Health Sciences (pp. 55–63). Duvar Yayınları. Boğa Kuru, B., Ölmez, V., & Kuru, M. (2024). Effect of Bakofix® treatment prior to estrus synchronization on some fertility parameters in Anatolian Merino ewes during the non-breeding season. Medycyna Weterynaryjna, 80 (8), 395-400. https://doi.org/10.21521/mw.6898 Boztepe, S. (1994). Karacabey Merinoslarında bazı döl verim özellikleri: 1. Çevre faktörlerinin etkisi. Hayvancılık Araştırma Dergisi, 4(2), 73–77. Castillo, P. E., Macedo, R. J., Arredondo, V., Zepeda, J. L., Valencia-Posadas, M., & Haubi, C. U. (2023). Morphological description and live weight prediction from body measurements of Socorro Island Merino lambs. Animals, 13(12), 1978. https://doi.org/10.3390/ani13121978 Ceyhan, A., Yüksel, M. A., & Yıldırır, M. (2015). Gökçeada kuzularının büyüme ve yaşama gücü özellikleri üzerine bazı çevre faktörlerinin etkisi. Hayvansal Üretim, 54(2), 14–17. Coşkun, G., Şahin, Ö., Altay, Y., & Aytekin, İ. (2023). Final fattening live weight prediction in Anatolian Merinos lambs from some body characteristics at the initial of fattening by using some data mining algorithms. Black Sea Journal of Agriculture, 6(1), 47–53. https://doi.org/10.47115/bsagriculture.1181444 Dellal, G. (2002). Akkaraman ve Anadolu Merinosu koyunlarında çevre ve kalıtım faktörlerinin kuzu verimi özelliklerine etkileri. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 26(3), 581–586. Guvenoglu, E. (2023). Determination of the live weight of farm animals with deep learning and semantic segmentation techniques. Applied Sciences, 13(12), 6944. https://doi.org/10.3390/app13126944 Habtegiorgis, K., Haile, A., Getachew, T., Jimma, A., & Gemiyo, D. (2022). Litter size, litter weight, and lamb survivability of Doyogena sheep managed under community-based breeding program in Ethiopia. Heliyon, 8(11), e11576. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11576 Karakuş, F. (2023). Morkaraman kuzularının sütten kesim öncesi büyüme özellikleri üzerine çevresel faktörlerin etkisi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(4), 651. https://doi.org/10.35229/jaes.1362722 Kaymakçı, M. (2016). İleri Koyun Yetiştiriciliği. Meta Basım Matbaacılık Hizmetleri. Keskin, İ., & Dağ, B. (2006). Comparison of the linear and quadratic models for describing the growth of live weight and body measurements in Anatolian Merino male lambs in fattening period. Journal of Animal and Veterinary Advances, 5(1), 81–84. Kırbaş, M., Bülbül, B., & Kal, Y. (2022). Yetiştirici şartlarındaki orta Anadolu merinosu koyunlarında bazı döl verimi özellikleri. Journal of Advances in VetBio Science and Techniques, 7(1), 14–18. https://doi.org/10.31797/vetbio.1018631 Kocabaş, Z., Kesici, T., & Eliçin, A. (1997). Growth curve in Akkaraman, Ivesi X Akkaraman ve Malya X Akkaraman kuzularinda büyüme egrisi. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 21(3), 267–275. Koyuncu, M. (2019). Koyun Yetiştiriciliği. Dora Basım-Yayın Dağıtım Ltd Şti. Koyuncu, M., & Duymaz, Y. (2017). Kuzularda yaşama gücünün iyileştirilmesi. Hayvansal Üretim, 58(1), 46–56. Lamy, E., van Harten, S., Sales-Baptista, E., Guerra, M. M. M., & de Almeida, A. M. (2012). Factors influencing livestock productivity. In V. Sejian, S. M. K. Naqvi, T. Ezeji, J. Lakritz, & R. Lal (Eds.), Environmental Stress and Amelioration in Livestock Production (pp. 19–51). Springer Berlin Heidelberg. https://doi.org/10.1007/978-3-642-29205-7_2 NRC. (2007). Nutrient Requirements of Small Ruminants: Sheep, Goats, Cervids, and New World Camelids. National Academic Press. Odabaşıoğlu, F. (1990). Bazı faktörlerin orta Anadolu Merinosu kuzularının büyüme kabiliyeti üzerine etkileri. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 37(3), 609–616. https://doi.org/10.1501/Vetfak_0000001319 Oğan, M. (1994). Karacabey Merinoslarında önemli verim özelliklerini seleksiyonla geliştirme olanakları I. Çeşitli özellikler bakımından performans düzeyleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 34(3–4), 47–58. Owens, F. N., Dubeski, P., & Hanson, C. F. (1993). Factors that alter the growth and development of ruminants. Journal of Animal Science, 71(11), 3138–3150. https://doi.org/10.2527/1993.71113138X Öztürk, A., Doğan, Ş., Zülkadir, U., & Kayar, H. (2018). The effects of some environmental factors on birth weight and estimation of heritability and repeatability for birth weight of Akkaraman sheep in Konya province. Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 6(12), 1755–1757. https://doi.org/10.24925/TURJAF.V6I12.1755-1757.2068 Resmi Gazete. (2004). Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın Yerli Hayvan Irk ve Hatlarının Tescili Hakkındaki Tebliği (Tebliğ No: 2007/52) - Anadolu Merinosu. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/12/20071228-7.htm Schreurs, N. M., Kenyon, P. R., Mulvaney, F. J., Morel, P. C. H., West, D. M., & Morris, S. T. (2010). Effect of birthweight and birth rank on the survival of single and twin lambs born to ewe lambs. Animal Production Science, 50(6), 460–464. https://doi.org/10.1071/AN09184 Sveinbjörnsson, J., Eythórsdóttir, E., & Örnólfsson, E. K. (2021). Factors affecting birth weight and pre-weaning growth rate of lambs from the Icelandic sheep breed. Small Ruminant Research, 201, 106420. https://doi.org/10.1016/J.SMALLRUMRES.2021.106420 TAGEM. (2009). Türkiye Evcil Hayvan Genetik Kaynakları. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Ankara, Türkiye. https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Katalog Türkçe.pdf Tırınk, C. (2022). Comparison of bayesian regularized neural network, random forest regression, support vector regression and multivariate adaptive regression splines algorithms to predict body weight from biometrical measurements in Thalli sheep. Kafkas Universitesi Veteriner Fakultesi Dergisi, 28(3), 411–419. https://doi.org/10.9775/kvfd.2022.27164 Topal, M., Ozdemir, M., Aksakal, V., Yildiz, N., & Dogru, U. (2004). Determination of the best nonlinear function in order to estimate growth in Morkaraman and Awassi lambs. Small Ruminant Research, 55(1–3), 229–232. https://doi.org/10.1016/J.SMALLRUMRES.2004.01.007 TÜİK. (2023). Türkiye İstatistik Kurumu, Hayvancılık İstatistikleri. https://www.tuik.gov.tr Turgut, A. O., Gülendağ, E., Koca, D., & Üner, S. (2023). Milk composition traits of Hamdani crossbreed sheep raised under extensive management. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 7(2), 271–279. https://doi.org/10.5281/zenodo.8020354 Ünal, N., & Akçapinar, H. (2001). Orta Anadolu Merinoslarında önemli verim özellikleri ve seleksiyonla geliştirilmesi imkanları I. Önemli verim özelikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 41(1), 45–58. Wangchuk, K., Wangdi, J., & Mindu, M. (2018). Comparison and reliability of techniques to estimate live cattle body weight. Journal of Applied Animal Research, 46(1), 349–352. https://doi.org/10.1080/09712119.2017.1302876 Yalçın, B., Müftüoglu, S., & Yurtçu, B. (1980). Orta Anadolu Merinoslarının Verim Özelliklerinin Seleksiyonla Geliştirilmesi Üzerinde Araştırmalar. Gıda - Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Lalahan Zootekni Araştırma Enstitüsü Yayınları (No: 61). https://kutuphane.tarimorman.gov.tr/vufind/Record/7810 Yılmaz, B., Boğa Kuru, B., & Kuru, M. (2022). Some reproductive and gynecological characteristics of Morkaraman ewes. Journal of Advances in VetBio Science and Techniques, 7(3), 274–282. https://doi.org/10.31797/vetbio.1063461