Yönetim ve Ekonomi Dergisi 1302-0064 2458-8253 Manisa Celal Bayar University 10.18657/yecbu.41675 İl Özel İdarelerinde Yeniden Yapılan(Ama)Ma Çabaları Ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar Azaklı Sedat Tek Hülya 04 15 2016 23 1 233 246 04 10 2016 Copyright © 1995, Journal of Management and Economics 1995 Journal of Management and Economics

Osmanlı’nın son dönemine dayanan il özel idareleri, tarihsel süreç içinde defaatle yeniden yapılandırmalara konu olan bir yerel yönetim birimidir. İl özel idarelerinin görev ve yetki alanları dönemsel olarak daralma ve genişleme eğilimi gösterirken; bu durum kurumun önem ve mahiyetindeki değişiklikleri de beraberinde getirmiştir. Hatta bazı dönemlerde bu kurumların bir yerel yönetim olup olmadığı tartışılmış ve kapatılmasının daha rasyonel olacağı yönünde eleştirilere maruz kalmıştır. Sözü edilen eleştiriler güncelliğini korumaktadır.Çalışmanın amacı il özel idarelerinde reform çalışmalarının tarihsel gelişimini ortaya koymak ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün, Türkiye’de Yerel Yönetim Reformu Uygulamasının Devamına Destek Projesi (LAR II) kapsamında gerçekleştirdiği çalıştayların sonuçlarına yer vererek uygulamada yaşanan sorunları ve çözüm önerilerini değerlendirmektir. Çalıştaylarda pratikte yaşanan sorunlara odaklanarak ‘yerelin nabzını yoklama’yı amaçlandığı için; bu çalışma da uygulayıcıların alanda yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerilerini mevcut mevzuat çerçevesinde değerlendirmektedir. Çalışmada son olarak 6360 sayılı Kanun’un il özel idarelerine yansımaları değerlendirilmekte ve özel idare ile mülki idare ilişkilerinin geleceği, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı ekseninde ele alınmaktadır. Çalışma, il özel idareleri hakkında bundan sonra yapılacak araştırmalara yol gösterme ve literatüre, özellikle uygulamada yaşanan sorunların çözümü noktasında katkıda bulunma çabasını taşımaktadır.

 Yerel Yönetimler İl Özel İdareleri Kamu Yönetiminde Reform LAR II Projesi 6360 sayılı Kanun Aytaç, F. (1995), İl Özel İdareleri Hakkında Düşünceler, Yeni Türkiye, 4, 377-389. Coşkun, B & Uzun, T. (2005), İl Özel İdaresi’nde Yeniden Yapılanma. Hüseyin Özgür ve Muhammet Kösecik (Ed.), Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar–I: Reform içinde (s. 174) Ankara: Nobel. Çiner, C. U. & Karakaya, O. (2012), Merkez-Yerel İlişkileri ve Mülki İdarenin Dönüşümü, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi,68 (2),63-93. Çoker, Z. (1981), Yeniden Düzenleme Çalışmalarında Yöntem: İçişleri Bakanlığı İç-Düzen Örnekolayı, Amme İdaresi Dergisi, 14 (3), 71-81. Eryılmaz, B. (2015), Kamu Yönetimi: Düşünceler, Yapılar, Fonksiyonlar, Politikalar (8. Baskı), Kocaeli: Umuttepe Yayınları. Gözler, K. (2013), 6360 Sayılı Kanun Hakkında Eleştiriler: Yirmi Dokuz İlde İl Özel İdareleri ve Köylerin Kaldırılması ve İlçe Belediyelerinin Büyükşehir İlçe Belediyesi Hâline Dönüştürülmesi Anayasamıza Uygun mudur? Legal Hukuk Dergisi, 11 (122), 37-82, www.idare.gen.tr/6360-elestiriler.pdf ,17.08.2013. Güler, B. A. (2012), Hükümetin 8 Ekim 2012 Günlü Bütünşehir Yasa Tasarısı Üzerine, http://www.yayed.org/uploads/yuklemeler/B%C3%9CT% TASARI BAG.pdf, 27.08.2013. B. http://80.251.40.59/politics.ankara.edu.tr/bguler/pdf/ioi-son.pdf, 26.06.2013. %C4%B0R Güler, A. (2004), sayılı İl Özel İdaresi Kanunu Üzerine, Karaman, Z. T. (2013), Türkiye’nin İdari Yapılanmasında Yerel Yönetimler ve Felsefesi, (Tebliğ, Güncel Sorunlar Işığında, Türkiye’de Yerel Yönetimler, Yerel Yönetimler Sempozyumu, Ankara, 21-22 Şubat 2013), 02.08.2013. Koçak, S. Y. & Kavsara, V. (2012), 5302 Sayılı Kanun Sonrasında İl Özel İdarelerinde Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Yönetim Bilimleri Dergisi, 10 (20), 61-92. Koyuncu, E. & Köroğlu, N. T. (2012), Büyükşehirler Tasarısı Üzerine Bir Değerlendirme, TEPAV- Politika http://www.tepav.org.tr/upload/files/13524625179.Buyuksehirler_Tasarisi_Uzerine_Bir_ Degerlendirme.pdf, 08.09.2013. Kasım , N201276, Oktay, T. (2010), Yerel Yönetim Reformu Sonrasında İl Özel İdareleri, İstanbul: Hayat Yayınları. Ortaylı, İ. (2012), Türkiye Teşkilat ve İdare Tarihi (4. Baskı), Ankara: Cedit Neşriyat. Parlak, B. (2005), Tarihi Perspektifte ve Reform Sürecinde İl Özel İdareleri. Hüseyin Özgür ve Muhammet Kösecik (Ed.), Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar–I: Reform içinde (s.175-200), Ankara: Nobel Resmi Gazete, “22 Mart tarihli sayılı Kanun”, http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/20 /03/20130322.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/03/20130322.ht m, 12.08.2013. Resmi Gazete, “06 Aralık tarihli sayılı Kanun”, http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/20 /12/20121206.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/12/20121206.ht m , 14.08.2013. Gazete, http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/20 /07/20080715.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/07/20080715.ht m, 06.07.2013. Gazete, ,http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2 /03/20050304.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2005/03/20050304.ht m, 04.07.2013. Gazete, tarihli sayılı Kanun”, Resmi “04 Mart 2005 tarihli 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu” Resmi “26 Mayıs tarihli sayılı Kanun” ,http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/194 pdf&main=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/19471.pdf, 06.07.2013. Resmi Gazete, “23 Şubat tarihli sayılı Kanun”, http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/186 pdf&main=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18675.pdf, 17.07.2013. TBMM, ‘6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Genel Gerekçesi’, http://www2.tbmm.gov. tr/d24/2/2-1316.pdf, 07.09.2013. TBMM, “Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısı ile İçişleri, Plan ve Bütçe ve Anayasa Komisyonları Raporları (1/731)”, 29.12.2003, Dönem 22, Yasama yılı 2, http://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss349m.htm, 01.06.2014. TODAİE (1991), “Kamu Yönetimi Araştırması: Genel Rapor (KAYA Raporu)”, http://www.todaie.edu.tr/dosya/kaya.pdf, 20.05.2014. TODAİE (1972), “İdarenin Yeniden Düzenlenmesi İlkeler ve Öneriler: İdari Reform Danışma Kurulu Raporu”, Ankara: TODAİE. TODAİE (1966), “Merkezi Hükümet Teşkilatı Araştırma Projesi (MEHTAP Raporu)”, İkinci Baskı, Ankara: TODAİE. TORTOP N. (1987), İl Özel İdarelerinin Durumu ve Yeni Getirilen Değişiklikler, Amme İdaresi Dergisi 20 (3), 3-11. UNDP, “Türkiye’de Yerel Yönetim Reformu Uygulamasının Devamına Destek Projesi-II. Aşama”, http://www.lar.org.tr/sayfalar/ goruntule/2/ , 10.02.2014. Teşkilât-I Esasiye Kanunu, http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/ anayasa21.htm , 04.02.2014. Anayasası, http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa24.htm, 04.02.2014. Anayasası, http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa61.htm, 04.02.2014. Anayasası, http://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf , 04.02.2014.