tüba-her Yükseköğretim Dergisi 2146-796X 2146-7978 Türkiye Bilimler Akademisi 10.2399/yod.21.648839 Studies on Education Eğitim Üzerine Çalışmalar The Effect of Group Psychoeducation Based on Increasing Internal Locus of Control on Undergraduate Students’ Life Satisfaction İçsel Denetimliliği Artırmaya Yönelik Grup Psikoeğitiminin Üniversite Öğrencilerinin Yaşam Doyumları Üzerindeki Etkisi https://orcid.org/0000-0001-5307-2540 Bilgen Ayşe Cansu Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı https://orcid.org/0000-0002-9765-139X Çivitci Asım Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı 12 31 2022 12 3 415 423 10 19 2019 09 21 2021 Copyright © 2011, TÜBA Higher Education Research/Review 2011 TÜBA Higher Education Research/Review

The purpose of this study is to examine the effect of the psychoeducation program -which intended to increase internal locus of control- on the life satisfaction of college students. The research was conducted with 28 volunteering undergraduate students studying at various departments of a public university. Applying an experimental design, the data were obtained by pre-test, post-test and follow up test, and two groups were formed as experimental and placebo groups. The participants were randomly assigned into two groups as the experiment group and the placebo group, and each group consisted of 14 students. The participants’ life satisfaction levels were measured by using the Life Satisfaction Scale developed by Diener, Emmons, Larsen and Griffin (1985), and adapted into Turkish by Dağlı and Baysal (2016). Mann-Whitney U and Wilcoxon procedures were used to analyze the data. The results of the study show that the group psychoeducation program -which intended to increase internal locus of control- has a positive effect on the life satisfaction of the participants and this effect is sustained at the end of the three-month follow up period.

Bu çalışmanın amacı içsel denetimliliği artırmaya yönelik grup psikoeğitimin üniversite öğrencilerinin yaşam doyumları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma bir devlet üniversitesinin farklı fakültelerinde lisans eğitimi gören ve programa gönüllü başvuran 28 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma deseni olarak deney ve plasebo gruplu; ön-test, son-test, izleme testine dayalı deneysel model kullanılmıştır. Araştırma grubunu oluşturan 28 katılımcıdan 14’ü deney, 14’ü plasebo grubuna seçkisiz olarak alınmıştır. Katılımcıların yaşam doyumu düzeyleri Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilen ve Dağlı ve Baysal (2016) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Yaşam Doyumu Ölçeği ile belirlenmiştir. Verilerin analizinde parametrik olmayan Mann-Whitney U ve Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, içsel denetimi artırmaya yönelik grup psikoeğitim programının, katılımcıların yaşam doyumları üzerinde olumlu bir etki oluşturduğunu ve bu etkinin üç aylık izleme dönemi sonunda da devam ettiğini göstermektedir.

 Denetim odağı deneysel desen grup psikoeğitimi üniversite öğrencileri yaşam doyumu Experimental design group psychoeducation life satisfaction locus of control undergraduate student Pamukkale Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinasyon Birimi 2019KKP088 Akbalık, Ö. (2005). Üniversite öğrencilerinde kaygı belirtileri ve iç-dış kontrol odağı inancı ile öğrenilmiş güçlülük arasındaki ilişkiler. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır. Benham, J. M. (1995). Fostering self-motivated behavior, personal responsibility, and internal locus of control in the school setting. Unpublished thesis, University of Southern Maine, Portland ME, ABD. Bhagat, V. (2016). Studying locus of control and role of psycho-education, breathing exercise and mindfulness in changing the direction of locus of control among medical students. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 5(11), 57–59. Boot, W. R., Simons, D. J, Stothart, C., & Stutts, C. (2013). The pervasive problem with placebos in psychology: Why active control groups are not sufficient to rule out placebo effects. Perspectives on Psychological Science, 8(4), 445–454. Bulut, C., & Serin, N. B. (2016). Öğretmen adaylarının üniversite yaşamına uyum düzeyleri ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports and Science Education (IJTASE), 5(4), 1–7. Burger, J. M. (2006). Kişilik. (İ. D. Erguvan Sarıoğlu, Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları Büyüköztürk, Ş. (2001). Deneysel desenler. Ankara: Pegem Akademi. Cengiz, A. İ. (2018). İç-dış denetim odağı ve psikolojik iyi oluş ve depresif belirtiler arasındaki ilişkiler. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul. Cenkseven F., & Akbaş, T. (2007). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(27), 43–65. Cress, V. C., & Lampman, C. (2007). Hardiness, stress, and health-promoting behaviors among college students. Psi Chi Journal of Undergraduate Research, 12(1), 18–23. Çeçen, R. (2008). Üniversite öğrencilerinde yasam doyumunu yordamada bireysel bütünlük (tutarlılık) duygusu, aile bütünlük duygusu ve benlik saygısı. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 4(1), 19–30. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LSREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi. Dağ, İ. (1990). Kontrol odağı stresle başa çıkma stratejileri ve psikolojik belirti gösterme ilişkileri. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara. Dağ, İ. (1992). Kontrol odağı, öğrenilmiş güçlülük ve psikopatoloji ilişkileri. Psikoloji Dergisi, 7(27), 1–9. Dağlı, A., & Baysal, N. (2016). Yaşam doyumu ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 15(29), 1250–1262. Deniz, M. E., Traş, Z., & Aydoğan, D. (2009). An investigation of academic procrastination, locus of control, and emotional intelligence. Educational Sciences: Theory and Practice, 9(2), 623–632. DeVene, K. M., & Cooper, H. (1998). The happy personality: A meta-analysis of 137 personality traits and subjective well-being. Psychological Bulletin, 124(2), 197–229. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575. Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75. Dönmez, A. (1986). Denetim odağı: Temel araştırma alanları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(19), 259–280. Fertman, C., Chubb, N. H., & Ross, J. L. (1992). The effects of a psychoeducational program on adolescents’ activity involvement, self-esteem, and locus of control. Adolescence, 32(125), 114–129. Gizir, A. C. (2016). Psikolojik sağlamlık, risk fakörleri ve koruyucu faktörler üzerine bir derleme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(28), 113–128. Glasser, W. (2013). Take charge of your life: How to get what you need with choice theory psychology. Bloomington, IN: iUniverse. Hackney, H., & Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri - Psikolojik yardım süreci el kitabı. (T. Ergene, & S. Aydemir Sevim, Çev.). İstanbul: Mentis Yayınları. Hovardaoğlu, S. (2000). Davranış bilimleri için araştırma teknikleri. Ankara: Ve-Ga Basım Yayın. Karahan, T. F., Sarıdoğan, M., & Dicle, A. D. (2005). Üniversite öğrencilerinin üniversite yaşamına uyum düzeylerinin denetim odağı ve atılganlık düzeyleri açısından incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 6–15. Karaırmak Ö., & Siviş-Çetinkaya R. (2011). Benlik saygısının ve denetim odağının psikolojik sağlamlık üzerine etkisi: Duyguların aracı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(35), 30–43. Karaman, M. A., Nelson, M. J., & Vela, J. C. (2018). The mediation effects of achievement motivation and locus of control between academic stress and life satisfaction in undergraduate students. British Journal of Guidance and Counselling, 46(4), 375–384. Masalcı-Burçak, A. D. (2012). İç denetim programının ergenlerin denetim odağı, öğrenilmiş güçlülük ve savunma mekanizmalarını kullanma biçimi üzerindeki etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. Mercan, Ç. S., & Yıldız, S. (2011). Eğitim fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin üniversiteye uyum düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. HAYEF Journal of Education, 8(2), 135–154. Moore, D. (2007). Self perceptions and social misconceptions: The implications of gender traits for locus of control and life satisfaction. Sex Roles, 56, 767–780. Murdock, N. E. (2012). Psikolojik danışma ve psikoterapi kuramları. (F. Akkoyun, Çev. Ed.). Ankara: Nobel. Nowicki, S. (2016). Choice or chance: Understanding your locus of control and why it matters. New York, NY: Prometheus Books. Özcan-Candangil, S., & Ceyhan, A. A. (2006). Denetim odakları farklı lise öğrencilerinin bazı kişisel özelliklerine göre karar vermede öz-saygı ve stres düzeyleri. Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 71–87. Pavot, W., & Diener, E. (1993). Review of the satisfaction with life scale. Psychological Assessment, 5(2), 164–172. Phares, E. J., & Wilson, K. G. (1972). Responsibility attribution: Role of outcomeseverity, situational ambiguity, and internal-external control. Journal of Personality, 40(3), 392–406. Rehman, Z., & Awan, A. G. (2017). Relationship between locus of control, life satisfaction and self-esteem among unıversity students in Pakistan. Global Journal of Management, Social Sciences and Humanities, 3(4), 594–619. Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1–28. Sarıkadıoğlu, H. (2019). Yetişkinlerde vücut algısı ve kendini kabul düzeyi ile yaşam doyumu ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Beykent Üniversitesi, İstanbul. Tuzgöl-Dost, M. (2006). Subjective well-being among university students. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 188–197. Veenhoven, R. (1996). The study of life satisfaction. W. E. Saris, R. Veenhoven, A. C. Scherpenzeel, & B. Bunting (Ed.), A comparative study of satisfaction with life in Europe (pp. 11–48) Budapest: Eötvös University Pres. Yalom, I. (2013). Varoluşçu terapi. (Z. İyidoğan Babayiğit, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.