Year 2014, Volume 1, Issue 15, Pages 13 - 51 2014-09-01

Some Studies on Khakass “Shamanism” (World-View) – II
Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II

Abdulselam ARVAS [1]

275 547

In this article are discussed some studies which were done on shamanism of Khakassia. In some of these studies, the difficulties exposed shamans and shamanisms have been expressed and also the issue of the process of Christianization of Khakass has adopted here. In general, some researches have expressed that the modernization of Khakassia together with socialism and in these researches have been mentioned of damage and retardation of shamanism. The oldest of the research discussed in the article is in 1954, the most recent was published in 2014. Thus it is seen that for a long time on shamanism of Khakass research have been made. Previously we have written an article about this topic, but here we said that we can’t talk about all the research. The reason for this: There were many studies on shamanism of Khakass. Hence, this article should be considered as a continuation of the work we have written earlier. This paper is a historiography trial on the subject. In this article were classified studies which done on the subject as thesis, books, book chapters, reports, articles etc., and these studies are discussed in a chronological manner and have been widely introduced. The aim is to present new information about Khakass shamanism to Turkish readers
Bu makalede, Hakas şamanizmi üzerine yapılan bazı çalışmalar tartışılmıştır. Bu çalışmaların bazıl arında şamanların ve şamanizmin maruz kaldığı sıkıntılar dile getirilmiş ve ayrıca Hakasların Hristiyanlaştırılma süreci konu edinmiştir. Bazı araştırmalar ise şamanizmin genel olarak zararlarından ve geriliğinden bahsetmekte ve sosyalizmle birlikte Hakasya’nın çağdaşlaştığını ifade etmektedir. Makalede incelenen araştırmaların en eskisi 1954, en yenisi ise 2014 yılına aittir. Böylece Hakas şamanizmi üzerine uzun bir zamandan beridir araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Daha önce de bu konu hakkında bir makale kaleme almıştık, ancak burada bütün araştırmalardan bahsedemediğimizi belirtmiştik. Bunun sebebi, Hakas şamanizmi üzerine çok sayıda çalışma yapılmış olmasıdır. Bundan dolayı, bu makale, daha önce kaleme alınmış çalışmanın bir devamı olarak kabul edilmelidir. Bu yazı da, konuya ilişkin bir historiografya (kaynaklar tarihi) denemesidir. Makalede tez, kitap, kitap bölümü, bildiri, makale vb. konu hakkında yapılan çalışmalar tasnif edilmiş, bunlar kronolojik bir şekilde ele alınmış ve bu çalışmalar genişçe tanıtılmıştır. Amaç, Hakas Türklerinin şamanizmi hakkında Türk okuyucularına yeni bilgiler sunmaktır
  • ANCİGANOVA, E. V. (2003), “Şamanizm Kak Religiya”, Mejvuzovskaya Konferentsiya: Religiya i Obşestvo, Abakan: İzdatelstvo HGU, s. 102-106.
  • ANCİGANOVA, L. V. (2012), “Evolutsiya Religioznıh Predstavleniy Hakasov”, Severo-Vastoçnıy Gumanitarnıy Vestnik, 1 (4), s. 42-47.
  • ARVAS, A. (2014a), “Valentina Nikolaevna Tugucekova ve Hakas Şamanizmi Hakkındaki Araş- tırmaları”, Çankırı Karatekin Üniversitesi SBE Dergisi, 5 (1), s. 133-148.
  • ARVAS, A. (2014b), “Hakas Şamanizmi/Dünya Görüşü Üzerine Yapılan Bazı Çalışmalar”, Sibirya Araştırmaları Dergisi, 2 (4), s. 1-12.
  • BURNAKOV, V. A. (2002), “Çeek Hamnar (Poeduyuşıe) Şamanı v Traditsionnıh Predstavleniyah Hakasov”, Etnografiya i Antropologiya Sibirii, Tom: 8, s. 542-546.
  • BURNAKOV, V. A. (2003), “Duşa v Traditsionnıh Vozzreniyah Hakasov”, Gumanitarnıe Nauki v Sibiri, No. 3, s. 15-19.
  • BURNAKOV, V. A.-TSIDENOVA D. Ts. (2014), “Obrazı Kamnya i Kurgana v Religiozno- Mifologişeskih Vozzreniyah Hakasov (Konets XIX-XX Vek)”, Vestnik NGU, Vıp. 3, s. 256- 267.
  • BUTANAYEV, V. Ya. (1996), “Natsionalnaya Religiya Hakasov”, Ulug-Hem, Tom: 2, s. 177-183.
  • BUTANAYEV, V. Ya.-BUTANAYEVA, İ. İ. (2008), “Hakasskiy Şaman i Ego Obşestvennıy Status”, Aktualnıe Problemı İstorii i Prava Na Rubeje Tısyaçeletiy: Sbornik Materialov Regionalnoy Nauçno- Praktiçeskoy Konf., Abakan, Vıp. V, s. 194-206.
  • BUTANAYEV, V. Ya. (2008), “Şamanizm”, Oçerk İstorii Hakasii, Abakan: İzdatelstvo HGU, 438-452.
  • BUTANAYEV, V. Ya. (2011), “Boginya Umay Drevnetyurskogo Panteona v Kulture Hongoraya”, Tengrianstvo i Epiçeskoe Nasledie Narodov Evrazii: İstoki i Sovremennost (Materialı III. Mejduna- rodnoy Konferentsii), Kızıl, 1-3 İyulya 2011, s. 58-63.
  • GLADIŞEVSKİY, A. N. (1954), Şamanizm v Hakasii i Ego Reaktsionnaya Suşnost, Avtoreferat Disser- tatsii, Moskva.
  • KOSTİN, M. A. (1955), Şamanizm i Ego Reaktsionnaya Suşnost, Abakan: Hakasskoe Knijnoe İzda- telstvo.
  • MAYNOGAŞEVA, V. E. (2001), “Hakasskoe Skazitelstvo: Hudojestvenno-Magiçeskoe Tvorenie Duhovnoy Ekologii”, Ekologiya i Traditsionnıe Religiozno-Magiçeskie Znaniya, Çast: 2, Moskva- Abakan-Kızıl, 9-21 İyul 2001, s. 250-256.
  • PATAÇAKOV, K. M. (1984), “O Risunkah Na Şamanskom Bubne Hakasov”, Vsesoyuznaya Sessiya Po İtogom Polevıh: Tezisı Dokladov, Çast: 2, B. İ., s. 278-279.
  • SUNÇUGAŞEVA, E. Klara, 31.07.2014 tarihinde A. Arvas ile yapılan görüşme, Doğ. Tar.: 1948, 2014.
  • TOKAREV, S. A. (1990), Rannie Formı Religii, Moskva: İzdatelstvo Politiçeskoy Literaturı.
  • TUGUCEKOVA, V. N.-PATAÇAKOV, K. M. (1996), “Semantika Risunkov Na Bubne Hakasskih Şamanov”, ÇATHAN: İstoriya i Sovremennost Materialı I. Mejdunarodnovo Simpoziuma, Aba- kan, 25-28 İyunya 1996, s. 45-47.
  • TUGUCEKOVA, V. N. (2011), “Traditsionnıe Obryadı Hakasov: İstoriya i Sovremennost”, Tengri- anstvo i Epiçeskoe Nasledie Narodov Evrazii: İstoki i Sovremennost (Materialı III. Mejdunarodnoy Konferentsii), Kızıl, 1-3 İyulya 2011, s. 123-126.
  • TUGUCEKOVA, V. N. (2014), “Şamanı- Nositeli Duhovnoy Kulturı Hakasov”, Korennıe Maloçis- lennıe Narodı (Materialı Konferentsii), Abakan: Hakasskoe Knijnoe İzdatelstvo, s. 101-103.
Primary Language tr
Journal Section Articles
Authors

Author: Abdulselam ARVAS

Bibtex @ { gaziturkiyat90460, journal = {Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi}, issn = {1307-914X}, eissn = {}, address = {Gazi University}, year = {2014}, volume = {1}, pages = {13 - 51}, doi = {}, title = {Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II}, key = {cite}, author = {ARVAS, Abdulselam} }
APA ARVAS, A . (2014). Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II. Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 1 (15), 13-51. Retrieved from http://dergipark.org.tr/gaziturkiyat/issue/6728/90460
MLA ARVAS, A . "Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II". Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 (2014): 13-51 <http://dergipark.org.tr/gaziturkiyat/issue/6728/90460>
Chicago ARVAS, A . "Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II". Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 (2014): 13-51
RIS TY - JOUR T1 - Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II AU - Abdulselam ARVAS Y1 - 2014 PY - 2014 N1 - DO - T2 - Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 13 EP - 51 VL - 1 IS - 15 SN - 1307-914X- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II %A Abdulselam ARVAS %T Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II %D 2014 %J Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi %P 1307-914X- %V 1 %N 15 %R %U
ISNAD ARVAS, Abdulselam . "Hakas "Şamanizm"i (Dünya Görüşü) Üzerine Yapılan Çalışmalar-II". Gazi Türkiyat Türkoloji Araştırmaları Dergisi 1 / 15 (September 2014): 13-51.