Year 2019, Volume , Issue 10, Pages 47 - 74 2019-04-30

YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ

Güler DOĞAN AVERBEK [1]

47 130

Yozgatlı Müderris İhsan Efendi’nin, belgelerle ve fotoğraflarla zenginleştirilen ve desteklenen mufassal biyografisi, çok yakın bir geçmişte oğlu Prof.Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu tarafından neşredildi. Eserin neşre hazırlanma sürecinde hasbelkader bizlerin de mütevazı dahli mevzubahis oldu. Çalışmalar esnasında belgeleri, hatıraları okudukça ve mahdumları beyefendinin anlattıklarını dinledikçe İslâm âlimi olmanın ötesinde aynı zamanda Türk dili ve edebiyatına büyük ilgi duyan ve bu ilgisi ilk zamanlarda fahri, uzun sayılamayacak ancak son derece verimli geçirdiği hayatının son döneminde ise resmî hâl alan bir Türkoloji âlimi ile karşı karşıya olduğumuz anlaşıldı. Söz konusu eserden sonra İhsan Efendi’nin hayatı pek çok yönüyle ele alınacak ve üzerinde çok söz söylenecektir. Bunlardan biri de muhakkak surette İhsan Efendi’nin her ne kadar dindaş olsa da yabancı olan bir memlekette diline ve edebiyatına yaptığı hizmetlerin müstakilen ele alınarak irdelenmesi olmalıdır. Bu çalışmada Türk dili ve edebiyatındaki yetkinliğine vurgu yapılarak İhsan Efendi’nin Türkoloji sahasındaki katkılarına odaklanılacaktır.
Müderris İhsan Efendi, Mısır Milli Kütüphanesi, Ayn Şems Üniversitesi, Sultan Mahmud Medresesi
  • Aksoy, Hasan. (2001), “Abdülkadir Karahan,” c. 24, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara, s. 404.
  • Bayhan, Ahmet Ali. (2009), “Sultan Mahmud Medresesi ve Sebilküttâbı,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 37, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara, s. 507-508.
  • Boyacılar, Nureddin. (2013). Bir Ömür Böyle Geçti: Hayatım ve Hatıralarım, Tekin Kitabevi, Konya.
  • Büyükçınar, Ahmet Muhtar. (2015), Hayatım İbret Aynası, haz. Cihan Okuyucu, Kaynak Yayınları, İstanbul.
  • Büyüker, Kâmil. (2017), Âkif’in Mısır Günlerinde Hakikatli Bir Dost: Mehmed İhsan Efendi, Pendik Belediyesi, İstanbul.
  • Cenkçiler, Ali Yakup. (2013), Hatıra Kitabı, haz. Necdet Yılmaz, İstanbul.
  • Coşkun, Betül. (2012). “Mısır Prensesi, Osmanlı Edîbesi Kadriye Hüseyin Hanım,” Erdem: Atatürk Kültür Merkezi Dergisi S 63, s. 63-88.
  • Doğan Averbek, Güler. (2018), “Türkçe-Arnavutça manzum sözlük Dürre-i Manzûme’nin bilinmeyen iki nüshası,” FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi S 12, s. 223-242.
  • Doğan, Durali. (2016), İki Hisli Yürek: Mehmed Akif ve Yozgatlı Mehmed İhsan Efendi, Kalkan Matbaacılık, Yozgat.
  • Düzdağ, M. Ertuğrul. (2007), Üstad Ali Ulvi Kurucu: Hatıralar, Kaynak Yayınları, İstanbul.
  • Eşref Edib (Fergan). (2010), Mehmed Âkif: Hayatı, Eserleri ve Yetmiş Muharririn Yazıları, haz. Fahrettin Gün, Beyan Yayınları, İstanbul.
  • Ezherli, İsmail. (1976), “İki Sâdık Dost,” İslâm: Dinî, İlmî, Siyasî Aylık Mecmua C 20, S 10, s. 232, S 5, s. 114, S 7, s. 152.
  • Fihrisü’l-Mahtutati’l-Farsiyye. (1966-1968), Vezâretü’s-Sekâfe, Kahire.
  • Fihrisü’l-Mahtutati’t-Türkiyye el-Usmâniyye elletî iktinethâ Dârü’l-Kütübi’l-Kavmiyye münzü âm 1870 hattâ nihâye 1980 m. (1987-1997), el-Hey’etü’l-Mısriyyeti’l-Âmme li’l-Kitâb, Kahire.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin. (1989), “Âlimiye,” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 2, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara, s. 465.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin. (2006), Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları, IRCICA, İstanbul.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin. (2018), Kaybolan Dünyadan Nurlu Bir Sima: Yozgatlı İhsan Efendi, ed. Güler Doğan Averbek, Doğan Kitap, İstanbul.
  • İslamoğlu, Abdulmecit. (2010), “Mısır Üniversitelerinde Türkoloji Çalışmaları,” Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C 9 S 18, s. 148-160.
  • Kalyon, Abuzer. (2013), Dîvân şiirinin Nil deki Sesi Ayşe Teymûrî Dîvânı, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Kalyon, Abuzer, Zeynep Gözde Kozlu. (2017), “Prenses Kadriye Hüseyin ve Eserleri,” Külliyat Osmanlı Araştırmaları Dergisi S 3, s. 51-63.
  • Kurucu, Ali Ulvi. (1990), Gecelerin Gündüzü: Nurlu Belde Medîne’den Yazılar, haz. M. Ertuğrul Düzdağ, Marifet Yayınları, İstanbul.
  • Kurucu, Sare. (2002), Bir Ömürden Sayfalar: Ali Ulvi Kurucu’dan Hatıralar, Marifet Yayınları, İstanbul.
  • Medrese’den Üniversite’ye Ali Özek. (2012) haz. Ramazan Yıldırım, Düşün Yayıncılık, İstanbul.
  • “Mehmed İhsan Efendi.” (2003), Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. 28, Türkiye Diyanet Vakfı, Ankara, s. 490-491.
  • Mumammed Ebu’l-Amâyim. (2003), Âsârü’l-Kâhireti’l-İslâmiyye fi’l-ʿAsri’l-Usmânî, ed. Ekmeleddin İhsanoğlu, c. 1, IRCICA, İstanbul.
  • Oğraş, Rıza. (2009), “Osmanlı Döneminde Mısır’da Yaşamış Divan Şairleri,” A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi S 39, s. 651-670.
  • Okuyucu, Cihan. (2019). “Çok Beklenen ve Çok Konuşulacak Bir Hayat Hikâyesi,” Dergâh Edebiyat Sanat Kültür Dergisi S 348, s. 27.
  • Ömer Rıza (1330), “Mısır’ın Büyük Şairi Aişe,” Sebîlü’r-Reşâd C XIII, S 325, s. 100-101.
  • Özbek, Süleyman. (1995), “Mısır Arap Cumhuriyeti Ayn-Şems Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Türkoloji Sahasında Yapılmış Master-Doktora Tezleri II,” Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, C 16 S 27, s. 291-304.
  • Prof. Ali Özek’e Armağan: Hak Yolda Halka Hizmet (Muhterem İlim Adamı ve Hayırsever Prof. Dr. Ali Özek’in 75. Doğum Yılı Münasebetiyle Düzenlenen Uluslararası İlmi-Uygulamalı Konferansın Sunumları). (2007), Kazakistan Cumhuriyeti İlim ve Bilim Bakanlığı Yabancı Diller ve Mesleki Kariyer Üniversitesi, Almatı.
  • Prof. Mehmed İhsan’ın Hatırasına Mısır-Türk Tarihi ile Edebiyatı Üzerine İnceleme ve Araştırmalar Semineri 2-4 Mart 1985. (1989), ed. Ahmed Fuad Mütevellî, Dar el-Fikr el-Arabî, Kahire.
  • Saraç, M. Ali Yekta. (1995), “Türk Edebiyatının Mısır da Unuttuğu Bir Şair Aişe İsmet Teymur,” İlmî Araştırmalar S 1, s. 131-140.
  • Saraç, M. Ali Yekta. (1997), “Mehmet Akif in Gölgeleri’nin Arapçaya Tercümesi ve İbrahim Sabri Efendi,” İlmî Araştırmalar S 5, s. 247-258.
  • [Serter], İhsan Adli. (1950-1955), Şiirlerim, Dârü’n-Nil, Kahire.
  • Şener, Abdülkadir. (2013), Hayat Hikayem, Tibyan Yayıncılık, İzmir.
  • Şengüler, İsmail Hakkı. (1992), Açıklamalı ve Lügatçeli Mehmed Âkif Külliyatı, Hikmet Neşriyat, İstanbul.
  • Tunç, Semra. (2012), Kahire Sarayında Bir Hanım Şair: Çeşm-i Afet ve Divanı (Levha-i Dil), İstanbul: Palet Yayınları.
  • Yazıcı, Hüseyin. (2016), Ben Söylerim Ben Dinlerim: İhsan Adli Serter’in Hayatı ve Şiirleri, Demavend Yayınları, İstanbul.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date Bahar 2019
Journal Section MAKALELER
Authors

Orcid: 0000-0002-8938-1115
Author: Güler DOĞAN AVERBEK (Primary Author)
Institution: İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: April 30, 2019

Bibtex @research article { hikmet531722, journal = {Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online)}, issn = {2458-8636}, eissn = {2458-8636}, address = {Ahmet TANYILDIZ}, year = {2019}, volume = {}, pages = {47 - 74}, doi = {10.28981/hikmet.531722}, title = {YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ}, key = {cite}, author = {DOĞAN AVERBEK, Güler} }
APA DOĞAN AVERBEK, G . (2019). YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ. Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online), (10), 47-74. DOI: 10.28981/hikmet.531722
MLA DOĞAN AVERBEK, G . "YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ". Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online) (2019): 47-74 <http://dergipark.org.tr/hikmet/issue/44876/531722>
Chicago DOĞAN AVERBEK, G . "YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ". Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online) (2019): 47-74
RIS TY - JOUR T1 - YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ AU - Güler DOĞAN AVERBEK Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.28981/hikmet.531722 DO - 10.28981/hikmet.531722 T2 - Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online) JF - Journal JO - JOR SP - 47 EP - 74 VL - IS - 10 SN - 2458-8636-2458-8636 M3 - doi: 10.28981/hikmet.531722 UR - https://doi.org/10.28981/hikmet.531722 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Hikmet-journal of academic literature YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ %A Güler DOĞAN AVERBEK %T YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ %D 2019 %J Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online) %P 2458-8636-2458-8636 %V %N 10 %R doi: 10.28981/hikmet.531722 %U 10.28981/hikmet.531722
ISNAD DOĞAN AVERBEK, Güler . "YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ". Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online) / 10 (April 2019): 47-74. https://doi.org/10.28981/hikmet.531722
AMA DOĞAN AVERBEK G . YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ. Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online). 2019; (10): 47-74.
Vancouver DOĞAN AVERBEK G . YOZGATLI İHSAN EFENDİ’NİN TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SAHASINDAKİ FAALİYETLERİ. Hikmet-akademik edebiyat dergisi (Online). 2019; (10): 74-47.